Iepa! Limoiondoa hostoak galtzen ari da, aurten landatua da zer egin genezake? Milesker

Ez dakit non bizi den limoiondo hori, baina esango nuke hotzak akabatzen dagoela. Euskal Herriko toki epelenean (Itsasaldean) landatuta ere, lehen urteetan negu partean babestu egin behar da. Toki bero batetik etorriko da, eta egokitu egin behar da bere bizitoki berriko girora, eta batez ere negura. Hiru gauza egin behar dira. Enborra eta adar nagusiak oihal gozo batekin bendatu. Txapela jarri, inguruan hiru edo lau makil sartu eta gainean txapela jarri, ez dago buelta osoa estali beharrik, gaina nahikoa da izotzak kentzeko. Eta, lurrean inguruan simaur berri-berria jarri, asko, hartzitu edo fermentatzen duen bitartean lurra, sustraiak eta hostoen inguruko airea ere berotu ditzan.

Egun on Jakoba! Ekialdera ematen duen terreno txiki batetan lizarra hazten utzi degu...baina...ez degu nahi goraka haztea eta ez eta ezkerreko adarrak haztea ( kotzeak ondotik pasatzen direlako ) . Etorkizunean interesatzen zaigu bere eskubira proiektatuko lukeen itzala! Noiz eta nola kimatu dezakegu gixajoa??? Eskerrik anitx, Olga

Lizarrak hostoa galtzen du eta kimatzeko sasoia izerdi berriaren hasiera da. Toki hotzean bizi bada martxoko edo apirileko ilbeheran, eta itsasalde epelean bizi bada otsaileko edo martxoko ilbeheran. Eguraldiaren arabera erabaki toki bakoitzean zein hilabetetan egin.

> Kaixo ! Jakin nahiko nuke noiz dan sasoi aproposa liloa eta aranondoa aldatzeko eta ia ( iparralden bezela ) loriak irailean ematen ditun..... > Mila esker, Olga

Lila edo amañi-lilia bezala aranondoak neguan hostoak galtzen ditu. Biak landatzeko sasoi aproposa udazkenaren amaiera negua dira. Otsailaren amaiera aldera arte egin dezakezu lan hori, izotza izan daitekeen egunetan ezik. Ez dut ezagutzen irailean loratzen den lilarik. Udaberrian loratzen dira, Euskal Herriak lilak.

Egunon Jakoba, Koro naiz, Legasakoa, nafarroan. Baratzen badugu limoiondoa koxkor bat. Aitak egiten zion kimaketa lanak baino zendu da eta GURE esku gelditu dira baratze lanak. Galdera bat dut, noiz eta nola egin dakioket kimaketa? Esker mila, Ongi izan, Koro.

Limoiondoa nik ez nuke kimatuko. Ez da arbola handia egiten eta ez du bilketarako arazorik ematen, fruitu biguinagoak ematen dituztenen aldean. Adarren batek enbarazu egiten badu, hura kendu eta listo! Lan hori egiteko sasoi onena apirila-maiatzeko ilbehera da. Gainontzean inausi gabe badago, urte gutxitan igarriko diozue askoz ere ale gehiago emango dituela. Gauza bat egin behar duzue, urteoro ongarritu.

Kaixo intxaur zuhaitzak noiz eta zein produktukin fumigatu behar dirá?

Batean eta bestean saiakuntza ugari egiten ari da euli horren kontrolerako. Gipuzkoa mailan Biolur elkartea egiten ari da tratamendu ekologikoekin. Oraingoz tranpak erabiliaz harrapaketa masiboak egiten saiatzea izan da proposamena, baina ez du esperotako emaitzarik eman, oraingoz. Beste aukera zuk diozun tratamenduak egitea da. Ekologikoan onartutako intsektiziden artean Spinosad da erabiliena. Ekologikoa ez denetan, Deltametrina duen intsektizida darabiltze, nire iritziz erabat baztergarria den aukera. Tratamenduak uztailean hasi eta uzta jaso arte egiten dira. Beste lan interesgarria orain, negu partean, intxaurrondopean lurra harrotzea da. Negua igarotzen hor daude euliaren pupak, hurrengo udan ateratzeko prest eta harrotutakoan horietako asko hotzak harrapatuko ditu eta akabatu.

Gabon, ni bizi naiz Belagoan(Izaba) 1000 metrotara gutxi gora behera, nere galdera da, ze sagarrondo mota landatu laike tokiak honetan eta noiz?. Reineta ez dira ondo urtetzen. Eskerrik asko.

Errege sagarren multzoko sagarrondoek ziklo luzea dute, loratu eta sagarra heldu artekoa. Aldiz, Belaguan, sagarraren zikloa motza izango da: hotzak joandakoan loratu eta sagarra heltzerako berriro hotza. Nik ziklo motzeko barietateak jartzea gomendatuko nizuke, adibidez: Sanjoan, Amabirjina eta Pelestrina.

