Asteroko buletina
Agoril erdiko euri, kalte gaitza hurreri.

Sasoiko lanak: garaian, garaikoa, garaiz

Gaur, 2024ko ekainaren 24a
Eguzkia 06:29 21:49
Ilargia 08:36
Ilargia
ilgora

Ilgora Eka. 22 Uzt. 5

ilzahar

Ilzahar Eka. 22 Uzt. 6

Biodinamikoa
Fruitua

0:00 - 4:00 Fruitua

Sustraia

4:00 - 24:00 Sustraia

Iturria: Euskalmet, AEMET, Meteo France eta Ilargiaren Egutegia

ASTEKO LANAK: 2024ko 26. astea, ekainaren 24tik 30ra

Azenarioa ereiteko egun ezin hobeak dira gaur eta bihar

Aste osoa ILGORA.

Aste osoa ILZAHAR.

Azenarioa ereiteko egun ezin hobeak dira gaur eta bihar. Ilgora osoa ona da, baina egun onenak astelehena 24 eta asteartea 25 izango dira.

Baratzean ereiteko: porrua, tipulina, aza, aza gorria, Brusela aza, azalorea, erromaneskua, brokolia, Daikon arbi zuria, errefautxoa, uraza, eskarola, txikoria, kukulua, zerba, erremolatxa, borraja, azenarioa, mihilua, apioa, arbi-apioa, babarrun zuri berria edo potxa, leka luzea eta tomatea. Berotegiaren babespean erein: porrua, tipulina, tipula gorria, zerba, erremolatxa, borraja, azenarioa, apioa, arbi-apioa, babarrun berri zuria edo potxa, leka motza, leka luzea, baba handia, ilarra, kuiatxoa eta luzokerra.

 

Baratzean landatzeko: porrua, aza, Brusela aza, aza gorria, azalorea, erromaneskua, brokolia, uraza, zerba, erremolatxa, ziazerba, borraja, azenarioa, apioa, arbi-apioa, kuiatxoa, kuia eta luzokerra. Berotegian landatzeko: tipula gorria, kukulua, zerba, erremolatxa, ziazerba, apioa, luzokerra, tomatea, alberjinia eta piperra.

 

Aste honetan egiteko lan bitxiak: Fruta arbolen udako inausketa sasoia da.

Landare usaindunak erein, banatu eta landatzeko garaia da.

Udaberriaren hasierarekin loratu diren zuhaixkak, loraldia joan ahala inausi. Nahi izatera moztutako adarrak aldaxka gisa erabili ugaltzeko.

Hostorik galtzen ez dute hesiak kimatu.

Belarrak moztu eta jatenetarako edo silorako edo ontzeko garaia etorri da.

Loreontzietako landareei lurra berritu, ongarritu, inausi eta birlandatu lehenbailehen

Fruta arboletan izerdi berriaren kolpearekin enborrean sortzen diren altsumak kendu.

Fruta arboletan bakanketa egiteko aukerako azken egunak dira.

Mahastietan, sagastietan eta abarretan tratamenduak egiteko sasoia da.

Fruta arboletan udako kimaketari ekin.

Kiwien bigarren kimaketa egin: arrak loraldiaren ondoren kimatu eta emeak hartutako fruituen adarretako puntak moztu.

Lan bereziak

  • Zurina (oidioa)
    Zurina (oidioa)

    Hostoaren eta landarearen zati bigunen gainean onddo honek lizuna edo hauts tankerako geruza zuriska sortzen du. Ondorioz, hostoak okertu, kiribildu eta erori eta puja bigunak makurtu egiten dira landarea ahulduz eta loraldia zapuztuz. Hostoetan argizarizko babesik ez duten landareak erasotzen ditu, batik bat.

    Zer egin?

    - Zimeldutako zati guztiak ebaki eta kendu.

    - Ureztatzerakoan hostoak ez busti.

    - Gelako aireztapena hobetu.

    - Sufrea duten produktuekin tratatu. Baita propolioa, eta asunaren, azeribuztanaren eta baratzuriaren urak. Esnekiekin ere tratatu daiteke.

     

  • Tipulak eta baratxuriak biltzeko
    Tipulak eta baratxuriak biltzeko

    Tipulak eta baratxuriak urte guztirako jasotzeko egun beroenetan biltzen dira. Bildu baino 8-10 egun lehenago tipulen hosto tenteak zanpatzeko eta baratxuriarenak korapilatzeko ohitura badago. Agi danean hostoetako energia burura biltzeko egiten da.

