Negua eguzkitsu, ondoko uda euritsu.

Hiritik landa eremurako bizitza aldaketarako, ogia bide

2012an iritsi ziren Maeztura (Araba) Natxo Beltran de Heredia eta Anna Minguella. “Bartzelonan bizi ginen eta multinazional batentzat egiten genuen lan, baina denbora generaman landa eremura aldatzeko eta eskuekin lan egiten hasteko gogoz”, azaldu du Beltran de Herediak. Araban bizi zen lagun bat ogiarekin zerbait egitekotan zela eta, berarekin hastea planteatu zien, eta proposamena hartzea erabaki zuten. “Baratzea egiten hasi ginen, oiloak ere bagenituen eta ogia egiten genuen”, gogoratu ditu hastapenak. Urtebete zeramatzatenean erabaki zuten batez ere ogian zentratzea. 2014an lagunak proiektua utzi zuen eta bikotea gelditu zen proiektuan. Azazetan jarri zuten martxan lehen obratzailea.

Garazi Zabaleta
Garazi Zabaleta

2016tik ARGIAn astero esperientzia baten berri ematen du.


2026ko otsailaren 09a
Mundu bizigarriago bat eta bizitza gozagarriago bat egunero lantzen dugunon komunitateak eusten dugu Bizi Baratzea. Horregatik jartzen ditugu sarean eduki denak libre, Lurrari begiratzen eta entzuten diogunak gero eta gehiago izan gaitezen. Batu komunitatera. EGIN BIZI BARATZEAKOA.

Hastapenetik Bionekazaritza elkartearekin eta inguruko ekoizle agroekologikoekin harreman estua izan zuten Mendialdeko Ogia proiektuko kideek. “Guretzat oso garrantzitsua zen saretuta egotea, elkar laguntzea, txikien arteko sinergiak sortzea”, diote. Azazeta herrian jarri zuten lehen obratzailea martxan, eta agrodenda txiki bat ere ireki zuten, haien ogiaz gain inguruko beste ekoizleen produktuak saltzeko. Azazetako bost urteak ikasketa prozesua izan zirela diote, eta pixkanaka ogiaren munduan sakontzeko eta bezeroen sarea indartzeko balio izan zien. “2018an oinarri nahikoa bagenuela sumatzen genuen, inbertsio handixeagoa egitea erabaki eta Maeztun eraiki genuen obratzaile handiagoa”. Azpimarratu du pixkanaka, koskaz koska egindako bidea izan dela.

Gaur egun, zazpi langile dira proiektuan, eta ogi eta gozogintza ekologikoa egiten dute aste osoan. “Hainbat ogi mota egiten ditugu, betikoak bai, baina egunero saiatzen gara hemengo gari barietate zaharrekin egindako mota bereziagoren bat eskaintzen”. Zigilu ekologikoarekin ari dira, eta beraz, erabiltzen dituzten irin guztiak zertifikatuak dira, eta ahal den neurrian, ahalik eta hurbilenetik eskuratzen saiatzen dira. “Zazpi lagunek honetatik bizi ahal izateko, ogi bereziagoez gain, betiko bagettak ere egiten ditugu. Pentsatzen genuen ez genuela hori eginen, baina ohartu gara herriko jende askok hori eskatzen duela, eta ez dugu elite batentzat ekoitzi nahi, gure herriko okinak ere izan nahi dugu”. Ekoizpenaren zatirik handiena Maeztuko dendan bertan saltzen dute, baina inguruko kontsumo taldeetan eta Gasteizko Bionekazaritzan ere badituzte bezeroak.

Arabako gari barietate zaharrak berreskuratzeko lanean

Tokiko gari barietateak berreskuratzeko proiektu batean parte hartzen ari dira Mendialdeko Ogia proiektuko kideak. Hain zuzen, galduta zeuden Arabako hamar bat gari barietate Madrilgo germoplasma banku batetik atera eta Hazien Sarearekin, Bionekazaritzarekin eta Neikerrekin batera berreskuratzen ari dira. “Gariaraba izeneko proiektua izan da, eta pixkanaka ari gara barietate zahar horiek gure ogietan sartzen, Sabandoko gari Gorria, adibidez”. Ekoizpenaren %15 inguru Arabako barietateekin egiten dute, eta asmoa da pixkanaka kopurua handitzen joatea.

Garoa, jendartea eraldatzeko gune berria Mungia erdian
2026-02-23 | Garazi Zabaleta
2007an sortu zuen Butroi Bizirik elkartea ingurumenaz arduratuta zegoen Mungialdeko herritar talde batek, eta 2013an erantsi zioten "Trantsizioan" hitza izenari. “Rob Hopkins ekintzaile eta idazlea... (+)
Nekazarien iragarritako heriotzaren kronika
2026-02-22 | Garazi Zabaleta
Europa-Mercosur akordioa gauzatzeko arriskua mahai gainean den honetan, Europa berriz ere bidegurutzean da: tokiko elikadura sistemak indartzearen alde egin, edo elikagaiak mundu globalizatuko negozioetarako merkantzia... (+)
Baratzezain izatetik erlezain izatera
2026-02-16 | Garazi Zabaleta
Duela 26 bat urte iritsi ziren Ali Orue zeberioarra eta Edu Brugos laudioarra Zioarraga auzora, Zuiara (Araba). Bizitoki aldaketarekin batera bizitza eta ogibidea aldatzeko gogoz... (+)
Artoari buruzko jardunaldia Zubietako errotan
2026-01-30 | Garazi Zabaleta
Duela urtebete inguru abiatu zuten Nafarroako Bortzirietan, Baztanen, Malerrekan eta Basaburua txikian artoaren berreskurapenari lotutako lanketa, laboreari bide berriak irekitzeko helburuarekin. Zubietako errotaren bueltan sortu... (+)
Auzoaren eta ekoizle agroekologikoen arteko zubi
2026-01-26 | Garazi Zabaleta
Gasteizko Judimendi auzoan sortu berri den proiektua da Ekonomatoa, Bionekazaritza ekartetik sustatu dutena. “Saskibarazki deitutako proiektua martxan zuen elkarteak aurretik, zenbait ekoizlerekin elkarlanean ari ziren,... (+)
gora