Asteroko buletina
Martxoko ilzaharra, horrek eraman du nire behor zaharra

Jakoba Errekondoren kontsultategia

Galdetu Jakoba Errekondori
Tomaten fungizida
2024-06-20 11:37 | Aio

Egun on Jakoba! Ze iritzi duzu tomatearentzako erabiltzen diren fungizidien inguruan? Hauts urdin hori, esatearako. Nire inguruan tratamentu hori erabiltzen dutenek tomate ederrak izaten diztuztela ikusi dut eta niri urtero gaitzak harrapatzen dizkit nahiz eta osina, xaboi potasikoa... erabili. Eskerrik asko!


1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2024-06-20 12:19

Tomatearena mundu bat da. Hasteko tontor baten gainean landatu, landatzeko zuloan asun zarbak sartu eta gainean landatu, ilada artean metroko tartea utzi eta landaretik landarera 80 cm, txapela jarri, estalki gardena (soilik gainean, alboak irekita), inausketa eguneko ordu beroenetan egin eta seguruenera ez zduzu tratamendurik beharko. Tratatzekotan xaboi potasikoak lagundu egiten du tratamendua ondo hedatzen landarean, ez da fungizida. Asun ura baino hobea da azeribuztanarena. Eta tratamendu urdina beharrezkoa bada egiten da. Urdin hori kobrea da eta kobre kimikoak edo naturalak daude. Lana berdin egiten dutenez naturala erabili; ohikoena salda bordelesa da, baina badaude beste formula batzuk ere. Eskuera duzuna erabili.

Gaur arte erantzundakoak (315 galdera-erantzun)

Egun on

Zer moduz? Arkaitz naiz, Aurtiztik idazten dizut, Itureneko auzotik, Nafarroatik. Duda ttiki bat daukat, aurten baratzean Kakahuetezko kalabazak jarri ditut eta ez dakit noiz bildu behar ditudan. Eskertuko nuke erantzutea, dexente dauzkat eta pena izango zen galtzea.

Eskermila eta segi bixkorrean

Zaindu

Aio

1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-09-16 17:08

Kuia denak jasotzeko bide bera dago: kuia landareari lotzen duen txortena lehortu egin behar da. Txortena ondo lehortua dago kolore berdea erabat galdu eta txortenari berari saihets antzekoak sortzen zaizkionean. Jasotzerakoan ez tiratu, txortenarekin askoz gehiago iraungo du. Moztu txortenaren aurretik eta ondoren landarearen adarra. Ondoren jarri kuiak berotan, egun dezente, barrutik gozatu eta kanpotik zaildu egingo da. Ondoren toki fresko eta ondo haizeberritzen den batean jaso. Azkar jan asmo dituzunak ilgoran bildu, irautekoak, aldiz, ilbeheran. Beste muga bat izotzaldia da. Izotza egingo duen susmoa badezute aurretik jaso.

Euskal jatorriko zenbat tomate barietate daude?
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-09-10 17:53

Galdera hori zuzen erantzutea ezinezkoa da. Bertokoa edo bertoko jatorria duena zehaztea ezinezkoa da. Landare guztiekin gertatzen dena da prozesu luze bat, urteak eta urteak behar dituena. Denborarekin barietate desberdin bat sortzen eta egonkorzten da. Baina bide horretan barietate izan daitezkeen asko dago. Erantzuna “asko” izan beharko luke. Adibidez begira Nafarroan bertoko barietate tradizionalei buruzko ikerketa hau.

https://www.navarraagraria.com/categories/item/download/37_5f8c2d589ac763ad6d23e29c64f98206

Noiz erein nezake illarra, aste honetan badaukat aukera??
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-09-07 16:44

Iraila arriskutsua da ilarra ereiteko. Eguraldi bero samarra egiten badu gaitzak harrapa dezake. Hala ere saioa egin nahi baduzu egin eta zorte on! Hobe urrira itxarotea, hortik atzera nahi duzunean azkenekoak otsaila aldera egiten dira. Beti ilgora eta lore edo fruitu eguna aukeratu behar duzu.