Egun on.
Urteko zein sasoi da eguzki loreak biltzeko? Ba al da eguzkiloreak etxean ekoizteko modurik?

Eskerrik asko

Eguzki loreen haziak saltzen dira eta gero eta jende gehiago ari da eguzki lorea etxean egiten. Lorea nola garatu denaren arabera moztu behar da. Gehienek abuztuaren amaieran edota irailaren hasiera aldera mozten dute. 

Kaixo,

Urtarril onetan zein sasoi da oberena akaziak transplantatzeko.

Eskerrik asko

Ilbeheran egiteko lana da landaketa. Urtarrilaren 15 arte da oraingo ilbehera eta hurrengoa urtarrilaren 30etik otsailaren 12ko eguerdira arte. Landatzerakoan enborraren azpiko aldean dituen adarrak moztu daitezke, horrela izerdi berriaren indarra enbor nagusi hori haztera bideratuko da. 

Mango zuhaitza noiz komeni da landatzea?

Mangondoak ez du hostorik galtzen neguan, beraz udaberrian izerdia ondo mugituta duenean landatu behar da, apirileko ilbeheran onena. Ordurako egun argia ederki luzatuta dago eta tenperaturak ere igota.

Urte berri on, Jakoba. Irakurri dizut hostoa galtzen duten zuhaitzak urtarril edo otsaileko hilbeheran landatu behar direla; fruitu arbolak ere bai? zehazki, hurritz landareak ere bai?

Bai hostoa galtzen duen landare jende guztia neguan landatu behar da. Kontutan izan: izotz beldurra dagoen sasoiena ez landatu. Gainontzean ilbeheran eta ahal izanez gero sustrai egunetan. Aurten urtarrileko ilbehera 2tik 15era izango da eta hurrengoa urtarrilaren 30etik otsailaren 12 aguerdira. Sustrai egunak urtarrilaren 8 arratsaldea 9, 10 eta 11 izango dira eta otsailaren 5, 6, 7 eta 8, azken hau 16:00 arte.

Kaixo, Donosti aldean baba handia noiz Erein jakin nahiko genuke (baratza txikia da eta oraindik ez dago prest). Zenbat denbora behar du hazteko?

Baba handia urritik hasi eta otsailaren amaiera arte erein daiteke. Baba ale ttikia gustatzen zaiona apirilean biltzen hasten da. Ondo egina nahi baduzu maiatzean eta ekainean jango dituzu. Barietatearen arabera batzuen zikloa 60-80 egunekoa da, beste batzuk, ordea, 90-120 eguneko zikloa osatzen dute.

Aupa Jakoba. Etxe inguruan intxaurrondoak dauzkat eta orain hosto pilla daude lurrean. Onak al dira ortura botatzeko edo konposta egiteko? Sustantzia toxiko bat botatzen dutela dakit eta jakin nahiko nuke onuragarriak diren edo kalte egingo duten. Mila esker

Juglona izena du intxaurrondoak jariatzen duen gai toxiko horrek. Hostoek ere badute eta beraz zuzenean ez da erabili behar baratzean edo lorategian landareen inguruko lurra estaltzeko edo ongarritzeko. Luar edo konpost pilari nahastu behar zaio, beti nitrogenoduten gaiekin (berdeak diren beste gaiak). Luartzerakoan gertatzen den hartziduran mikroorganismoek eta temperatura gorakadak (55-65º) juglona hori desegingo dute. Gero lasai erabili luar hori nahi duzun tokian.

Sagarrondoak ezberdinak eta gerezi bi ditut, urtarrileko hilberan poda egitea ondo da ? Aitarekin beti abenduan egiten nuen baina oraingoan ezin izan dut eta egin barik ditit. ESKERRIK ASKO URTE BERRI ON !!

Udazkenean inausketa egitea akats larria da. Izerdi berria mugitzen denean inausi behar da. Gereziondoa otsailean eta sagarrondoa martxoan. Biak ala biak ilbeheran.

Oraindkk kiwiak jaso gabe dauzkat zuhaitzetik,noiz jasotzea gomendatzen didazu? Eskerrikasko

Segituan jaten hasi behar duzun kopurua orain Bildu, ilgoran. Iraunteko jaso behar dituzunak ilbeheran. Ilgora izango da urteberri egunera arte, bera barne. Ilbehera urtarrilaren 2tik 15era; irauteko horiek biltzeko egun onenak sustrai egunak izango dira: 8 arratsaldea, 9, 10 eta 11.

