Hernaniko (Gipuzkoa) Langile ikastolan haur batek janarian har bat aurkitzeak aspalditik zetorren haserrea azaleratu zuen: janaria Errioxatik Hernanira eramaten zuen catering enpresarekin gustura ez eta enpresaz aldatzea eskatu (eta lortu) zuten, baina paraleloki bestelako jantoki eredu bat lantzen hasi ziren. Hernaniko sei ikastetxeen eta horietako guraso elkarte guztien parte-hartzea izan duen bi urteko prozesua izan da, Hernaniko Udaleko alderdi guztien babesa lortu duena.

Mikel Insausti gurasoak ARGIAri azaldu dionez, hiru alternatiba jarri dituzte mahai gainean. Hiruetan entitate publiko bat sortu nahi dute herrian, alde logistiko eta nutrizionala kudeatzeko eta bermatzeko, elikadura gertukoa, jasangarria eta kalitatezkoa irizpide hartuta menuen plangintza egin dezan. Asmoa da eskualdeko ekoizleekin lan egitea, eta ikasle guztiak asetzeko nahikoa ekoizpen ez dagoenean, beste iturri batzuetara jotzea. Entitate edo sozietate berria sortzeko, beharrezkoa litzateke gaur egun Eusko Jaurlaritzak duen eskola-jantokien eskumena Hernaniko Udalarekin partekatzea.

Lehenengo alternatiban, ikastetxe bakoitzak bere sukaldea izatea eskatzen dute. Hori da lehenesten duten eredua, adituek beraiek egokiena dela baitiote. Baina kostuagatik ezingo balitz, Hernaniko ikastetxe guztientzat janaria prestatuko lukeen tokiko sukalde bat izango litzateke bigarren aukera, eta horren barruan, bi alternatiba: sukalde horretan prestatutakoa hoztu eta hotzean garraiatzea herriko eskoletara (gero ikastetxean bertan berotzeko), edo gutxien erakartzen dituen alternatiba, beroan garraiatzea ikastetxeetara.

Legebiltzarrean adierazi dizkieten kezkak

Eusko Legebiltzarreko Hezkuntza Batzordean izan dira proposamenaren ordezkariak astelehen honetan. Eusko Jaurlaritzaren azken iragarpenak Hernaniko egitasmoarekin lerrokatuta ikusten ditu Insaustik, alegia datozen ikasturteetan kasik 200 sukalde jarriko dituztela Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako ikastetxeetan, eta zonaldekako beste hamar. Proposamenarekin ados ikusi ditu Legebiltzarreko alderdiak Insaustik, baina EAJren ordezkariak hiru galdera edo kezka adierazi dituela kontatu du: batetik, “kohesioaren gaia” planteatu dute EAJtik, proposamenak erkidegoko beste ikastetxeekin sortu ditzakeen ezberdintasunak. Ezberdintasunak amaitzeko, denak “gaizki jarraitzea” baino, eredua pixkanaka denentzat zabaltzen joatea da bidea, erantzun diote ordezkari hernaniarrek.

Beste kezka bat prezioa izan da, “efizientzia ekonomikoa” aipatuta. Erantzun diote Eusko Jaurlaritzak orain darabilen ereduaren lizitazioan bertan dagoeneko ez dela hartzen oinarri bakartzat irizpide ekonomikoa, eta esaten duela kalitatea eta beste hainbat faktore ere hartu behar direla kontuan. “Enpresa handiek erosketa masiboak egiten dituzte eta prezioa merkeagoa da, bai, gainera guk modu duinean ordaindu nahi diegu baserritarrei, baina administrazioa prest badago zerbitzu on bat emateko, zerbitzu on horregatik ordaintzeko prest ere egon beharko luke. Argi dugu ez dugula nahi prezioen igoera familien bizkar izatea”, dio Insaustik. Hernaniko Udalak hartu ahalko luke kostu horren zati bat? Dena dago negoziatzeko.

EAJren azken kezka juridikoa izan da, esaterako lan gatazkak edo elikadura kutsadurak daudenean ardura legalak ea nork izango lituzkeen. Hori guztia, egon daitezkeen galdera eta kezkak, baita bideragarria zer den eta zer ez eztabaidatzeko ere prest daudela argitu du Insaustik, hain justu bilera eskatua dutela duela ia urtebete Hezkuntza Sailarekin, baina oraindik ez dutela erantzunik jaso. “Horregatik etorri gara Legebiltzarrera, gutxienez bertan entzun dezaten gure proposamena eta ea Hezkuntza Sailarekin interlokuzio zuzena lortzen dugun”.