Asteroko buletina
Toki hotzetako aza gozoena. Hortik Aramaioko Oletako azen sona.

Itsasoaren gainazalaren tenperatura-igoerak makroalgetan izan duen eragina aztertu dute

Azken lau hamarkadetan itsasoaren gainazalaren tenperatura-igoerak makroalgen komunitateetan izan duen eragina aztertu du EHUko ikerketa-talde batek. Bizkaiko kostaldeko eremu batean sakonera-puntu desberdinak ikertu dituzte eta ikusi dute egituratzaileak diren afinitate hotzeko espezieak gero eta urriagoak direla. Aldiz, afinitate beroko espezie txikiak ugaritu egin dira. Ondorioz, hainbat funtzio ekologiko jokoan daudela ohartarazi dute.


2024ko apirilaren 12a
Olatz Arriaga biologoa eta doktoregaia. Argazkia: EHU

Gure planetaren tenperatura abiadura bizian igotzen ari da. Sortu den gehiegizko berotasunaren % 90 itsasoak xurgatu du, eta, ondorioz, ozeanoen gainazalaren tenperaturak gora egin du nabarmen. Testuinguru honetan, mugitzen ez diren eta tenperaturarekiko sentikorrak diren organismoak bereziki zaurgarriak dira.

Gainera, itsasoaren berotzea toki batzuetan besteetan baino agerikoagoa da. Esaterako, euskal kostaldean hamarkada bakoitzeko 0.23 °C igo da itsasoaren tenperatura; mundu mailan, 0,15 °C. Egoera horren aurrean, EHUko Itsas Bentos Ikerketa Taldeak aztertu du Bizkaiko kostaldeko eremu bateko makroalgen komunitateei berotzeak nola eragin dien. Blaneseko Ikerketa Aurreratuen Zentrorekin batera, azken 40 urteetan zehar gertatu diren aldaketak ikertu  ditu. “Makroalgen komunitateek tenperaturaren igoeren aurrean nola erantzuten duten aztertzea garrantzitsua da itsasoaren biodibertsitatearen kontserbaziorako. Izan ere, ezinbesteko rolak dituzte ekosistemetan”, dio Olatz Arriaga Telleria biologoak.

Itsasoaren gainazalaren tenperatura igoerak inpaktu handiagoa du sakonera gutxiko makroalgen komunitateetan. Argazkia: Itsas Bentos Ikerketa Taldea, EHU.

Atera duten ondorio nagusietako bat da, tenperatura-igoeraren ondorioz, euskal kostaldean makroalgen komunitateetan afinitate beroko espezieak areagotu egin direla. Aldiz, afinitate hotzekoak gero eta gutxiago dira. Honek komunitateen egituran aldaketa sakonak eragin ditu; izan ere, gehien urritu diren espezieak, Gelidium corneum esaterako, egituratzaileak dira. Hau da, askotariko organismoentzako aterpe diren hiru dimentsiotako inguruneak sortzen dituzte. Bestelako alga, arrain, ornogabe eta abarrentzat habitat egokiak eratzen dituzte; besteak beste, elikagaiak topatzeko eta harrapakariengandik babesteko. “Espezie egituratzaileak murrizten joan ahala, ez dugu antzeman funtzio ekologiko garrantzitsu horiek ordezkatuko dituen beste espezierik, eta horrek komunitateen degradazioa dakar”, azaldu du Arriagak. Ugaritu diren afinitate beroko espezieak, txikiagoak eta morfologikoki sinpleagoak dira.

Makroalgen komunitateen erresilientzia

Horretaz gain, ikerketak erakutsi du makroalgen komunitateek oso azkar erantzuten dietela itsasoaren tenperatura-aldaketei. Hori azken hamarkadako datuei erreparatuta ondorioztatu ahal izan dute. Izan ere, aztertu dituzten 40 urteetan tenperatura ez da modu homogeneoan igo. Nahiz eta joera orokorra goranzkoa izan, ikertutako azken tartean (2014-2020) tenperatura epelagoak erregistratu ziren. Arriagak azaldu duenez, “horri esker, makroalgen komunitateen epe motzeko erantzuna nolakoa den aztertu ahal izan dugu, eta ikusi dugu 6 urte horietan egituratzaileak diren espezieek galdutako presentzia nolabait berreskuratu egin dela sakonera handitan. Aldiz, afinitate beroko zenbait espezie urritu egin dira”.

