Ezkerreko irudian, hobekuntza genetikorako metodo konbentzionalak. Erdikoan, eraldaketa genetikorako ohiko metodoak. Eskuinekoan, teknika genomiko berriak.

Teknika Genomiko Berriak (TGB) landareen DNAn aldaketa espezifikoak egitea ahalbidetzen duten teknika modernoak dira, 2021 aurretik existitzen ez zirenak. Landare baten zati konkretu bateko genoma mutatzen da (mutagenesi gidatua) edo landare espezie bereko (edo harreman zuzena duen beste bateko) sekuentzia bat txertatzen da. Modu horretan, landare barietate “hobetuak” lortzen dira, lehorteei, uholdeei edo beste klima larrialdi egoerei aurre egiteko gaitasun handiagoa erakusten duten barietateak.

Teknika horiek naturan ematen den bi espezieren arteko gurutzaketarekin alderatzen dituztenez, Genetikoki Eraldatutako Organismoen (GEO) arauditik kanpo kokatu dituzte. Azken finean, TGB landareak sailkatzeko bi kategoria sortu dituzte, eta modu horretan, bi araudi marko aplikatuko zaizkie. TGB 1 landareak landare konbentzionalen baliokideak kontsideratzen direnez, haiei ez zaie GEO legedia aplikatuko. TGB 2 landareei, aldiz, GEO araudia egokituko zaie. Nekazaritza ekologikoan ez da onartuko TGB erabilerarik.

Hala ere, GEO gabe ekoizten jarraitu nahi duten nekazariek TGBen trazabilitatea gertutik jarraitzea eskatzen dute, ondoko lursaileko landare mutatuek euren laboreak kutsatu ditzaketelako. Zehazki, patenteen gaia izan da Europako Parlamentua eta Ministro Kontseiluaren arteko eztabaida luzatu eta akordioa lortzea zaildu duena. Interes ekonomiko handiegiak daude TGB patenteak onartzeko, eta horrela multinazionalek hazien erabileraren gainean duten kontrola blindatu asmo dute.

Besteen artean, TGB 1 landareak mutatuak izan direnik ez da adierazi beharko euren salmenta-etiketetan, beraz, inongo kontrolik gabe hedatuko dira. Zeresan handia eman duen erabakia da, modu horretan, genetikoki eraldatutako landareak laborariak konturatu gabe iritsiko baitira euren lurretara, eta herritarra konturatu gabe bere platerera. Zer esanik ez, zuriketa berdearen garaiotan, elikagaiak erosten dituen herritarra inongo informaziorik gabe uzteaz gain, produktu jakinak erosteko engainatzen den bitartean.

Berriki egin den ikerketa baten arabera, haragiaren eta esnekien sektoreko munduko konpainia handienek euren iragarkietan egiten dituzten ingurumen-adierazpen eta -konpromisoen %98 iruzurtzat hartu dituzte, izan ere, horietan promesak asko dira baina froga zientifiko gutxik babesten dituzte. Emaitzen arabera, ingurumen-adierazpenak arautzeko eta egiaztatzeko mekanismoak indartu behar dira, kontrol zorrotzagoak ezarri, eta herritarrari egiazko informazio gardenena eskaintzen zaiola bermatu. Landare mutatuen inguruko informazioa ezkutatzeko Europako Parlamentuak onartu berri duen aurre-akordioa deitoratzeko nahikoa arrazoi bada.