Ilgorak honela izango dira: irailaren 15-28, urriaren 12 (eguerditik)-26, azaroaren 9-22 eta abenduaren 6-19. Fruitu egunak: irailaren 15, 16(goiza), 23(arratsaldea), 24 eta 25 (goiza); urriaren 12, 13, 21 eta 22; azaroaren 9 eta 17 (arratsaldea); abenduaren 6, 7(goiza), 14 eta 15.

Arratsalde on, Errekondo jauna.

Zutaz gogoratu naiz Mallorcako egunkari batean beharbada jakingarri izango zaizun honako hau irakurtzean:

"Abuztuan teila-zatiak jartzen dira meloien azpian lurraren hezetasunetik babeste aldera". Ez du besterik zehazten.

Joan Barceló izeneko batek idatzi du.

Ondo izan.

Jabi

1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-08-23 14:14

Kaixo Jabi.

Oraintxe bidali dizkidate abuztu osoko galderak eta tartean zure iruzkina.

Mila esker.

Hemen kuiekin ere antzera egiten da, lurra kendu azpian zerbait jarrita. 

Mila esker eta ondo izan

Jakoba

Entzunda daukat urterako porrua san juanak aldera landatu behar dela... Zeintzuk dira egunik hoberenak??
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-06-21 18:36

Porruak iraun dezan onena ilbeheran landatzea da. Ilbehera osoa ona da baina sustrai eguna bada hobe. Uztailaren 9tik 22ra da ilbehera, eta sustrai egunak 15, 16, 17 eta 18 (hau eguerdira arte) izango dira.

Egunon,
Horrelaxe topatu ditut kalabazinak baratzean? Zerrena izan daitekeen?
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-06-21 18:31

Itxuraz hosto mordoxka bat batera moztuta daude. Ebakiaren formagatik esan daiteke ez duela barraskilo edo bare edo antzekoren batek jan. Ebakia zerbait zorrotzarekin egina dagoela dirudi. Hostoak ere hor bertan dauden lurrean. Moztutako hostoak denak goikoak dira. Ez zuen bada desbrozadoraren batek edo antzekoren batek ebakiko?

Kaixo, tomateak kimatzea ona da?
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-06-17 11:22
Tomate gehienak kimatzea komeni da. Gerezi erako aldaerak edota udare-tomateak maiz ez dira kimatzen baina gainontzekoak bai. Kimatuta hostoen galtzarbean sortzen diren bigarren mailako kimuak kentzen dira eta hazteko adar bat soilik uzten da. Indar handiko barietatea baldin bada bi adar ere utzi daitezke. Kimaketa eguneko ordu beroenetan egitea da onena. Hostoen oinean sortzen diren kimutxo horiek ahalik eta txikienak direnean kendu behar dira, batez ere egiten dugun zauria ahalik eta txikiena izan dadin, landareak aitaren batean orbaindu eta itxi dezan, gaitzik ez sartzeko.

Kaixo Jakoba!

Lehengo urtean tomate txerrien haziak gorde nituen lehenengo aldiz. Martxoan erein nituen eta sukaldean eduki ditut tarro txikietan. Orain dela bi egun baratzera pasa ditut eta denbora gutxian mantxa txuriak atera zaizkie hostoei... ez dute batere itxura onik...

Ilusionatuta nengoen nere lehenengo ba! Pena...

Ea laguntzerik duzun, eskerrik asko aldez aurretik!

Maria

1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-06-15 10:14

Argi eta garbi onddo batek eragindako gaitza da. Onddo guztiak hezetasunarekin eta tenperatura epelarekin harrotzen dira. Tenperatura ezin dugu aldatu baina hezetasuna bai. Kontuz ureztaketarekin: landarea ez busti sekula.

Egoera hobetzeko beste aukera bat proposatu nahi dizut. Landareak ahalik eta lur gehienarekin atera, landatuta dauden lekuan bertan lurra pilatu eta 40 cm. altuera duen tontorra egin, landatzeko zuloa egin tontorrean, zuloan osin zarbak sartu, gainean lur pixka bat eta haren gainean landatu. Osin ura egin eta harekin ureztatu, beti ere landarea ukitu gabe.

Kaixoo

Soro guztia osinaz beteta dugu eta zer egitea komeni da oi galtzeko?? Momentu onetan bertan patata ta artoa degu. 

