Kandelario elurra dario; San Josek lagunduko dio.

Tokiko mugimendu ekologistak, gako biodibertsitatearen kontserbazio globalerako

Tokiko mugimendu eta talde sozioekologistak funtsezkoak dira biodibertsitatearen kontserbazio globalerako, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) aldizkarian argitaratutako ikerketa baten arabera. Nazioarteko ikertzaile-talde batek egin du ikerketa, IPBES Aldaketa Eraldatzailearen Ebaluazioaren barruan, eta Ingurumen Justiziaren Atlasaren (EJAtlas) datuetan oinarrituta; eta adierazi dute, haietako askok aitortzarik jasotzen ez badute ere, industria kutsatzaileen aurkako tokiko borrokak kritikoak direla planetako biodibertsitaterik zaurgarrienak babesteko.

Eukalipto-plantazio bat.
Mundu bizigarriago bat eta bizitza gozagarriago bat egunero lantzen dugunon komunitateak eusten dugu Bizi Baratzea. Horregatik jartzen ditugu sarean eduki denak libre, Lurrari begiratzen eta entzuten diogunak gero eta gehiago izan gaitezen. Batu komunitatera. EGIN BIZI BARATZEAKOA.

Azterketan ikusi dutenez, mugimendu horiek herri indigenak, nekazari-erakundeak, hiritar-taldeak, oinarrizko komunitateak eta tokiko gizarte- eta ingurumen-erakundeak biltzen dituzte, eta aurre egiten diete sektore ekonomikoek eragindako ingurumen-mehatxuei: meatzaritza, erregai fosilak, nekazaritza industriala, hondakinen kudeaketak…

"Oztopotzat hartu beharrean, kontserbaziorako aliatu zilegi gisa aitortzea proposatu dute"

Halaber, baieztatu dute mobilizazio horiek funtsezkoak direla biodibertsitatearekin lotutako nazioarteko helburuak lortzeko. Hain zuzen, nabarmen laguntzen dute Kunming-Montrealgo Biodibertsitatearen Esparru Globalaren (KMGBF) 23 helburuetatik 13tan; zehazki, ekosistemen babesera, lehengoratzera eta lurraren kudeaketa iraunkorrera bideratutakoetan.

Horrekin batera, ikertzaileek agerian jarri dute mugimendu horien herenak indarkeria, errepresioa eta kriminalizazioa jasaten dituztela. Ekintza errepresibo horiek bereziki gogorrak dira lehentasun handiko kontserbazio-eremuetan eta Hegoalde Globalean; batez ere, Afrikan eta Ameriketan.

Bukatzeko, ikertzaileek hiru puntu proposatu dituzte, mugimenduei laguntzeko eta haien eragina areagotzeko. Batetik, estatuek eta nazioarteko organismoek oztopotzat hartu beharrean, kontserbaziorako aliatu zilegi gisa aitortzea. Bestetik, mugimendu horiek indartzea, baliabideak eta laguntza-sareak eskainiz. Azkenik, ekintzaileak hobeto babestea, segurtasun-protokoloen bidez, eta giza eskubideak betearaziz. Izan ere, egileen ustez, mugimendu sozioekologistak aitortzeak, babesteak eta indartzeak haien gaitasuna handituko luke, pertsonen zein planetaren mesedetan.

Janari ultraprozesatuak mugatzeko politikak eskatu dituzte
2025-11-21 | Ana Galarraga, Elhuyar
43 nazioarteko adituk janari ultraprozesatuari buruzko artikulu-sorta bat argitaratu dute The Lancet aldizkarian. Hiru artikulu dira; lehena, ultraprozesatuek osasunean duten eraginari buruzkoa; bigarrena, produktu horiek... (+)
Erregai fosilen karbono-isurien errekorra izango da 2025ean
2025-11-14 | Ana Galarraga, Elhuyar
Global Carbon Budget (Karbonoaren Aurrekontu Globala) erakundeak kalkulatu duenez, aurten, erregai-fosilen erabileraren ondorioz, 38.100 milioi tona karbono dioxido isuriko dira. Horrek esan nahi du %... (+)
Munduko hegazti guztien zerrenda bateratua argitaratu dute: AviList
2025-08-18 | Elhuyar
Ornitologia-arloko mundu mailako bost erakunde nagusiak elkartuta, eta zazpi urteko lanaren ondotik, munduko hegaztien lehenengo zerrenda orokor eta bateratuta argitaratu dute, taxonomia, sistematika eta nomenklatura... (+)
Adimen naturala
2025-06-27 | Elhuyar
Adimen artifizialak adimenari berari buruzko eztabaida berpiztu du: zer da adimena, zertan bereizten dira giza adimena eta adimen artifiziala deritzoguna, zer egitura dute oinarrian… Eztabaida... (+)
Ipar globaleko konpainia gutxi batzuk dira baliabide naturalen erauzketarekin lotutako gatazken arduradun nagusiak
2025-05-23 | Elhuyar
Ehun konpainia multinazional baino ez daude baliabide naturalen erauzketarekin lotutako gatazka guztien % 20aren atzean, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoak egin duen ikerketa baten arabera. Ikerketak agerian... (+)
gora