    Erlazionatutako landarea: Tipula

  • Oiloen onurak
    Oiloen onurak

    Oiloak izateak onura asko ekar diezaioke zure lurrari. Baratze edo toki txikienean ere hazi daitezke:

    Nitrogenoz aberatsa den zirina sortzen dute.

    Lurraren emankortasuna hobetzen dute.

    Belarra jaten dute, baita “txarra” ere.

    Pestizidarik ez duzu beharko, izurriteak ezabatzen dituzte.

    Lurra harrotzen dute.

    Eta arrautzak erruten dituzte.

  • Fruitu zuhaixkak ugaldu
    Fruitu zuhaixkak ugaldu

    Ahabia, arakatza, andere-mahatsa... nork ez ditu gustuko? Ez da zaila aldaxkak erabiliz landare berriak sortzea. Bi sasoi daude aldaxkak egiteko: azaroan bi urteko adarrak erabiliz eta ekainean urteko adar biguinak erabiliz. Hau ekaineko sistema da, azarokoa hilabete horretan azaltzen da:

    - Ebaki 20-25 cm luzeko adar mutur biguina.

    - Muturra moztu eta 15 cm-ko aldaxka utzi.

    - Goiko bi hosto utzi eta gainontzekoak kendu.

    - Hormona hautsetan busti eta lurra eta harea nahasketan txulo bat egin eta han sartu.

    - Ondo ureztatu eta plastikoz estali.

    - Toki epel eta argian eduki, eguzkitan ez.

    - Hosto berriak indarrean datozenean birlandatu lurrean edo loreontzian.

  • Zuhaitz jaio berriak zaindu
    Zuhaitz jaio berriak zaindu

    Mintegian edo baratze bazter batean neguan erein ditugun haziek landare berriak emango zituzten. Horiek pixkanaka hazi eta luzatzen ari dira. Lehen urtea zaila da. Sustrai ttikiak dituzte eta ez daude bere burua behar bezala babesteko prestatuak. Batez ere ur faltak kaltetuko ditu.

    Hil honetatik atzera, udazkenera arte ureztaketa zaindu. Onena goizean ureztatzea da. Eta maiz eta ur gutxi eman beharrean ureztaketa sakonak egitea komeni da. Horrek sustraiak luzatzen lagunduko die.

    Landaretxoak loreontzietan baldin badaude, lan honek garrantzi handiagoa du. Bero handia egiten duenean itzala jartzea ere egokia litzateke.

  • Landareak galtzeko
    Landareak galtzeko

    Landareen kontra ere pentsatu behar da, zenbaitetan. Bateren batek garoa galtzea nahiko du, belazea hobetzeko. Edo asunak, laharrak edo karduak heltzerik ez du nahi besteak. Hurrengoak menda, mingarratza edo uztai-belarra ezin du inguruan ikusi. Otearen onurak ikusten ez dituenak ere ipurditik galduta nahiago luke...

    Landareren bat galtzea nahi denean ekaineko ilgoran moztu behar da. Ekainean egunik luzeenetan, sasoirik onenean dagoenean eta ilgoran, izerdi gehiago gainean duenean. Orduan mozten badugu landarea, kalte handiena egingo diogu eta buelta ematea asko, izugarri kostako zaio.

    Aukera izanez gero, aurreko eta ondorengo (maiatzeko eta uztaileko) ilgoratan ere moztuta asko lagunduko diogu gure langintza hiltzaile honi. Izan ere, helburua sustraiak hustutzea da, energiarik gabe uztea, akabatzea.

  • Oporraldiko ureztaketa nola egin?
    Oporraldiko ureztaketa nola egin?

    Uda partean, proposatzen diren neurrien ahalik eta konbinazio osatuena erabili. Hilero landareek ur asko behar dute eta udan gehiago.

    1. Landareak multzo batean elkartu. Horrela mikroklima hezeagoa lortzen da.
    2. Ingurua hezetu, landare multzoaren ondoan urez betetako ontziak jarriz.
    3. Loreontzia harriak eta ura dituen ontzi handiago baten gainean jarri.
    4. Ura zuzenean eman loreontziari. Loreontzien aldamenean goraxeagoko maila batean urez betetako ontzi bat jarri. Uretatik abiatu eta loreontzi bakoitzaren lurrean ondo sartuko den metxa bat edo oihalezko zerrenda edo xingola bat jarri.