Eskertuko nuke erantzun bat

1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-06-11 10:46
Osina lur oparo eta emankorretan soilik ugaltzen da. Horrek esan nahi du zuen soroa ongarriz ondo hornituta dagoela. Agian gehiegi. Nolako ongarria ote zen? Batzuetan ongarrian bertan etortzen da osina.... Orain duzun aukera bakarra moztea da. Desbrozadorarekin edo ea nola moldatzen zaren. Papata errenkaden artean hor nonbait, baina arto artean ez duzu erraza izango. Ilgoran mozten baduzu hobe.

Kaixo Jakoba azken aldian berotegian ditudan tomateak ipurditik zimeltzen zaizkit, duela 2 aste entzun nuen irratian inurriekin arazoak zituen baten kasua . Nire tomateen argazkia bidaliko dizut ea zer izan daitekeen gorriña edo ...
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-06-07 15:55

Nire ustez sustraietako usteldura da, Fusarium onddoa. Lurrean dago eta ez dago zer eginik. Usteldu direnak kendu, eta bertan erre. Hala ere garbi izan lurra dago kutsatuta eta hurrengo urteetan ere hor izango duzu. Kontuz hezetasunarekin, onddoari laguntzen baitio.

Errotazioa edo urtero landare bera ez errepikatzea, karea ematea, barietate erresistenteak, negutegiaren aireberritzea, lurra harrotzea eta abar dira gaitz honi aurrea hartzeko bideak.

Borrajan hostoetan ttantto txuri batzuk agertu zaizkit. Zer ote da?
Eskerrik asko
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-06-02 19:17

Nire iritziz tripsak izango dira. Horiek hostoen azpitik erasotzen dute hostoa eta eztena ziztatuz izerdia zurrupatzen dute. Beraien aurkako borroka onena eta errazena hezetasuna handitzea da. Ez zaie gustatzen eta atzera egiten dute. Ikusten dudanez aldamenean tomateak daude eta horieri aldiz hezetasuna gustatzen ez. Ea nola banandu ditzakezun maiz maiz borraja hostajeak bustitzeko tomateak busti gabe. Baita intsektizida naturalak: xaboi potasikoa, neem olioa, bacyllus, piretrinak, koltza olioa...

Kaixo! Euria egin berri eta lurra bustia dagoenean landatzea ona al da?
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-05-14 19:20

Bai ona da, Arazo handiena lur horren gainean ibiltzea da. Baina landarearentzako ez da txarra. Ura topatuko du lurrean eta ondo itsatsiko da. Onena busti aurretik lanatzea litzateke, baina gero ere ez da txarra.

Noiz landatu kuiak eta kuiatxoak?
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-05-09 21:18
Landaketa lanak ilbeheran egin behar dira. Datorren ilbehera 16an hasi eta 28ra artekoa izango da. Fruitua da zuk jaso nahi duzuna, kuia eta kuiatxo, eta horregatik fruitu egunak izango dira onenak. Ilbehera oso ona izango da baina fruitu egunak honenak: 19, 20 eta 21.

Zer liteke illarra zuritzen hasten denean?
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-05-08 18:28
Gaitza bat izango da, zuritzen duena, jeneralean, zurina da. Zurina giro epela eta hezetasuna dagoenean hedatzen da. Hostoaren gainean garatzen da, baina kalte nabarmenak eragitzen dizkio landareari. Sufrearekin tratatzen da, azeribuztan-ura eta xaboi ttantta batekin nahasita hobe. Hala ere, zurina garatzen denean giro beroak datozela adierazten du, eta giro beroak ez ditu atsegin ilarrak...

Galdera bat, Jakoba, bretxan erosten ditut ibarrako piper eta landareak urtero eta horien frutuaren hazietatik sortutako landareak ondo eta mota berdineko piperrak emango dizkidate?

Aurten etxean erein ditut eta proba gisa jarri nahi nituzke. Ez dakit horien hibridoak izan daitezkeen edo...

1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-05-04 12:48

Piperrak bere berezko ezaugarriei ondo eusten die hazian. Agian desberdintasunen bat baduen landareren bat sortuko da: luzeagoa, berdeagoa, fruitu desberdina ematen duena... Hurrengo urterako zeiuk aukeratu zein fruitu duzun gustukoena eta haren haziak jaso. Horrela urte batzuetara zeuretzako onena den “aldaera” izango duzu.

