Proiektua abiatu aurretik bestelako ogibideak zituzten gazteek, fabrikan eta baserrian. “Dena dela, hirurok genuen basogintzarekiko interesa, eta ikusten genuen arlo honetan lan egiteko aukera egon zitekeela”, dio. Kataluniara joan ziren animalia trakzioaren inguruko formazio saioak jasotzera, eta momentu horretan erabaki zuten abenturan sartzea. “Animalia trakzioa garai batean basoan erabiltzen zen metodologia da: idiekin, behorrekin edo mandoekin tiratzen zen egurra basotik ateratzeko”.

Momentuz, hiru behorrekin ari dira lanean Lorran proiektuko kideak, baina mandoak ere hartu dituzte orain, eta horiek hezten ari dira. Animaliekin lan egiteak abantailak eta desabantailak dituela dio basozainak, baina haien hautua argia da. “Abantailen artean, ingurumenean sortzen den inpaktua oso txikia izatea da nagusiena: ez da pista berririk zabaldu behar, lurrean ez da ia arrastorik uzten eta oso selektiboki atera ditzakegu arbolak”. Makinekin alderatuta, animalien indarra mugatua izatea da txanponaren beste aldea, eta horrek lanak modu zehatzean planteatzea eskatzen die. “Maldan behera ateratzen dugu egurra, eta orografia baldintza jakinak eskatzen ditu lan honek”.

Baso heterogeneoen bila 

Pro Silva basogintzaren kontzeptua aipatu du Etxarrik, basoaren aldeko basogintza litzatekeena: “Basoan heterogeneitatea bilatzea du oinarrian kontzeptu horrek. Gaur egungo eredu nagusia landaketa handi bat aldi berean egitea da, eta gerora, mozketa ere berdin, matarrasa deritzona”. Bioaniztasunaren eta hainbat faktore ekologikoren mesedetan, ordea, bestelako praktikak dituzte Lorraneko kideek: basoa ateratzerakoan, ez dute dena aldi berean botatzen, hutsuneak sortzen dituzte zuhaitz berriak hazteko eta zuhaitz zaharrekin ingurua partekatzeko. “Euskal Herrian eta beste toki askotan gertatu da pinuaren landaketa handietan banda marroiaren gaixotasuna sartu dela, eta baso guztiz homogeneoak izateak dena kaltetu duela. Gaurko basoak zaurgarriak dira gaixotasunekiko, baso heterogeneoago bat erresilienteagoa da beti”.

Udalekin, ikerketa zentroekin, diputazioekin eta antzeko entitateekin ari dira lanean Lorraneko kideak, batik bat. Oñatin, Bizkaian, Pirinio inguruan, Espainian Madrilen, Guadalajaran, Kantabrian… toki askotatik ari zaizkie deika. “Estatuan gutxi gara modu honetan lan egiten dugunak eta gure artean denok ezagutzen gara, sarea egin dugu eta saiatzen gara lanak banatzen eta elkarlanean aritzen”.