07:39
20:38
00:37
09:23
Ilbehera Mar. 25 Api. 8
Ilzahar Api. 2 Api. 17
0:00 - 24:00 Hostoa
Errefautxoa erein, hilabeterako jateko moduan izango duzu
Apirilaren 8 06:49 arte ILBEHERA, ordutik atzera ILGORA
Aste osoa ILZAHAR
Errefautxoa erein, hilabeterako jateko moduan izango duzu. Baratzearen sasoi berriari indarrez ekin eta emozioak pizteko erein errefautxoa. Hilabete ingururako jateko moduan izango duzu eta baratzerako grina suspertuko dizu.
Baratzerako ereintza: porrua, berdetarako baratxuria, aza, aza gorria, Bruselako aza, azalorea, erromaneskua, brokolia, Daikon arbi zuria, errefautxoa, errukula, uraza, txikoria, kukulua, zerba, borraja, azenarioa, mihilua, arbi-apioa, kuiatxoa, luzokerra, kuia, txitxirioa, patata, tomatea, alberjinia eta piperra. Berotegirako ereintza: porrua, tipula gorria, kukulua, borraja, azenarioa, apioa, ziazerba, leka luzea, leka motza, kuiatxoa, luzokerra, patata, tomatea, alberjinia eta piperra.
Baratzean landatzea: porrua, tipulina, tipula zuria eta gorria, zainzuria, uraza, orburua, zerba, ziazerba, erremolatxa, mihilua, apioa eta marrubia. Berotegian landatzea: porrua, tipula gorria, azalorea, brokolia, uraza, erremolatxa, ziazerba, borraja, luzokerra, piperra, alberjinia eta tomatea.
Aste honetan egiteko lan aproposak: Freskotarako baratxuria landatzea. Patata berria ereitea.
Ongarriketa sasoi nagusia badoa. Simaurtze edo luartze garaia badoa. Belardiak, sagastiak, mahastiak, soro eta baratzeetako sail libreak ongarritu, gero gutxienez hilabete bat geroago behar izanez gero karea eman. Lehen ongarritutakoei orain karea eman.
Ongarri berdea moztu eta lurrari eman, edo aziendari, edo luar pilari erantsi edota lurrustela sortzeko bazter batean utzi.
Loreontzietan ditugun loreak eta landare babestuak ateratzea. Luberritu eta inausita jartzeko garaia da.
Landare usaindunak erein, banatu eta landatu: menda, ezkaia, izpilikua
Garrazkiak edo zitrikoak, ahuakateondoa etahostoa galtzen ez dutenak landatu..
Txertatutako landareetan txertoaren azpitik hazitako altsumak kendu.
Txertaketetarako mentuak edo zotzak jaso daitezke.
Txertaketak egiteko azken aukera. Neguko txertua, zotzekoa edo adarrekoa.
Soropila areatzeko garaia da. Hondarra ere eman daiteke, baita ongarria ere lehen eman gabe badago.
Soropil berriak sortu edo lehengoak osatzeko belar hazia erein.
Udan loratzeko erreboilak landatu: dalia, gladioloa, kana, begonia eta abar
Udan loratzeko lore landareak landatu.
Udaberrian loratu ziren zuhaixkak inausi.
Nahasi azukrea eta sodio bikarbonatoa, erdi bana.
Nahasketarekin hautseztatu inurritegien sarrerak.
Azukrea tarteko, erakarriko ditu eta bikarbonatoak haien digestioan gorabehera larriak eragingo dizkie, agian hiltzeraino.
Bestela, ura eta xaboi likidoa (uraren erdia) nahasi eta ihinztatu inurriak eta habi barrua bete, ito egiten ditu.
Etxe barruko landare hau zintzilika jartzeko landare dotorea da.
Argi asko behar du. Etxeko toki argitsuenean jarri. Leiho ingurua du gogoko, baina eguzkiak zuzenean ez emateko moduan. Aire korronteak ez ditu atsegin.
Tenperatura epelzalea da zeharo. Neguan 10 °C -tik behera eta udan 24 °C-tik gora sufritu egingo du. Egokiena 13-15 °C artean dago.
Hezetasuna behar du, hostaila maiz lainoztatu eta lurrari heze eutsi.
Loraldia oparoa izateko urtero atsedenaldi bat behar du. Neguan hilabetez ia urik bota gabe eta 12-15 °C artean eduki.
Ugaltzeko: uda hasieran kimu-aldaxkak lur hezean landatu eta hezetasunari eta epelari eutsi.
Informazio osoa: Etxeko landareak liburuan
Erlazionatutako landarea: Ezpainetakoa
Argazkia: Dani Blanco / ARGIA-CC-BY-SA
Asentsio-belarra (Artemisia absinthium) baratzean nahitaez eduki beharreko horietakoa da. Zorriak erakartzen ditu, eta haiek jatera joango diren amona mantangorriak ugalduko dira.
Baratze landareen inguruan eta fruitu arbolen azpian jarri, zorri gogaikarriak bereganatu ditzaten.
Polen mordoa du eta polinizatzaileak ere erakartzen dituzte.
Patatari ez zaio lurpeko tuberkuluak argi bistan izatea gustatzen. Patata jaio eta 25 cm inguru luzatu denean landare arteko lurra jorratzea komeni da eta horrela landareen azpiko aldea lurreztatzea.
Zertarako? Horrela aleak estali egingo dira eta patatei argia kenduta ez dira berdetuko; haiek hazteko lurra harrotuko da; landarea indartsuago eta zuzen gorantz etorriko da...
Belarra ere jar daiteke landarearen azpian.
