Haltzari ez eska fruituak.

Bihotzeko prozesioa

Jakoba Errekondo
Jakoba Errekondo

Bizi Baratzea liburuaren egilea


2014ko maiatzaren 14a
Zaingorria (Geranium robertianum)
Mundu bizigarriago bat eta bizitza gozagarriago bat egunero lantzen dugunon komunitateak eusten dugu Bizi Baratzea. Horregatik jartzen ditugu sarean eduki denak libre, Lurrari begiratzen eta entzuten diogunak gero eta gehiago izan gaitezen. Batu komunitatera. EGIN BIZI BARATZEAKOA.

“Akazia lore, antxoa urre” esaerari adi, lagun koadrilatxo bat urtero bildu ohi gara udaberriaren bihotzari gorazarre otorduan. Arrautzetan pasata, antxoa eta sasi-akazia lorea (Robinia pseudoacacia), sasoiko bikote onenetakoa da platerean. Ilar (Pisum sativus) eta baba (Vicia faba) parearen parekoa.

Onenetik onenera dabil gure ahosabaia udaberriaren bihotzean. Bihotz hau sagarrondoak (Malus x domestica) mugatzen du bere loraldiarekin. Loratze hau ez da zurtza. Ilara luzeko prozesio baten ikurra da. Gaur, maiatzaren seigarrena, lantokitik etxerako bidean lore prozesio hau ikusi dut: milorria (Achillea milefolium), orkidea (Orchis mascula), lizarra (Fraxinus excelsior), lizar loreduna (Fraxinus ornus), isatsa (Cytisus scoparius), elorri zuria (Crataegus sp.), Indiako gaztainondo zuria eta gorria (Aesculus hippocastanum eta A. x carnea “Briotii”), zuandorra (Cornus sanguinea), horma-bitxilorea (Erigeron karvinskianus), intsusa (Sambucus nigra), pasmo-belarra (Anagallis arvensis), haritza (Quercus robur), Paulownia tomentosa, akazia zur-beltza (Acacia melanoxylon), Photinia x fraseri, otsolizarra eta hostazuria (Sorbus aucuparia eta S. x aria), arrosak (Rosa sp.), pitosporoa (Pittosporun tobira), sasi-urkitza (Solanum jasminoides “Album”), San Juan lorea (Leucanthemum vulgare), lihoa (Linum ussitatissimum), kala (Zantedeschia aethiopica), porrua (Allium porrum), tipula (Allium cepa), tipulina (Allium schoenoprasum), gorostia (Ilex aquifolium), limaondoa (Citrus limetta), limoiondoa (Citrus limon), laranjondoa (Citrus sinensis), ilarrondokoa (Arum italicum), gaukarra (Viburnum opulus), orburua (Cynara scolymus), kuku-belarra (Aquilegia vulgaris), zaran-belarra (Chelidonium majus), tartikua (Euphorbia lathyris), ahozkornoa (Euphorbia amygdaloides), hirusta zuria eta gorria (Trifolium repens eta T. pratense), basabitxilorea (Bellis perennis), harrautsia (Saxifraga hirsuta), marrubia (Fragaria vesca), ostargi-belar horia (Iris pseudacorus), apomahatsa (Tamus communis), oroilorea (Myosotis lamottiana), borraja (Borago officinalis), kuku-lorea (Lychnis flos-cuculi), goilora (Epilobium hirsutum), Judaren arbola (Cercis siliquastrum), kaputxina (Tropaeolum majus), arbia (Brassica napus), zaingorria (Geranium robertianum)...

Ardoa eta azukrea
2026-10-19 | Jakoba Errekondo
Ospatu beharra dago! Azkenaldi honetan ospakizuna ospakizunaren atzetik dugu inguruan. Horrelakoetan etxeko sagardoa nagusi da; dagoeneko upel, bukoi eta barrikak irakiten ari dira, hurrengo urtean... (+)
Babazaletzea
2026-10-12 | Jakoba Errekondo
Bada istilu eta nahaste-borrastea. Bada, izan ere, baba. Noizkoa ote da “baba” izena? Eta zer landare izendatzen zuen lehen hartan? Eta zer landare izendatzen du... (+)
Paisaiaren terrenteria hausten
2026-10-05 | Jakoba Errekondo
Loratu dadin negua. Uztak jasotzen ditugu neguan goseak harrapa ez gaitzan. Kalitatezko elikadurak ez gaitu soilik berdintzen, bizitzeko kilokaloriak ematen. Elikadura on batek soinetik at... (+)
Udazkenari ekiten: urrigiro ereingiro
2026-09-28 | Jakoba Errekondo
Gaurkoan, lanera! Uda azkenak eta udazkenaren hasierak badute garai bitxia izateko nahiko zantzu, aizkomenteko urte arrunt xamarretan, behintzat. Eguzki-mugaren indarrik ez du, baina ekinozioa izateak... (+)
Lurzoruaren osasuna neurtzen
2026-09-21 | Jakoba Errekondo
Tomas Gerrikagoitia Urionaguena Alegria baserriko ziortza-bolibartarrak (1909-1997) ederki asko idatzi zuen herri bereko Zeinke auzoko Goikoetxe baserrira morroi joateko esperientzia eta Arantza eta larrosa. Nire... (+)
gora