06:53
21:12
01:20
09:41
Ilgora Mai. 5 Mai. 18
Ilzahar Mai. 1 Mai. 16
0:00 - 24:00 Fruitua
Haltza maiatzeko ilgoran mozten da, materialetarako
Maiatzaren 5 13:22 arte ILBEHERA, ordutik atzera ILGORA.
Aste osoa ILZAHAR.
Haltza maiatzeko ilgoran mozten da, materialetarako. Haltzaren zura malgua eta arina izan dadin maiatzeko ilgoran moztu behar da.
Baratzerako ereintza: berdetarako baratxuria, aza, aza gorria, Bruselako aza, azalorea, erromaneskua, brokolia, Daikon arbi zuria, errefautxoa, errukula, uraza, txikoria, kukulua, zerba, borraja, azenarioa, mihilua, arbi-apioa, babarrun luzea, potxa, leka motza, leka luzea, kuiatxoa, luzokerra, kuia, txitxirioa, patata, tomatea, alberjinia eta piperra. Berotegirako ereintza: tipula gorria, kukulua, borraja, apioa, zerba, ziazerba, erremolatxa, apioa, potxa, leka luzea, leka motza, kuiatxoa, luzokerra, patata eta tomatea.
Baratzean landatzea: tipula zuria eta gorria, zainzuria, uraza, orburua, zerba, borraja, kuiatxoa, luzokerra, kuiatomatea, alberjinia, piperra eta marrubia. Berotegian landatzea: tipula gorria, azalorea, brokolia, uraza, erremolatxa, ziazerba, borraja, luzokerra, piperra, alberjinia eta tomatea.
Aste honetan egiteko lan aproposak: Tomate, piper eta alberjinia landatu. Palmondoak landatu. Patata berria erein. Lehen babarrunak eta lekak erein. Hostoa galtzen ez duten landareak landatzea, ilbeherako azken egunetan.
Ongarri berdea moztu eta lurrari eman, edo aziendari, edo luar pilari erantsi edota lurrustela sortzeko bazter batean utzi.
Loreontzietan ditugun loreak eta landare babestuak ateratzea. Luberritu eta inausita jartzeko garaia da.
Landare usaindunak erein, banatu eta landatu: menda, ezkaia, izpilikua
Feijoa, garrazkiak edo zitrikoak, ahuakateondoa eta hostoa galtzen ez dutenak landatu.
Txertatutako landareetan txertoaren azpitik hazitako altsumak kendu.
Soropila areatzeko garaia da. Hondarra ere eman daiteke, baita ongarria ere lehen eman gabe badago.
Soropil berriak sortu edo lehengoak osatzeko belar hazia erein.
Udan loratzeko erreboilak landatu: dalia, gladioloa, kana, begonia eta abar
Udan loratzeko lore landareak landatu.
Palmondoak landatzeko sasoia da.
Udaberriaren hasieran loratu diren zuhaixkak loraldiaren ondoren inausi.
Marrubia loratu eta fruta ematen hasiko da maiatza aldera. Barietate gehienek denbora luzez emango dute alea. Aleak ez usteltzeko eta garbi eusteko landarearen azpiko aldea dena inaurkinen batekin estali: belar ondua, lastoa, garoa, orbela…
Erlazionatutako landarea: Marrubia
Zer egin maiatzaren 1ean oparitu diguten mugetarekin? Mugeta, mugetatzea, larre-lirioa edo izar-belar hezea (Convallaria majalis) oparitzeko ohitura dago, gehienetan loreontzian dator landare osoa.
Kanpoan landatu daiteke, erdi itzaletan eta uda amaitu arteko ureztaketa ahaztu gabe.
Apiril-maiatzean landatu.
Eguzkia asko gustatzen zaio.
Lur sakona eta aberatsa nahi du.
Loraldi oparoa izateko lehorteetan gogotik ureztatu.
Toki hotzean izotzen aurretik tuberkuluak atera.
Lurrean utziz gero 2-3 urtez behin atera eta banatu. Lore iharrak kendu.
Uztaren hasieran gerta daiteke lurra hotza dagoelako edo sustraiak behar bezain garatuak ez egoteagatik ondo elikatu ezinda fruituak huts egitea. Lore arrak eta emeak ditu. Arrik ez badago ere ezin emea ernaldu.
Bi loreak egonda ere eguraldi kaskarragatik edo polinizatzaileak falta direnean ere ezin polinizatu eta emeak huts egingo du. Orduan lore arraren erdiko lumatxoarekin emeak igurtzi.
Erlazionatutako landarea: Kuiatxoa
Luzokerra jateko ohitura zabaltzen ari da. Ba al dakizu nola landu?
Eguzkizalea, ur asko duten lurrak ez ditu atsegin eta gau fresko-hotzak ere ez.
Giroa eta lurra ederki berotu direnean erein edo landatu.
Makila edo sarea beharko du luzatzen denean lurra kentzeko.
