06:29
21:40
00:38
09:37
Ilgora Eka. 1 Eka. 15
Ilzahar Mai. 31 Eka. 15
0:00 - 14:00 Fruitua
14:00 - 24:00 Sustraia
Artoa eta babarruna ereiteko egun egokiak datoz
Ekainaren 1 18:48 arte ILBEHERA, ondoren ILGORA.
Aste osoa ILZAHAR.
Artoa eta babarruna ereiteko egun egokiak datoz. Artoa, babarruna eta kuiak ereiteko egun onak izango dira aste honetan, onenak 2, 3 eta 4 goiza. Azklen aukera izango da ilgora hau.
Baratzerako ereintza: tipulina, aza, aza gorria, Bruselako aza, azalorea, erromaneskua, brokolia, Daikon arbi zuria, errefautxoa, uraza, eskarola, txikoria, kukulua, zerba, erremolatxa, borraja, azenarioa, mihilua, apioa, arbi-apioa, babarrun luzea, potxa, leka motza, leka luzea, txitxirioa, patata, tomatea, alberjinia eta piperra. Berotegirako ereintza: tipula gorria, kukulua, borraja, apioa, zerba, ziazerba, erremolatxa, apioa, arbi-apioa, potxa, leka luzea, leka motza, kuiatxoa, luzokerra, patata eta tomatea.
Baratzean landatzea: aza, aza gorria, Brusela aza, azalorea, erromaneskua, brokolia, zainzuria, uraza, orburua, zerba, borraja, apioa, arbi-apioa, kuiatxoa, luzokerra, kuiatomatea, alberjinia, piperra eta marrubia. Berotegian landatzea: azalorea, brokolia, uraza, erremolatxa, ziazerba, borraja, apioa, luzokerra, piperra, alberjinia eta tomatea.
Aste honetan egiteko lan aproposak: Tomate, piper eta alberjinia landatu. Palmondoak landatu. Babarrunak eta lekak erein. Hostoa galtzen ez duten landareak landatzea, ilbeherako azken egunetan. Sendabelarrak eta usainekoak bildu.
Ongarri berdea moztu eta lurrari eman, edo aziendari, edo luar pilari erantsi edota lurrustela sortzeko bazter batean utzi.
Landare usaindunak erein, banatu eta landatu: menda, ezkaia, izpilikua
Feijoa, garrazkiak edo zitrikoak, ahuakateondoa eta hostoa galtzen ez dutenak landatu.
Txertatutako landareetan txertoaren azpitik hazitako altsumak kendu.
Soropila areatzeko garaia da. Hondarra ere eman daiteke, baita ongarria ere lehen eman gabe badago.
Soropil berriak sortu edo lehengoak osatzeko belar hazia erein.
Udan loratzeko erreboilak landatu: dalia, gladioloa, kana, begonia eta abar
Udan loratzeko lore landareak landatu.
Palmondoak landatzeko sasoia da.
Hostorik galtzen ez duten landareak landatzeko azken aukera.
Udaberriaren hasieran loratu diren zuhaixkak loraldiaren ondoren inausi.
Tomatean izurrite bat da sits zulatzailea edo Tuta absoluta. Bere harrak alferrik galdu egiten du alea.
Tratamendua Bacillus thuringiensis eta Neem olioa nahastuz egiten da: aurrea hartzeko bi astero, baldin badago astero, asko bada 4 egunero.
Kiwia sasi bat da. Bere kaxa utziz gero, etxearen teilatura igoko litzateke. Motzean heldu behar zaio eta fruituaren tamainari eusteko inausketa nahitaezkoa da.
Kiwi arrak eta emeak daude. Arra loratu ondoren inausi. Emea bitan: neguan egiturazko inausketa eta udan fruitua indartzekoa.
Aleen gainetik bosgarren hostoa utzi eta moztu. Barruko altsumak adarrak berritzeko 3-4 utzi, gainontzekoak kendu.
Erlazionatutako landarea: Kiwiondoa
Batata boladan dago. Baratzean jartzeko: eguzkia, lur harroa eta sakona eta ongarri ondua atsegin ditu.
Maiatza eta abuztua artean landatu, tuberkulua edo landarea. Udaberrikoa udazkenean bilduko da, udakoa hurrengo urtean.
Uda beroa bada ureztatu eta azpiak egin.
Hortentsiak erraz ugaritzen dira aldaxkak erabiliz. Hostoak dituenean, baina lorerik ez duen adar muturretatik sortuko ditugu aldaxkak. 15 cm luze inguru moztu, azpiko aldeko hosto handienak kendu, muturreko lau hosto utzi, handiak badira ebaki eta erdia soilik utzi, dilistekin egindako itsaste uretan busti, zotz batekin zuloa egin lurrean, bertan sartu eta lurra bere kontra estutu.
Dilisten urarekin ureztatu, lurrari lehortzen ez utzi, behar bada plastiko batekin estali. Itsatsi denean loreontzi handiago batean landatu eta ureztaketa zaindu. Ekainetik irailera artean egin daiteke.
Erlazionatutako landarea: Hortensia arrunta
Kuiatxoak landatzeko presarik ez dugu izan behar. Hobe da beranduxeago jarri, baina behar dituen baldintzak daudenean.
