Asteroko buletina
Akerrak baratzan, auzokoak dantzan.

Baskoien beste herrixka baten aztarnak aurkitu dituzte Nafarroan eta AHTren lanek suntsitu ditzaketela salatu dute

Muru Artederreta herrian, Murugain izeneko muinoan, Burdin Aroko herrixka baten horma agerian geratu da, AHTren lanentzako laginak hartzen ari zirela.  Bizilagunen hango elkarteak salatu du trenarentzako tunel baten ahoa eraikitzeak harresiaren zati bat suntsituko lukeela.


2024ko apirilaren 17a

Nafarroan baskoiena izan daitekeen beste herrixka baten aztarnak agertu dira Muru Artederreta herrian, Noain eta Tafalla artean. Murugain izeneko gainean zegoen herrixkaren harresia geratu da agerian, hortik igaro behar den AHTren lanentzako aldez aurretiko zundaketak egiten ari zirela.

Hezurrak, Burdin Aroko zeramika zatiak eta erromatar garaiko 'terra sigillata' eta 'tégula' edo teilak ere agertu dira

Zehazki, muinoaren hegoaldean egin dituzte lagin arkeologikoak, AHTren lanak laster hastear direlako. Toki horretan, makroazpiegituraren tunel batentzako ahoa eraiki nahi dute, eta Muru Artederretako Lagunek elkarteak salatu du harresiaren zati bat suntsitu dezaketela obrek.

Elkarte horrek bere Facebook kontuan ohar bidez jaso duenez, Murugainen egin diren lagin ugarietan, hezurrak, Burdin Aroko zeramika zatiak eta erromatar garaiko terra sigillata-zko piezak eta tégula edo teilak agertu dira: "Ondorioztatu dezakegu herrixkan denbora luzez bizi izan zirela", azaldu dute bizilagunek.

Eskatu dute AHTren tunelaren ahoa aurrerago egitea, harresiaren zati hori suntsitzea saihesteko, baita lan arkelogikoak zabaltzea ere, ingurune guztia ikertu eta ondarea galdu ez dadin.

Errautsak eta errauste arrastoak ere agertu dira baskoiena izan daitekeen Burdin Aroko herrixkan. Argazkia: Muru Artederretako Lagunak.

Irulegiren antzera

Murugain muino batean dago, eta bere izenak adierazten duen moduan –ez da Euskal Herrian izen horrekin edo antzekoarekin aztarna arkeologikoak agertu diren toki bakarra–, defentsarako balio zuen. "Halako kokalekuen ezaugarri guztiak dauzka, puntu estrategiko eta soildu batean dago eta hainbat kilometrotara kontrolatu daiteke eremua. Halako zerbait gertatzen da Irulegin", azaldu dute.

Ziurtatu dutenez, Murugaingoa Nafarroan ondoen kontserbaturiko Burdin Aroko herrixketako bat da, baina oraindik ez dituzte indusketak egin. "Salbatu dezagun Muru!" dio sareetan zabaldu duten leloak.

Tebas-Muru Artederretako Udaletik jakinarazi dute Adifeko teknikariak haiekin harremanetan jarri direla, eta azaldu dietenez oraindik azaleko laginak baino ez dituzte hartu, "gehiago sakondu beharko dute azaltzen dena baloratzeko", irakur daiteke Diario de Navarra-n.

Murugainen agerturiko erromatarren 'tégula' edo teila zatia. Argazkia: Muru Artederretako Lagunak

Inguruko udalerriak kezkatuta azpiegiturekin

Ez da lehen aldia AHTren lanek ondare arkeologikoari eragiten diena. Hegoalderago, Tafallan, erromatar garaiko castellum bat agertu zen Gariposako aztarnategian obrak egiten hasi zirenean eta azpiegituraren ibilbidea aldatu behar izan zuten ondorioz.

Bestetik, Tebas-Muru Artederretako eta Nafarroa erdialdeko beste hainbat udalerritako alkateek joan den urtean salatu zuten AHTren ondorioz desjabetze ugari jasaten ari direla, batez ere hondakindegiak eraikitzeko, eta azpiegitura horren eta beste batzuen ondorioz, hala nola zentral eolikoak eta autobideak, herri horietako nekazal lurrak, lanpostuak eta ondarea arriskuan daudela.

Amazonen opari bat
2024-05-28 | Urko Apaolaza Avila
Amazonek, Jeff Bezos magnatearen konpainia estatubatuar erraldoiak, dirutza gastatuko du Aragoin dituen hiru datu-zentroak handitzeko. Bere filial Amazon Web Servicesek (AWS) 15.700 milioi euro jarriko... (+)
Zubietako erraustegia martxan jarri zenetik, toxikoak asko handitu dira inguruko herrietan
2024-05-24 | Urko Apaolaza Avila
Bost urtez aritu da laginak hartzen Toxicowatch erakundea erraustegiaren inguruko oiloen arrautzetan, goroldioan, zuhaitzetan, sedimenduetan eta ama esnean, besteak beste. 2019tik dioxina maila asko handitu... (+)
Statkraften zentral eolikoaren proiektuari helegitea jarri diote Azpeitia, Zestoa eta Errezilgo udalek
2024-05-23 | Urko Apaolaza Avila
Babesturiko natur eremuetan egoteagatik, ingurumenean izan dezakeen inpaktuagatik eta hiri planeamenduarekin bat ez egiteagatik jarri dute alegazioa hiru udalek, besteak beste. Multinazional norvegiarrak eraiki nahi... (+)
Amazonek Nafarroan "eskala handiko" bi zentral fotovoltaiko eraiki nahi dituela dio
2024-05-22 | Urko Apaolaza Avila
Multinazionalak jakinarazi duenez 72 MWko potentzia izango luketen bi "eguzki parke" edo makro-zentral fotovoltaiko eraiki nahi ditu foru lurraldean, baina ez du kokapenaren berri eman.... (+)
Balmasedako zentral eolikoaren proiektua atzera bota dute, "gutxiago eragingo" duen beste bat egiteko
2024-05-16 | Urko Apaolaza Avila
Kolitza mendiaren magal batean eraiki nahi zituzten haize erroten proiektua atzera bota du Eusko Jaurlaritzak, hala adierazi du Balmasedako alkateak. Baina horren ordez, "eragin gutxiago"... (+)
Asteroko buletina

EMAN HARTURAKO:

Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545

OlatuKoop

Ekonomia sozial eraldatzailearen sareko kide da ARGIA (Bizi Baratzea). Informazio burujabetza helburu, egunerokoan gauzak egiteko beste modu batean sinesten dugu.

BIZI BARATZEAko edukiak kopiatu, moldatu, zabaldu eta argitaratzeko libre zara, beti ere, gure egiletza direla aitortzen baduzu eta baldintza beretan egiten baduzu.

gora