Aupa Jakoba, kontsulta bat Txokoaldetik. Galiziako Aza bat delakoan eman digute, baina ez zaio burua egiten eta ezin asmatu gabiltza zer ote den. Repollo Luziana izan daitekela ere esan digute.

Ideiarik bai zer izan ote daitekeen?

1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-04-22 14:38

Kaixo. Galiziako azak, edo guretzako gailego aza-zuhain aza izenak dituenak ez du sekula bururik egiten. Luzatu eta luzatu egiten da eta zerba bezala hostoz hosto jaten da edo aziendari ematen. 3 metrokoa ere erraz egiten da.

Egunon, duela bi aste lurra goldatu eta simaurtu nuen baratzean. Duda daukat kare harria botatzea komeni zaidan edo ez? Argitzerik bai? Mila esker!!
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-04-19 12:54

Lurraren ezaugarriak jakin beharko genituzke. Orokorrean, baina, esan dezakegu oinarrian eta inguruan lur buztintsua baldin badu, karea ondo etorriko zaiola. Lurra harrotuko du, simaurraren lurreratze bidea azkartuko du, pHak gora egingo du, landareak behar dituen elikagaiak errazago mugituko dira eta abar. Aspaldi karerik ikusi ez badu metro kuadroko 150 gr eman. Urteroko dosia 75 gr inguru litzateke. Koxkorra edo hautsa botatzea litzateke beste zalantza. Nik beti nahiago dut koxkorra. Denbora luzez lana egingo du, pixkanaka pixkanaka urtuz.

Kaixo Jakoba,

Platanoak potasio asko daukala eta entzun dut azala uretan egun batzuz eduki eta ondoren ur hori lurrari botatzea ona dela. Zein iritzi duzu honen inguruan?

Milesker!
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-04-14 16:35
Egia da potasio asko duela banana azalak. Hala ere uretan jarri eta ez zaio potasio hori urtuko. Onena luar pilan nahastea da. Usteldu eta luartuko da eta luar hori erabili ongarri gisa.

Egun on, 

Tengo una duda, es decir si cuando habla de mezclar semillas con arena se refiere a arena de playa o de río.

Eskerrik asko

1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-04-12 18:35
Beti ibaiekoa edo silize harrobikoa. Inoiz ez itsasokoa.

Lehengo urtetik dut arra eta ezin galduta nabil, negutegi barnean eta kanpoan dut, inguruko bizilagunak ere badu, zer egin behar dut galtzeko?
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-03-29 13:03

Bi artikulu idatzi nituen ARGIA astekarian porrua, tipula eta baratxuriaren harrari buruz. Hemen dituzu estekak:

https://www.argia.eus/argia-astekaria/2596/porru-ederra-sartu-digute

https://www.argia.eus/argia-astekaria/2597/porruaren-eulia

Tomatearena ikusi egin beharko genuke, baina badaezpadako tratamentua egin: Bacillus thuringiensis, Neem olioa eta xaboi potasikoa. Ikusi ordurako tratatu, eta zortzi egunero errepikatu hiru bat aldiz.

Arratsalde on.
Maiz irakurri izan dut ona dela baratzean errautsak botatzea. Garbiketa egin ondoren, sastrakak eta moztutako adarrak erre ditugu, baina ez da dena txoil erre eta egur ikatza gelditu da. Egur ikatz hori lurrari nahastea ona da? Lurra oso buztintsua da.
Mila esker.
2 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-03-18 17:34
Errautsenarekin arrazoi duzu, ona da lurrerako. Egur ikatza ahal baduzu birrindu edo ehotu. Lurrean hobeto nahasiko da eta lehenago usteldu.
Axun -ren erantzuna
2021-03-19 10:23
Mila esker!

Arratsalde on.

Oilo batzuk ditugu, zazpi, eta egunero kentzen dugu oilo zirina. Zuzenean lurrera botatzen dugu, baina ondo ari gera? Ala lehortzen utzi beharko genuke?

Mila esker.

