Protestak Filipinetan petrolioaren igoeraren eta Irango gerraren aurka.

Trumpen Estatu Batuek eta Netanyahuren Israelek aurtengo otsailaren 28an Iranen aurka sututako gerrak erakarri duen segizioa –aurreikusgarria, hein handi batean–, bereziki larria da Asiako hego-ekialdean jada. Hango herrialdeek zuten Ormuzko itsasartetik merkaturatzen den petrolio eta gasaren, eta haiei atxikitako lehengaien, menpekotasun handiena. Eta estualdiari aurre egiteko estrategiak estrategia, larri dira ia denak dagoeneko bosgarren astean sartu garenean. Haien gaurkoa beste batzuon biharkoa izan daitekeela gaztigatzeak ez luke soberakoa izan behar, bakea ez ezik menia erosoa ez dela izango nahiko argi dagoenean.

Herrialde horietako bakoitzaren egoera berezia da erregai-inportazioen eta haien sorburuaren, metatutako gordekinen, norbere ekoizpenen, energia-iturri alternatiboen eta abarren kontura. Baina esan liteke faktore guztien lerrokatze negatiboa suertatzen dela Filipinetan: garapen maila apalekoa bada ere, biztanleria handia du (munduko hamabigarrena, Japoniak adinakoa, konparazio baterako); ez du apenas berezko erregai fosilik; irla-herrialdea izanik, energia-sarea erabat zatikatuta dago, inportatutako erregai fosilen guztiz mende; baita garraioa ere. Eta, errematerako, inolako erregulaziorik gabe ziharduen erregai-merkatuan, inolako gordekinik ere ez zuen kasik gobernuak.

Horrek argitzen du zergatik, gerrak astebete egitear zuenean eta Ormuzko itsasartea oraindik “zabalik” zegoenean ere, Ferdinand Marcos Jr Filipinetako presidenteak iragarri zituen lehen premiazko neurriak, urrutikoontzat demasak ziruditenak.

Baina ez. Laugarren asterako, are latzagoak ezarri behar izan ditu Manilako gobernuak, herrialdearen itomena halakoa baita. Eta, aliatuak ez galtzea beste irizpide batzuk baino garrantzitsuagoa delako-edo, orain arte debeku zen Errusia ere aintzat hartu ahal izan du hornitzaile alternatiboen bilaketan, prezioari muzin egin gabe, noski. Ordaintzeko modua duen artean.

Hor ageri baita otsoaren erpea. Erregaien gabeziari nola edo hala iskin eginda ere, haien eta, erreskadan, salerosgai guztien garestitzea dakar eskasiak. Alegia, inflazioa. Betiere, pobreenen kaltetan. Lehendik ere horretatik sobera duen herrialde batean. Zer esanik ez ustelkeria eta eliteen bihozgabetasuna endemikoa duenean.

Eztanda sozialaren edo gorabehera politiko larrien arriskua zerumugan islatzen hasi direnean, status quoa-ren zaindariak kezkatzen ari dira Golkoko anabasaren urruneko lehen albo-kalte horretaz. Ez zaie arrazoirik falta. Eta etorriko dira gehiago.