Bi edo hiru astera bigarren jorraldia eman. Ederki igarriko ditu.
Erlazionatutako landarea: Patata
Asun urak erabilera ugari du. Udaberrian, loratu aurretik biltzea da egokiena.
20 cm inguruko muturrak moztu.
Plastikozko ontzi batean 10 litro euri ur jarri eta sare batean bilduta jarri kilo bat asun.
Minda bizia nahi bada egunero astindu, 10-12 egunez egina egongo da. Bestela, utzi bakean 3-4 astez.
Luarraren pila bizkortzeko eta intsektizida edo ongarri gisa erabili, %10 urardotuta.
Erlazionatutako landarea: Asuna
Ezkaia landare laguntzaile ona da baratzean. Sukalderako belarra eta baratzera polinizatzaileak erakartzeko ona. Baratze guztietan beharko luke.
Landare batetik berriak sortzea erraza da aldaxkak erabiliz. Udaberrian eta udan, loretan ez den bitartean. Guraize batekin muturreko adar meheak moztu, azpiko aldeko hostoak kendu, loreontziko lurrean zulotxoak egin eta bertan sartu; ez estutu, soilik zotz batekin edo arkatz batekin lurra bere kontra zanpatu.
Azpian platera bat jarri eta ureztatu. Plastiko batekin estali eta itzaletan jarri. Itsatsi ahala estalkia kendu eta pixkanaka eguzki gehiago dagoen tokian jarri.
Indartzen denean behin betiko bizitokian landatu. Eguzkia maite du!
Erlazionatutako landarea: Ezkaia
Lurra ondo landu: eman hondarra, ondo luartutako ongarria eta sutautsa.
Eguzkia asko gustatzen zaio.
Martxotik irailaren hasiera arte erein.
Haziak ondo banatzeko nahastu errefau haziekin. Horiek hilebeterako janda, azenarioentzako tokia izango da.
Baba beltz txikia, aza, porrua, aza gorria, bruselaza, azalorea, erromaneskua, brokolia, arbi zuria, errefaua, apioa, apio-arbia, errukula, ardi-mihia, uraza, kukulua, zerba, borraja, azenarioa, apioa, kuia, kuiatxoa, luzokerra, patata, tomatea, alberjinia, piper berde eta gorria, martorria, oreganoa, mendaroa, erremolatxa, perrexila, albahaka, mihilua, eskarola, leka, orburua, txikoria, ziazerba, Zeelanda Berriko ziazerba, perraitza edo apoperrexila, kertxuna edo berroa, getozka, terebuza, sendapokia eta pastinaka.
Berotegirako azenarioa, apioa, babarrun motza, leka motza eta altua, luzokerra, tomatea, alberjinia, piper gorri eta berdea, meloia eta angurria.
Orburua, marrubia, apioa, arabarba, tipulina, tipulatxa, tipula zuria eta gorria, borraja, mihilua, zainzuria, zerba, ziazerba, uraza, kukulua, erremolatxa, topinanbua edo frantses patata, udaberriko aza eta porrua. Berotegian: porrua, tipula gorria, uraza, erremolatxa, borraja, kuiatxoa, luzokerra, tomatea, alberjinia eta piperrak.
Landare usaindunak erein, banatu eta landatzeko sasoia da: izpilikua, erromeroa, ezkaia, menda... Baita baratzean laguntzaile izango ditugun bestelako landareak ere: ilena edo baltsamu-belarra, kaputxina, asentsio-belarra, bortusaina...
Loraldi ikusgarriak izango dira. Sagastietan apirileko lorea jotzen da onena, “Apirileko lorea, urrea”.
Hostajea galtzen ez duten arbolak landatu: zitrikoak, mizpira japoniarra, olibondoa, gurbitza, feijoa, ahuakateondoa...
Beharrezkoa bada, lore begiak ireki aurreko tratamenduak egin: mahatsondoa, sagarrondoa, udareondoa...
Berandu mugituko diren fruitu arbolak txertatzeko azken aukera, txotxeko txertoa egiten da sasoi honetan.
Fruitu zuhaixken aldaxkak landatzeko azken aukera: mugurdia, ahabia, arakatza...
Hostorik galtzen ez dutenak landatu: konifero, gurbitz, arte, artelatz...
Hostajeari eusten dioten landareak landatu: konifero, gorosti, erramu, izpiliku, erromero, txilar...
Udaberriarekin loratzen direnak loratu ondoren inausi: forsithia, kerria, judasen arbola, amañililia, irasagarrondo japoniarra, sasi azaharra... Bateren bat ugaritu nahi bada, moztutako adarrak aldaxka gisa landatu.
Udan loratzeko erraboilak landatu: dalia, gladiolo, lilium, kana, begonia... Udako sasoiko loreak emango dituztenak erein, zehar aldatu eta landatu.
Belardia eta soropila sortzeko hazia ereiteko urte sasoia. Soropila areatzeko garaia; lur gainean belar artean pilatutako belar kondarrak harrotu eta lur azala ebakiko da, honela belarrari sustrai berriak eman eta indarrean errotzeko aukera ematen zaio. Belardia jantzi egingo da, belarra trinkoagoa, beteagoa etorriko da udaberrian. Ereindakoetan bezala areatutakoetan, beharrezkoa denean ura eman.
Soropila mozteko garaia. Erein berria den belardia ebakitzeko makinaren xafla ondo zorroztu, bestela moztu adina atera egingo du.
EMAN HARTURAKO:
Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545
Bidelagun
cc by-sa
Sareko kide
Ekoedizioaren Institutuko bazkide