Ekaina ere ez da txarrena. Garrantzitsuena lurraren tenperatura da, sekula ez landatu lurra 15ºtik behera bada.
Lur harroa atsegin du eta ur zalea da. Buztin lurretan sufritu egiten du.
Ongarriketa ez ahaztu.
Hona hemen, erraz askoa, intsektu egoskorrenari ere aurre egin eta gailentzeko intsektizida naturala.
- Litro erdi bat alkohol eta beste hainbeste ur nahastu eta 100 gramo tabako erantsi.
- Hamabost bat egunez beratzen utzi.
- 100 gramo xaboi potasiko edo neutro (hau gogorra izango da eta birrindu) 10 litro uretan urtu.
- Tabako ura eta xaboi ura nahastu.
Intsektuak izurrite bilakatu badira, zuzenean nahasketa horrekin tratatu. Erasoaren hasiera bada, tratatzeko erantsi beste 10 litro ur. Intsektuak ez baditu garbitzen, landareak ondo garbitu arte astero tratatu.
Tomate landarea hazten ari denean, tartean lekak erein daitezke. Onenak leka motzak, ez makila ez sarerik behar ez dutenak.
Tomate landareen azpian erein eta hazten diren artean tomateari nitrogenoa emango diote. Tomateak jaki gehiago izango du eta lekaren uzta aurreratuko dugu.
Ereintza ontzietan egin daiteke eta gero lau hostoko leka landaretxoak tomate tartean landatu.
Aza, aza gorria, bruselaza, azalorea, erromaneskua, brokolia, arbi zuria, artoa, babarruna, errefaua, errukula, uraza, kukulua, eskarola, txikoria, zerba, erremolatxa, azenarioa, ilarra, borraja, mihilua, endibia, apioa, apio-arbia, ardi-mihia, leka motza eta altua, martorria, kertxuna edo berroa, sabia, perraitza edo apoperrexila, perrexila, getozka, terebuza, sendapokia eta pastinaka.
Berotegirako: zerba, erremolatxa, mihilua, apioa, apio-arbia, leka altua, luzokerra.
Aza, aza gorria, bruselaza, azalorea, erromaneskua, brokolia, uraza, kukulua, zerba, erremolatxa, borraja, apioa, apio-arbia, kuia, kuiatxoa, luzokerra, tipulatxa, tomatea, alberjinia, piperrak, porrua eta albahaka.
Berotegian: zerba, erremolatxa, apioa, luzokerra, tomatea, alberjinia eta piperrak.
Gaztainondoaren loraldi ikusgarria eta usaingarria.
Beharrezkoa bada, tratamenduak egin. Mahastietan bereziki zurina eta gorrina zaindu beharko dira. Bi gaitz hauentzako sendabiderik ez dago, aurrea hartzea da garrantzitsuena. Egiten duzun tratamendua egiten duzula, beti esnekiren bat eta azeribuztanaren ura erantsi. Biekin soilik egindakoa ere ez da tratamendu makala. Sagarrondoaren harjoa ere zaindu beharko da.
Udako berdetako inausketa garaia da. Fruitu arbolean zer indartu nahi duzu? Landare gazteak eta berdea (hostajea, adarrak...) indartu nahi diegunak ilgoran inausi. Fruitua sustatu nahi dugun arboletan, ordea, ilbeheran egin berdetako inausketa hau.
Enborrean agertzen diren altsumak kendu, batez ere txertoaren azpiko aldekoak. Baita sustraietan sortzen diren aldakaitzak ere.
Ongarriketa osatzeko azken aukera. Hemendik atzera ez eman ongarri organikorik.
Urte sasoi hau kalte egin nahi diegun landareak mozteko aproposa da: garoa, uztaoa edo mingarratza, asuna, menda, laharra, otea... Indarraldi handienean daude eta moztean, lan berarekin kalte handiena orain egingo diegu.
Udaberriarekin loratu direnak, ondoren inausi. Moztutako adarrak aldaxka gisa aldatu.
Udan loratzeko erraboilak landatu: dalia, gladiolo, lilium, kana, begonia... Udako sasoiko loreak emango dituztenak landatu.
Belardia eta soropila moztu eta ongarritu. Berria sortzeko, edo saretutakoa osatzeko hazia ereiteko sasoia. Bero handiak hasiak badira ez egin. Udazkenean egingo dugu. Udaberrian loratu ziren erraboilak (lilipa edo nartzisoa, hiazintoa, idi-bihotza, azpelarra...), hostajea ihartu bazaie, lurretik atera, erraboilatxo berriak sortu badira banatu eta lehortuta jaso edo zuzenean landatu.
Hesiak kimatu, udaberri honetan hazi diren kimu berriak behar den neurrira ebaki.
Loraldi iraunkorra duten arrosa landareetan, petaloak galdu orduko loreak kendu. Bestela fruitu pinporta hazten hasiko dira eta lore gutxiago emango dute.
Luar pila jiratu. Toki bero eta lehorrean badago, tarteka-tarteka busti on bat eman.
Txartzat ditugun landareei aurre egiteko sasoia. Ilgoran onena. Moztu sasi, lahar, garo, menda, asun, mingarratz edo lapaitz... Urtetik urtera ederki ahulduko da.
EMAN HARTURAKO:
Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545
Bidelagun
cc by-sa
Sareko kide
Ekoedizioaren Institutuko bazkide