Kaixo Jakoba! Aurrekoan lagun batekin hizketan esan zidan tomateak jaten dabilela ze inbernaderoan dauka mota bat irailean transplantatu zuena. Donostialdean du lagunak bizilekua. Lagunak ez zekien zein tomate mota den. Badakizu zein tomate mota izan daitekeen aproposa irailean inbernaderoan transplantatzeko donostialdean? Eskerrik asko! jon

Entzuna dut nik ere negutegian zenbaitek tomatea izaten dutela neguaren hasiera arte. Ez dut nik ikusi eta gutxiago barietatea zein den jakin, Nik gomendio bat egingo nizuke: egin saioa “Raf” barietatearekin. Berandukoa da eta nik uste baldintza horietara jartzeko egokienetakoa.

Astigar gorria bat landatu nahiko nuke (Acer rubrum). Arrietan 400 metro ingurura. Noiz litzateke gari egokiena? Toki bereziren bat berau jartzeko?

Astigar hauen berezitasun nagusia udazkenean hartzen duten kolore gorri bizia da. Kolore hori sortzeko argitasuna behar dute. Argitasunaren eragina da berdetik gorrirako mudantza hori. Honetarako ezin bestekoa da eguzki galdatan bizitzea, horrela urtaroen aldaketa biziko dute. Beraz baldintza nagusia eguzkitan jartzea da, hegoaldera begira. Altueran izatean lagundu egingo dio gorritze horretan; berotik hotzerako aldea nabarmenagoa baita goietan. Bigarrena, eta ez horregatik makalagoa, tartea da. Zuhaitz handi batez ari gara eta bere osotasunean, adaburua behar bezala garatuta duenean antzematen da bere edertasun guztia. Beraz gutxienez inguruan dituen beste zuhaitzetatik 9-10 metrotara landatu.

Egun on Jakoba, 

Galdera bat illarren inguruan. Azaroko ilgoran erein nuen baina bareek eta karakolek landare batzuk jan dizkidate. Orain zer egin, jandakoak kendu eta hazi berriak erein? Edo aurrekoak utzi eta ondoan berriak erein?

Mila esker

Xabi

Zalantzarik gabe lehendik iraun dutenak utzi eta tarteak bete. Horretarako erein edo landarea landatu, bai toki epelean erein eta azkarrago ekarritako landarearekin edxo erosita. 

Egun on Jakoba, gaurko proposamenean hesi natural bat egiteaz hitz egin duzu. Nik hesi natural bat jarri nahi dut ortuan eta ez dakit horretarako zein landare gomendatzen dozun. Nire asmoa zipresak jartzea da. Helburua baratzea ezkutatzea da. jende asko ibiltzen da inguruan eta. Eskerrik asko!!

Zipres edo altzifreetan nire ustez onena Lawson altzifrea da (Chamaecyparis lawsoniana). Indartsua da eta haizeari aurre egingo dio. Handia egiten da eta kontuz, behar duzun garaiera hartzen duenean moztu egin beharko duzu, gainontzean handiegia izango da eta inguru guztiko lurrak jango ditu. Jartzeko modukoa da baita Portugal erramua, Prunus lusitanica. Honek ere hostaia iraunkorra du eta gogorra da. Ez da altzifrea bezain indartsua eta gehiago kostatzen zaio haztea, baina baita ere inausi egin behar da.

Kaixo! Urtarrileko ze egun izan litezke onenak haritzak landatzeko?

Hostoa galtzen duten zuhaitzak landatzeko sasoia negua da. Egun onenak ilbeherakoak dira eta aproposenak sustrai egunak. Datorren urtarrilean ilbehera 2 eta 15 artean izango da eta sustrai egunak 2 (12:00 eta 14:00 artean), 8 (14:00etatik atzera), 9, 10 eta 11 izango dira.

Kaixo Jakoba! Baratzean ongarriketa eta kareztatzerakoan asmoa diat hasteko lurra irauli eta kareztatu, eta ilargialdi batera zimaur ondua eman. Zalantzak zauzkat lurra iraultzea kareztatzeko egokia izan daiteken. Eta bestetik aurreko urtean landatutako sagarrondoei lurrean kare pixkat zabaltzeko nola ikusten dek?

Hasteko, nik orain ez nikek lurrik irauliko. Irauli ahalik eta gutxien, edo batere ez duk egin behar. Egitez gero, udaberrian zerbait erein edo landatu behar dukenean. Nahi deken hurrenkeran: lehenik karea eta ondoren simaurra edo alderantziz. Beti ere ilargi bateko tartearekin. Eta lurra dagoen bezala utziz; belar handia baldin baziok hura desbrozatu dezakek, edo belar luzeenak moztu. Ondoren ongarriak gainera. Sagarrondoentzako ere karea oso ona duk, baldin eta lurrak behar badik. Lur buztintsua baduk oso egokia. Sagastian denean zabaldu, ez landareen inguruan soilik. Horrela sustraiak zabaltzeko grina piztuko diek. Dosia zaindu. Baratzean aspaldi karesztatu gabea bada hasi 200 gr/m², hurrengo urtean 150, hurrengoan 100 eta hortik atzera 75. Sagastian bi urtetik behin 150 gr/m².