Zahia eta urarekin ore lodi bat prestatu. Arrautzen kartoia hartu eta arrautzak jartzen diren aldetik ondo igurtzi, orea itsatsita.
Barraskiloak ibiltzen diren tokian buruz behera jarri eta gainetik busti on bat eman, heze eusteko.
Tarteka begiratu eta bildu. Gero gerokoak: jateko, beste norabait eramateko…
Kukurbitazeo jendeak, besteak beste kuiak eta kuiatxoak, hazi handi zapalak dituzte, muturtxo bat dutenak.
Ereiterakoan hazia zuzen sartu, muturrez behera, hirutik bat bistan geratzen dela.
Errazago eta azkarrago ernatuko da landare berria.
Aza, aza gorria, bruselaza, azalorea, erromaneskua, brokolia, arbi zuria, artoa, babarruna, errefaua, errukula, uraza, kukulua, ardi-mihia, endibia, zerba, erremolatxa, azenarioa, apioa, apio-arbia, mihilua, leka motza eta altua, kardua, kuia, kuiatxoa, mihilua, martorria, mendaroa, porrua, txikoria, luzokerra, patata, borraja, eskarola, meloia, angurria, kertxuna edo berroa, perrexila, perraitza edo apoperrexila, sabia, terebuza, getozka, Zeelanda Berriko ziazerba, sendapokia eta pastinaka.
Berotegirako: zerba, erremolatxa, azenarioa, apioa, leka motza eta altua, luzokerra, tomatea, albahaka.
Tipula gorria, tipulatxa, aza, aza gorria, bruselaza, azalorea, erromaneskua, brokolia, uraza, kukulua, orburua, kardua, zerba, borraja, ziazerba, kuia, kuiatxoa, luzokerra, tomatea, alberjinia, piperrak, albahaka, meloia eta angurria. Berotegian: apioa, luzokerra, tomatea, alberjinia eta piperrak.
Arbatu eta makila edo sarea jartzea eskatzen duten landareak zaindu, erori edo makurtu ondoren berriz zuzentzen energia asko galtzen dute-eta.
Tomatea aurrez jarria badugu kimatu. Tartean urazak edo eskarolak jarri, tomatea datorren bitartean ederki haziko dira hauek. Piper landareen artean ere gauza bera egin daiteke.
Baba landarea zaindu. Goiko puntta berrian zorri beltzak azaltzea ohikoa da. Loreak amaitzen direnetik gora 2-3 hosto utziz punta moztu eta hantxe bertan erre, inora mugitu gabe. Lekak amaitzen direnean landarea tiratuz ez atera, ipurditik moztu sustrai aberatsak bertan geratzeko. Zarba bera ere oso ona da, txikitu eta luar pilari eman.
Beranduko loraldi bakanak izango dira: sagarrondoak, intxaurrondoak...
Hostajea galtzen ez duten arbolak landatu: zitrikoak, mizpira japoniarra, gurbitza, olibondoa, ahuakateondoa...
Beharrezkoa bada, tratamenduak egin: mahatsondoaren zurina, sagarrondoaren harjoa... Azken hau zaindu. Tranpak jarri, hormona dutenak eta harra harrapatzen hasi orduko tratatu; bi produktu natural erabiltzen dira: karpoborusina da onena, eta bestela Bacillus thuringiensis. 10 eguneko tartearekin 3-4 tratamendu egin.
Fruituak bakandu; batez ere fruitua urtero beharrean biz behin emateko joera duten arboletan: beranduko sagarrak eta udareak, eta abar.
Enborrean agertzen diren altsumak kendu, batez ere txertoaren azpiko aldeko mentuoinekoak. Sustraietatik zuzenean zurkaitzen bat aterako balitz, hura ere kendu.
Hostorik galtzen ez duten zuhaitzak landatzeko azken aukera.
Maiatzeko ilgoran botatzen da haltza.
Palmondoak landatzeko urte sasoi onena.
Udaberriarekin loratzen direnak loratu ondoren inausi: forsithia, kerria, judasen arbola, amañililia, irasagarrondo japoniarra, sasi azaharra... Bateren bat ugaritu nahi bada, moztutako adarrak aldaxka gisa landatu.
Udan loratzeko erraboilak landatu: dalia, gladiolo, lilium, kana, begonia... Udako sasoiko loreak emango dituztenak erein, zehar aldatu eta landatu.
Hostoa galtzen duten landareen hesien lehen inausketa. Hesi berriei lehen kimaketa egin, behetik zabaldu daitezen, koniferoei ezik.
Soropila mozteko garaia. Erein berria den belardia ebakitzeko makinaren xafla ondo zorroztu, bestela moztu adina atera egingo du. Ura behar badu ere eman. Ongarri xehea ere eman daiteke.
EMAN HARTURAKO:
Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545
Bidelagun
cc by-sa
Sareko kide
Ekoedizioaren Institutuko bazkide
