Hirietan kontsumitzen da energia gehien eta isurtzen da CO2 gehien. Beraz, deskarbonizaziorako bidean funtsezkoa da haietan energia-berriztagarriak ezartzea. Eremu urbanoetan horretarako oso lur gutxi egon ohi da erabilgarri, ordea. Horregatik, teilatuetan panel fotovoltaikoak kokatzea da aukerarik aproposenetakoa. Ekopol ikerketa-taldeko ikertzaileek (EHU) Gasteizko eraikinek horretarako duten gaitasuna neurtu dute.

Ondorioztatu dute Gasteizko teilatu-azaleraren erdian bideragarria dela panel fotovoltaikoak jartzea eta, azalera hori erabat aprobetxatuz gero, hiriak kontsumitzen duen argindarraren % 38 lortu ahal izango litzatekeela. Horretaz gain, ikerketak berretsi du hiriko zonalde periferikoek potentzial handiagoa dutela eguzki-energia erabiliz argindarra sortzeko. Izan ere, erdialdean, espazio txikiagoan eraikin gehiago pilatzen direnez eta eraikin altuagoak daudenez, zailagoa da eguzkiari etekina atera ahal izatea.

Ikertzaileen esanean, orain arteko estimazioak hobetu ditu azterketa honek. Azaldu dute erabili duten metodologiak tokian tokiko faktore asko hartzen dituela kontuan eta, horri esker, errore gutxiago daukala. Metodologia horrek zehaztasun handiko azterketak egiteko aukera eman die eta panel fotovoltaikoak jartzeko arbuiatu ohi diren teilatu-eremuak egokiak izan litezkeela ikusi dute. Adibidez, mendebalde/ekialdera begira dauden asko eguzki-energia lortzeko aproposak izan daitezke, kalkulatu dutenez.

Metodologia Ekopoleko ikertzaileek garatu dute. Kode irekiko Informazio Geografikoko Sistemak erabiltzen ditu. Hau da, edonorentzat dohainik eskuragarri dauden softwareak, zeinek aukera ematen duten zona jakin baten inguruko datuak gurutzatzeko eta automatikoki ondorioak ateratzeko. Esaterako, kasu honetan, ikertzaileek Gasteizko eraikinen mapak eta altuera-mapak deskargatu dituzte datu-base publikoetatik, eta, informazio hori programa informatikoan sartuz, jakin dute, zehaztasun handiz, hiriko teilatu-azaleraren metro koadro bakoitzak zer orientazio, itzal eta inklinazio duen, zehaztasun handiz.

Bestalde, bideragarritasun energetikoaren muga ere kontuan hartu dute, teilatuen potentziala neurtzeko. Alegia, alderatu dituzte eraikin jakin batean panel fotovoltaikoak martxan jartzeko inbertituko litzatekeen energia eta bertan instalazioak bere bizitza erabilgarrian sor dezakeen energia. Bideragarria ez bada, teilatu hori baztertu egiten dute. Azpimarratu dutenez, alde horretatik berritzalia da ebaluazio-sistema hau; izan ere, gehienetan bideragarritasun ekonomikoari bakarrik erreparatzen zaio eta ez energetikoari.

Gaineratu dute garatutako metodologiaren ekarpena handia dela eta hainbat hiritan halako azterketak modu errazean erreproduzitzeko baliabideak eskaintzen dituela. Baina, aldi berean, ohartarazi nahi izan dituzte aldaketa ezin dela bakarrik energia berriztagarrien bidetik etorri. Izan ere, hiri bateko teilatu bideragarri guztiak estalita ere, ez litzateke nahikoa izango egungo gizartearen energia-eskaerari erantzuteko. Teknologia berriztagarriak erabili bai, baina trantsizio ekosozialaren kontzeptura hurbildu behar dugu, ikertzaileen ustez; kontsumo-ohiturak aldatuz eta energia-kontsumoaren murrizketa lehenetsiz.