Behin baino geiotan entzun diat , neguan landereak basesteko ximaur berria bota , nire galdera, sustarrak ezdik erreko?

Landareen inguruan jarri behar dek, inoiz ez bere azalaren kontra, eta lur gainean. Sustraiak lurpean zaudek eta simaurraren irakinaren beroa hartuko ditek eta hark askatzen dizkiken jakiak. Landare ahul jaio berri xamar bat bahukek agian sufrituko likek, baina fruitu arbola, zuhaixka eta antzekoek ez. Sustraiak izoztea eragotziko dik eta irakinaren beroa hostoetara ere igoko dek, haiek ere babestuz,

Kaixo Jakoba! Normalean hortentsiak udan amaieran inausten doguz baie, aurten uda horrenbeste luzatu danez eta lora asko izan dituztelez berandura arte ez doguz inausi ta hortxe galdera, orain inausi ahal dira?, ala udara arte bapez?Milesker aldez aurretik.

Hortentsiak uda amaieran inaustea ez da inolaz ere ohitura sanoa. Egiten dizkiozun zauriak irekita egongo dira udazken eta negu hotzetan, hilabeteak eta hilabeteak izerdi berria etorri eta itxi arte. Zauri horietako asko ezingo ditu itxi, ordurako erabat ihartuta egongo direlako adar muturrak. Askoz ere egokiagoa da landareari negua igarotzen utzi, bera prestatu da. Gero izerdi berriaren bezperatan, otsaila aldera inausi.

Urritzondo makilak moztwko berandu da?

Hurritz makilak mozteko sasoi nagusia azaroko ilgora da. Zenbaitek urrian ere mozten dituzte, eta beste batzuk baita abenduan ere. Beraz probatu eta abenduko ilgoran moztu ea zer emaitza lortzen duzun. Eta hurrengo urtean azaroan gogoratu. Abendu honetako ilgora 20tik hasi eta urte amaiera arte izango da.

Kaixo Jakoba, Ulertuta daukat azenarioa ereiteko urte sasoi hoberena apiriletik abuztua bitartean dela, eta ahal izanez gero, ilbeheran eta sustrai egunean. Aldiz 2026ko agendan, apirilak 8an ageri da azenarioa ereiteko gomendioa, baino egun hortan ia ilgoran sartzen gera. Lagunduko kezka hori argitzen? Bestalde, sustrai, fruitu,... egunak zeintzuk diren jakin nahiko nuke. Hori 2026ko agendan agiri da? Ez dut aurkitu. Eskerrikasko hainbeste laguntzeagatik. Ondo segi.

Arrazoi guztia duzu, ilbeheran eta sustrai egunean ereingo nuke nik. Egutegi Biodinamikoan, baina, ereintza guztiak ilgoran egitea gomendatzen da, eta azenarioa denez sustrai egunean. Bestetik, agendan jartzen ditugun lan horiek ez dira juxtu egun horretarako lanak, baizik eta garaitsu horretakoak.

Nik proposatuko nizuke bi ereinaldi egitea ilbeheran eta ilgoran eta aldeak ikusi, hau da bietako uztak pisatu beharko zenituzke. 2026ko apirilean honela izango dira egun horiek: ilbehera eta sustrai egunak, 1, 28, 29 eta 30; ilgora eta sustrai egunak: 12, 20 eta 21 eguerdira arte.

Egun bereziak ez ditugu agendan sartzen. Informazio hori Espainiako Biodinamika Elkartetik eskuratzen dugu eta ez dugu hor erabiltzeko baimenik. Soilik ILARGIAREN EGUTEGIAN jarri dezakegu (https://azoka.argia.eus/produktua/2026-ilargiaren-egutegia/ ).  

Kaixo!
Baratxuriak jarriko ditut datorren astean eta jakin nahi nuke ona den luarra botatzea, eta zer den hobe (luarra) lurperatzea edo lur azalean jartzea baratxuriak erein ondoren.
Eta, beste bat: Errautsa noiz komeni zaie botatzea?
Mila esker!!!!

Baratxuriak ez du luarrik behar. ILARGIA ETA LANDAREAK 2026 Agendan ikusi dezakezunez Baratxuria da batere ongarriketa organikorik behar ez duten landareetako bat. Pittin bat bota nahi baduzu ondo zahartutako luarra izan dadila. Errautsa bai, gustuko du. Landatu aurretik lurraren axal-axalean nahastu.