Ekaineko lanak

Erein

Aza, aza gorria, bruselaza, azalorea, erromaneskua, brokolia, arbi zuria, artoa, babarruna, errefaua, errukula, uraza, kukulua, eskarola, txikoria, zerba, erremolatxa, azenarioa, ilarra, borraja, mihilua, endibia, apioa, apio-arbia, ardi-mihia, leka motza eta altua, martorria, kertxuna edo berroa, sabia, perraitza edo apoperrexila, perrexila, getozka, terebuza, sendapokia eta pastinaka.

Berotegirako: zerba, erremolatxa, mihilua, apioa, apio-arbia, leka altua, luzokerra.

Landatu

Aza, aza gorria, bruselaza, azalorea, erromaneskua, brokolia, uraza, kukulua, zerba, erremolatxa, borraja, apioa, apio-arbia, kuia, kuiatxoa, luzokerra, tipulatxa, tomatea, alberjinia, piperrak, porrua eta albahaka.

Berotegian: zerba, erremolatxa, apioa, luzokerra, tomatea, alberjinia eta piperrak.

Gaztainondoaren loraldi ikusgarria eta usaingarria.

Beharrezkoa bada, tratamenduak egin. Mahastietan bereziki zurina eta gorrina zaindu beharko dira. Bi gaitz hauentzako sendabiderik ez dago, aurrea hartzea da garrantzitsuena. Egiten duzun tratamendua egiten duzula, beti esnekiren bat eta azeribuztanaren ura erantsi. Biekin soilik egindakoa ere ez da tratamendu makala. Sagarrondoaren harjoa ere zaindu beharko da.

Udako berdetako inausketa garaia da. Fruitu arbolean zer indartu nahi duzu? Landare gazteak eta berdea (hostajea, adarrak...) indartu nahi diegunak ilgoran inausi. Fruitua sustatu nahi dugun arboletan, ordea, ilbeheran egin berdetako inausketa hau.

Enborrean agertzen diren altsumak kendu, batez ere txertoaren azpiko aldekoak. Baita sustraietan sortzen diren aldakaitzak ere.

Ongarriketa osatzeko azken aukera. Hemendik atzera ez eman ongarri organikorik.

Urte sasoi hau kalte egin nahi diegun landareak mozteko aproposa da: garoa, uztaoa edo mingarratza, asuna, menda, laharra, otea... Indarraldi handienean daude eta moztean, lan berarekin kalte handiena orain egingo diegu.

Udaberriarekin loratu direnak, ondoren inausi. Moztutako adarrak aldaxka gisa aldatu.

Udan loratzeko erraboilak landatu: dalia, gladiolo, lilium, kana, begonia... Udako sasoiko loreak emango dituztenak landatu.

Belardia eta soropila moztu eta ongarritu. Berria sortzeko, edo saretutakoa osatzeko hazia ereiteko sasoia. Bero handiak hasiak badira ez egin. Udazkenean egingo dugu. Udaberrian loratu ziren erraboilak (lilipa edo nartzisoa, hiazintoa, idi-bihotza, azpelarra...), hostajea ihartu bazaie, lurretik atera, erraboilatxo berriak sortu badira banatu eta lehortuta jaso edo zuzenean landatu.

Hesiak kimatu, udaberri honetan hazi diren kimu berriak behar den neurrira ebaki.

Loraldi iraunkorra duten arrosa landareetan, petaloak galdu orduko loreak kendu. Bestela fruitu pinporta hazten hasiko dira eta lore gutxiago emango dute.

Luar pila jiratu. Toki bero eta lehorrean badago, tarteka-tarteka busti on bat eman.

Txartzat ditugun landareei aurre egiteko sasoia. Ilgoran onena. Moztu sasi, lahar, garo, menda, asun, mingarratz edo lapaitz... Urtetik urtera ederki ahulduko da.

Ekaineko uzta

Bertakoa eta sasoikoa.
Hilabete honetako kalitatezko barazkiak.
Asteroko buletina

EMAN HARTURAKO:

Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545

OlatuKoop

Ekonomia sozial eraldatzailearen sareko kide da ARGIA (Bizi Baratzea). Informazio burujabetza helburu, egunerokoan gauzak egiteko beste modu batean sinesten dugu.

BIZI BARATZEAko edukiak kopiatu, moldatu, zabaldu eta argitaratzeko libre zara, beti ere, gure egiletza direla aitortzen baduzu eta baldintza beretan egiten baduzu.

gora