Hortentsia (Hydrangea macrophylla).

Gorringoaren zarpiadura lodia ahoan, leihotik begiratu eta atariko lizarraren (Fraxinus excelsior) abaroan, hortentsia familia (Hydrangea macrophylla, Hydrangea arborescens “Annabelle” eta Hydrangea paniculata “Ilvobo”) indarrean kimuberritzen, zein baino zein argi luzeagoko egun hauen etekina hobetzeko ahaleginean.

Eta urteroko burutazioak garraztu dit gorringoaren gozoa: aurten ere hortentsia eder horien loretzarrak lehen eurite ziztrinarekin makurtu eta lur gainean etzango ote dira? Hortentsia indar handiko landarea da. Hor dago neguan, soil-soilduta, ez balego bezala, eta martxoan, laster egun argia gau ilunpea baino luzeagoa izango dela sumatzen duenean, egundoko kemenarekin kimutu eta hosto kuadrilla tolesgabetu eta zabaltzen du. Adar mehe hauskor arrea zena, berde biziena, bizinahiena bihurtzen da. Hortentsiak denbora tarte motxean ikaragarrizko lanak egiten ditu: hosto handi gogor mordoa hedatu, urtero urteetan irauteko gaitasuna kateatuko dion erreserba meta osatu eta arrabete baino handiagoko loretzar sorta galanta eman. Ekinaldi horri indar-hustu gabe eta adorea galdu gabe eusteko, komeni da urtero-urtero aparteko ongarri dosia sustraieran jartzea. Ongarri erabilienak, onenak, ustelki organikoak dira: simaurra, satsa, luarra, pinu orria eta azala, gaztainondo ipurdiko (Castanea sativa) edo txilar azpiko (Erica spp, Calluna vulgaris eta Daboecia cantabrica) lurrustela, orbel lurra eta abar. Ongailu basara eta luhumenda horiek denek, erruz daukate hortentsiak ugarien behar duen jaki nagusia, nitrogenoa. Horrek kimua pizteko, adarrak luzatzeko, hostoak haziz destolesteko eta loreak begietan erakutsi eta bikain eta eder irekitzeko adina indar emango dio.

Gero hartuko du flakiak. Luze berde haziko da, baina pattal. Denbora gutxian eraikitako obra horri denari eusteko indarra ematen dioten jatenak faltako ditu. Ahalegin erraldoi horren emaitzari gogor eta tinko eusteko, kaltzioa faltako du. Kaltzioak egiturak, etxeak indartzen ditu, gure hezurdura bezala landareetan. Hosto, adar, lore eta fruituak gogor eta sendo izateko, kaltzioa behar dute. Eta loreak ondo zabaldu eta erakusteko, potasioa beharko du. Bi elikagai horiek ez daude gure ustelkietan. Beste nolabait eman beste aukerarik ez dugu.

Eta ni, burua hausten, alditxartuta hortentsiari datorkiona asmatzen. Eta bapo gosaltzen. Bada horra hortentsiaren poza eta zoriona. Arrautzaren oskolean kaltzioa eta banana azalean potasioa. Oskolak bildu, motrailuan txiki-txiki egin edo makinaz eho eta udazkenaren amaieran lurrari nahasi. Banana azalak uretan usteltzen eduki eta desegin direnean, harekin ureztatu nahi duzun guztietan.