Makroalgek erakutsi duten erresilientziak itxaropen pixka bat pizten badu ere, ikertzaileek azpimarratu dute ez dirudiela itsasoaren tenperatura kontrolatzea berehalakoan iritsiko denik. Eta tenperatura denez makroalga-komunitateen egitura-aldaketen eragile nagusia, ez dute etorkizun erraza ikusten. Horren aurrean funtsezkoa iruditzen zaie ikerketarekin jarraitzea eta monitorizazioak maizago egitea: “Horrek lagunduko luke makroalga-komunitateen portaera hobeto ezagutzen eta zaurgarriak diren espezieen habitatak babesteko neurri proaktiboak hartzen”. Horietako bat izan daiteke, adibidez, babesleku klimatikoak izateko potentziala duten inguruak identifikatzea. Egoera atzeraezina izan aurretik soluzioak bilatzeko lanean ari dira.

Informazio osagarria

Olatz Arriaga Telleria (Getxo) biologoa da eta Eusko Jaurlaritzaren beka batekin doktoretza egiten ari da EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Landareen biologia eta ekologia sailean. Itsas Bentos Ikerketa Taldeko kidea da, zeinak klima-aldaketak eta kutsadurak makroalga-komunitateetan dituzten eraginak aztertzen dituen

Nekazaritza kaletarrei gerturatzeko herri-proiektua garatu dute Berangon
Berangon, XV. mendeko Otxandategi dorretxearen lurretan, herri-proiektu berri bat aurkeztu zuten zapatuan, apirilaren 2an: Otxantegi Herri Lurra. Egitasmoaren bultzatzaileek azaldu dutenez, baratze komunal bat jarri... (+)
Leioako Udalak EAELABaren "megagimnasioaren" aldeko txostena ezkutatu duela salatu du SOS Kurkudik
SOS Kurkudi plataformak jakitera eman duenez, Leioako alkateak EAEko Lurralde Antolamendurako Batzordearen txostena otsailaren 9an jaso zuen, baina ordutik informazio hori "ezkutatu dio Leioako herri... (+)
"Non dago herritarrak informatuta edukitzeko eskubidea?"
SOS Kurkudi plataformakoek Leioan Domingotarren komentuko lurrek duten babesa ezabatu gura duen proiektu urbanistikoaren gardentasun falta salatu dute, beste behin. Deitoratu dute bertan 25.000 metro... (+)
EAEko 32 udalerritako 2,3 milioi metro koadro industria-lurzoru berroneratuko ditu Eusko Jaurlaritzak
2022-02-07 | Hiruka .eus
Eusko Jaurlaritzak deitoratu duenez, gaur egun, EAEk "lurzoru gutxi" du bere jarduera ekonomiko nagusia den industria bultzatzeko. Hori dela eta, apustu egin du erabiltzen ez... (+)
Erandioko airea, Madrilekoa edo Bartzelonakoa baino kutsatuagoa
Aire Zaintzaileak ekimenak ezagutzera eman dituen datuen arabera, Espainiako Estatuan neurtu dituzten 28 udalerrietatik Erandio da aire kutsatuena duena, Madril edo Bartzelonaren aurretik. Ikerketa antolatu... (+)
Asteroko buletina

EMAN HARTURAKO:

Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545

OlatuKoop

Ekonomia sozial eraldatzailearen sareko kide da ARGIA (Bizi Baratzea). Informazio burujabetza helburu, egunerokoan gauzak egiteko beste modu batean sinesten dugu.

BIZI BARATZEAko edukiak kopiatu, moldatu, zabaldu eta argitaratzeko libre zara, beti ere, gure egiletza direla aitortzen baduzu eta baldintza beretan egiten baduzu.

gora