1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-03-18 17:34
Askoz ere hobea litzateke luartu edo konpostatu ondoren lurrari ematea. Horretarako ateratzen duzutena pila batean jarri. Zirin hutsa baldin bada tartean harrogarriren bat jarri: egur espaltxoak, adar birrinduak, lastoa... Ondo eginda dagoenean orduan zabaldu lurrean.

Kaixo!
400m2 lur sail batean herbizida bota genuen gure gustokoa ez zen belarra akabatzeko.
Orain lore horiko belar txar pilo agertu dira. Gehi goroldioa
Horien kontra komeni izango litzateke aste honetan karea botatzea?
Zenbat karea/m2
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-03-30 13:34
Herbizida erabiliz gero ondorioak okerragoak dira, gehienetan. Belar batzuk kenduko dituzu, baina okerragoak etortzen dira, gogorragoak direnak. Goroldioa agertzeak esan nahi du lur motela, itoa eta hezea dagoela. Irtenbidea lurra harrotzea, eta belar finak ereitea litzateke. Kareak harrotzen du bai lurra. Dosia erabakitzeko, azken urteetan karerik ikusi ez badu 150 gr metro kuadroko; tarteka karetzen bada 75-100 gr.

Iepa Jagoba! Nola banatu beharko litzake karea sagastian? Granulatua edo hautsa hobe? Eskerrikasko
1 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-03-30 13:41
Hautsak berehala egingo du lana, baina joan ere hala egingo da. Hori hobea da baratzean edo soroan erabiltzeko. Koxkorrak mantsoago baina luzez egingo du lan. Sagastian zalantzarik gabe koxkorra hobea da.

Kaixo Jakoba!

Gipuzkoako Goierrin baratza bat daukat. Iaz berandu hasi ginen baratza jartzen (aurretik baratza izan gabeko lursail batean). 

Aurten ongarriketa lanak ongi egin nahian nabil: Abenduaren 23an ximaurra banatu nuen baratzean, eta orain karea eman nahiko nuke. Gauza da, ximaurra oraindik desegin gabe dagoela lur gainean (erruz bota nuen). Eta belar batzuk jaiotzen ere hasi direla....nola egitea gomendatuko zenidake?? 

- Zuzenean gainetik karea bota?

- Zopizartu belarrak kentzeko, eta gero karea bota zuzenean?? edo zopizartu eta gero lurra irauli, eta gero karea bota?

- Lurra irauli, eta ximaurra desagertutakoan bota karea? 

"2021 ilargia eta landareak" liburu-agendarekin nabil, eta bertan ximaurra eta karearen artean ilargi bateko aldea uzteko gomendatzen duzu, baina lurra irauli edo ez ez zait garbi gelditu....gero ezer landatu aurretik, beste ilargi bat itxaron beharra dagoela argi daukat.

Lagungarri moduan pare bat argazki uzten dizkizut.

Eskerrik asko aldez aurretik.

2 erantzun | Zeuk erantzun
Jakoba Errekondo-ren erantzuna
2021-02-09 15:55

Karea ematerako simaurra ondo hartua behar du lurrak. Agian gehiegi emango zenion... Lurra irauli edo ez da erabaki nagusia. Gero irauli behar baduzu. Orain egin, simaurra nahasi eta gainean karea erantsi. Iraultzeko asmorik ez baduzu utzi bere horretan azken momentuan karea eransteko, landaketak egin behar dituzunaren arabera zatika, alegia. Karea eman eta ez duzu denbora luzez itxaron beharrik. Lurra hezea badago egun batzuk utzi, bizpalau eta landatu.

Xabier-ren erantzuna
2021-02-09 16:08

Eskerrik asko Jakoba!
Orain irauliko dut palaren laguntzaz, eta ximaurra ondo hartzen duenean karea emango diot.
Ondo segi!!
Xabier

Asteroko buletina

EMAN HARTURAKO:

Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545

OlatuKoop

Ekonomia sozial eraldatzailearen sareko kide da ARGIA (Bizi Baratzea). Informazio burujabetza helburu, egunerokoan gauzak egiteko beste modu batean sinesten dugu.

BIZI BARATZEAko edukiak kopiatu, moldatu, zabaldu eta argitaratzeko libre zara, beti ere, gure egiletza direla aitortzen baduzu eta baldintza beretan egiten baduzu.

gora