Stop Fosilak taldeak aurkeztu berri duen bide-orriak zentral eoliko eta fotovoltaiko kopuru hauek jartzea proposatzen du EAEn eta Nafarroan, 2050erako energia kontsumoa %45 murriztuta, energia horren %50 bertan ekoiztua izan dadin.

Hego Euskal Herriko energiaren kontsumoari eta ekoizpenari buruzko datuak bildu ditu Stop Fosilak taldeak berriki aurkeztu duen bide-orrian (hemen osorik irakurgai). Bertan irakur daitekeenez, guztira (izan argindarra edo bestelako energia) 80 TeraWattio orduko (aurrerantzean TWh) kontsumitzen ditugu. Horietatik %42 industrian eta nekazaritzan, %35 garraioan, %13 etxebizitzan eta %10 zerbitzuetan.

Guztizko energia kontsumo horretatik elektrikoa ia 20 TWh dira. Eta Hego Euskal Herrian ekoizten den energia berriztagarri elektrikoa 5 TWh dira. Baina lurraldeka begiratuz gero, Nafarroak argindarrean 4,8 TWh kontsumitzen ditu eta energia berriztagarri bidez 4,4 TWh argindar sortzen ditu, ia pareko. Aldiz, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoak argindarrean 15TWh kontsumitzen ditu eta energia berriztagarri bidez 0,83 TWh sortzen ditu (horien artean, txosten honek hondakinak energia berriztagarri moduan aurkezten ditu).

"Euskal Herrian trantsizio energetikoa gidatu beharko luketen hamar printzipioak"

Hauek dira Stop Fosilak taldeak "trantsizio energetikoa" egiteko proposatzen dituen hamar oinarriak.

1.-Nahikotasuna. Ongizatea eta bizitza duina bermatzeko energia eta ez gehiago kontsumitzea proposatzen du. Horretarako, energiaren kontsumo orokorra %45 murrizte beharko da 2050erako, erakunde publikoetatik efizientzia eta nahikotasun politikak bultzatuta.

Industria eta nekazaritzan dagoen arren energia kontsumorik handiena, murrizketa txikiena sektore horretan planteatzen du Stop Fosilak taldeak (%26 murriztea), argudio hauek emanda: "Industriaren kasuan, enplegua dago jokoan eta gainera, tenperatura altuko prozesu termikoak elektrifikatzeko zailtasuna dela eta, efizientzia irabazia ez da hain handia".

Murrizketa handiena garraioan planteatzen du (%63), ondoren etxebizitzetan (%59) eta ondoren zerbitzuetan (%40).

Egun elektrizitatea kontsumitzen dugun energia osoaren laurdena bada, Stop Fosilak taldeak txostenean dio elektrifikazioari esker 2050ean elektrizitatea kontsumitzen dugun energia osoaren 2/3 izan daitekeela.

2.-Ordezkatzea. Petrolioa eta gasa ordezkatzea, erakunde publikoetatik energia iturri eta azpiegitura fosilak albo batera uzteko politikak sustatuta.

3.-Burujabetza. 2050erako gutxienez kontsumitzen den energiaren %50 bertan sortua izatea du helburu. Horretarako instalatzea proposatzen du: 3.500 MW potentzia eolikoa, 5.000 MW fotovoltaiko teilatuetan eta 3.400 MW fotovoltaiko lurrean. Horietako gehienak Nafarroan kokatzea proposatzen du: guztira 1.820 MW EAEn kokatzea eta 5.080 MW Nafarroan. Stop Fosilakek azaldu duenez, hori EAEko lurzoruaren %0,5 litzateke eta Nafarroakoaren %1.

Datu hauek denak kontsumitutako energiaren %50 bertan sortzeari buruzkoak dira. Beste datu batzuk ere ematen ditu, kontsumitutako energiaren 2/3 bertan ekoizteari buruzkoak.

4.-Erantzukidetasuna. Administrazio publikoek, eragile ekonomikoek eta herritarrek CO2 isurien eta energia kontsumoaren ardura hartzea eskatzen du eta lurralde bakoitzak bere gaitasunaren arabera energia ekoizten ekarpena egin beharko duela.

5.-Osagarritasuna. Teknologia eta eskala ezberdinen arteko osagarritasuna aldarrikatzen du, autokontsumotik hasi eta zentral fotovoltaiko eta eolikoetaraino, "beti ere, zona degradatuak, ingurumen-sentsibilitate baxuko kokapenak eta hurbileko hornidura lehenetsita".

6.-Bateragarritasuna. "Energia berriztagarrien hedapena landa eremuen izaerarekin, lurraldeak bete behar dituen gainontzeko funtzioekin (elikagaien ekoizpena, ur hornidura …) nahiz ekosistema naturalen zaintzarekin bateragarria izan behar da". Horretarako, lurralde plangintza "egoki" bat eskatzen du dokumentuak. Plangintza horrek nekazaritzarako lur emankorrenak nahiz biodibertsitatearen ikuspegitik balio altukoak diren eremuak babestu eta ekosistema naturalen berreskurapenerako politikak sustatu behar dituela dio Stop Fosilak taldeak.

7.-Inpaktu global txikiena. Inpaktu global txikienak sortzen dituzten teknologiak lehenestea eskatu du taldeak. Horretarako, teknologien bizi zikloak aztertzea eta materialen berreskurapen eta birziklapena sustatzea eskatu du, "ekonomia zirkularraren printzipioak jarraituta eta beste herrialdeetan sortzen dugun inpaktua aintzat hartuta".

8.-Parte-hartzea. Berriztagarrien hedapenerako bide-orriak ahalik adostasun sozial handienarekin onartzeko, administrazio publikoek deliberazio prozesuak sustatzea aurreikusten du dokumentu honek. Eta aldi berean, "jendarteari egiten dioten ekarpenagatik, berriztagarriak hartzen dituzten lurraldeek konpentsazio neurriak izan behar dituzte", Stop Fosilaken hitzetan.

9.-Demokratizazioa. "2050 urterako eskala ertain-handiko sorkuntza azpiegituren %50 gutxienez jabetza publiko-komunitariokoa izan beharko litzateke" dio dokumentuak. Nola? Dokumentuan aipatzen dena zera da: "Udalei eta energia komunitateei ere energia sorkuntza azpiegituren jabetzan parte hartzeko aukera emanda". Horretarako 2050era artean 7.500 milioi euro inguruko inbertsioa beharko dela aurreikusi du Stop Fosilak taldeak.

10.-Aldiberekotasuna. Trantsizioak ahalik azkarrena izan behar du, Stop Fosilak taldearen ustez, "aldaketa klimatikoaren larritasuna, gure ardura historikoa eta abiapuntuko egoera kaskarra kontuan hartuta". Ezin dela mailakatzerik ezarri diote, kontsumo murrizketaren, autokontsumoaren eta zentral eoliko eta fotovolatikoen ezarpenaren artean: "Dena batera egin beharra dago".