ASTEKO LANAK: 2026ko 36. astea, abuztuaren 31tik Irailaren 6ra

Arbia erein, neguan lurra estali eta arbigara gutiziak jateko

Irailaren 5 08:07 arte ILGORA, hortik atzera ILBEHERA

Aste osoa ILZAHAR

Arbia erein neguan lurra estali eta arbigara gutiziak jateko. Abuztuaren erditik atzera erein behar da arbia. Arta-babarrun eta barazki tartean, edo soro garbian. Neguan lurra babestuko du eta aziendarentzako bazka ederra izango da. Gero lorea emateko tontortzera edo garatzera jotzen duenean sortzen duen zila gutizia paregabea da.

• Epson gatza

  
  Epson gatza

  Epson gatza magnesio sulfatoa da. Sufrea eta magnesioa garrantzitsuak dira landareen elikaduran.

  Magnesioagatik erabiltzen da ongarri gisa, batez ere fruitua ematen duten landareetan: tomate, piper, kuiatxo, alberjinia eta abar errazago sortzeko eta gozoagoak izateko.

  
• Alpaparen mesedeak

  
  Alpaparen mesedeak

  Izen asko ditu: alpapa, luzerna, frantses-belarra, belgabelarra, tepla, argi-belarra, melga edo betarokia...

  Lur bat aberasteko lehen lana alpapa ereitea izan beharko luke, iraila-urrian.

  Nitrogenoz osatzen du, 3 metroko sustraiak luzatzen ditu elikagaiak igoaz, lurra zulatzen du drainatuz eta hil eta usteltzen denean, zizareentzako bide eta janari bihurtzen da. 

  
• Ezkertea nola atzeratu

  
  Ezkertea nola atzeratu

  Ezkertea landareak azpian hartzen dituen igokaria da.

  Lurra landare hondakin berdez estaltzeak indartzen du. Beraz: lurra harrotu, ongarri berdetarako txirta edo zalkea ez erabili, azpi lodirik ez jarri, ondutako ongarriak soilik erabili, azpi gutxi behar eta lurra estaltzen duten barazkiak jarri, letxuak ugari-ugari adibidez.

  
• Sagarraren harjoari hegaztiak

  
  Sagarraren harjoari hegaztiak

  Sagarraren harjoa fruituen izurrite eta arazo handienetakoa da. Harra arbolan arrautzatik sortzen da eta aletik jan ondoren, enborreko eta adarreko zirrikituetan eta lurrean igarotzen du udazkenetik udaberrirakoa. Hegaztiek gustura jaten dute eta okil, kaskabeltz eta abar erakartzea onena. Harraren tximeleta gauez mugitzen da eta saguzarrak jaten du. 

  
• Perrexila erein

  
  Perrexila erein

  Iraila bigarren udaberria da: lurra oraindik bero dago eta bigarren indartzea bizi dute landareek.

  Perrexila ereiteko saila edo ildoa ondo busti, hazia erein eta arin estali. Gainean leiho edo plastiko bat jarrita negutegitxo bat osatu, beroari eta ureztatze hezetasunari eusteko. Laster erneko da.

  
• Nola zaindu basa laranjatxoa (Solanum pseudocapsicum)

  
  Nola zaindu basa laranjatxoa (Solanum pseudocapsicum)

  Peru eta Ekuador aldetik dator etxe barruko zein kanpoko landare hau.

  Argi asko behar du eta eguzkitan ere bizi daiteke. Lorea eta fruitua erruz eman eta iraun dezaten argitasun asko behar du.

  Tenperatura epelak eta freskoak maite ditu. Neguan 7-8 °C ingurura ere ohituko da. Tenperatura beroekin asko sufritzen du. Freskuran aldiz, sasoian egongo da, loraldi oparoa izango du eta fruitu bikainak emango ditu.

  Erruz ureztatu, lurra sekula lehortu ez dadin. Hostaila ere maiz lainoztatu.

  Otsailean adarrak erdi-parean inausi eta martxoa bitartean lurra lehortzen utzi. Orduan lorapotez aldatu edo lehengoa luberritu eta ureztatzen hasi.

  Hostaila mardul eta trinkoa izateko, adar muturrak kimatu.

  Ugaltzeko: Fruitutxoan dauden haziak lehortu eta toki hotzean edo kanpoan jaso. Udaberrian iazko haziak erein edo zurtoin-aldaxkak landatu.

  Argazkia: Dani Blanco.
• Intxaurrak nola jaso

  
  Intxaurrak nola jaso

  Intxaurraren oskola ireki eta alea lurrera erortzen da, iraila-urrian. Berritan jan dezakezu edo jaso.

  Jasotzeko eguzkitan zabalduta eduki 3-4 egun, oskola ondo garbitu eta toki fresko, lehor eta aireztatu batean jarri, pilatu gabe.

  Kontuz karraskariekin.

  Jasotzeko beste erak: ardoa, likorea, olioa…