Bart, ardo zuri bat ekarri zuen lagun batek, albarinho mahatsarena. Ireki eta, egia esatera, ez zen nire gustukoa: gozotxoa. Baina bazuen begiak lotu zizkidan beste zerbait: botila ixten zuen kortxoa. Artelatzaren (Quercus suber) azalarekin egindako kortxo arrunta zirudien, baina bazuen hala ez zen itxura ere. Arraroa zen. Arreta ebatsi zidan. Ez zen artelatzezkoa, ez naturala, ezta aglomeratua ere. Ez zen gaur egun sagardo botiletan, goitik zerbitzatu beharreko ohitura zatar hori tarteko, bota ahal izateko datorren plastikozko “kortxo” patetiko eta bihotz-erdiragarri hori. Beste zerbait zen, berria, nik sekula ikusi gabekoa. Bildutako jendeari iskin ez egiteagatik, patrikan gorde eta, neure artean, "bihar ikuskatuko diat".

Baita heldu ere, hurrengo egunean. Nomacork du izena egiten duen enpresak, eta honela dio artalakatzezkoa edo artelazkizkoa ez den kortxoak edo tortotxak edo txorkoak: “Nomacork & … -k [ardoa egin duen upategiaren izena] buruz buruka lan egin dute zahartze-ahalmen handiko kalitate goreneko ardo honetarako, etekinaren eta iraunkortasunaren aldetik onena den itxigailua hautatu eta garatzeko”. Itxigailua 25 urte arte ondu behar diren ardoentzako aproposa dela dio.

Eta itxigailua material berri batez egina da. Zein ote? %100 landare jatorrikoa, dio, azukre-kanaberaz (Saccharum officinarum) egina. Bai, bai, azukre-kanaberaz edo sukre-kanaberaz edo azukre-seskaz egina da. Eta nola sortzen dute? Kanabera zukutu eta muztio gozo-gozoa kentzen diote; muztioa hartzitu eta alkohola sortu, bio-etanola; bio-etanola deshidratatuta bio-etilenoa ekarri; bio-etilenoa polimerizatuta bio-polietilenoa sortzen dute; material hori estrusio-makina batean barrena bultzatuta “kortxoa” izango den formakoa irtengo da, txistor baten formakoa alegia, gero moztu eta behar den neurriko puskak egiteko.

Kortxoak ekoizteko lerro bat baino gehiago dituzte; helburua da ezaugarri desberdinak dituzten kortxoak egitea. Desberdintasuna mikrooxigenazioan datza. Kortxo batekin edo beste batekin botila itxita, oxigeno kopuru jakin eta bereizia sartuko da ardoraino; horrela, kortxo horiekin zigilatutako ardoen zahartze ahalmena zehazten dute.

Oxigenoak betekizun garrantzitsua jokatzen du kortxotik sartzen denean, likidoaren eta kortxoaren arteko barrunbean eta ardoan disolbatuta baitago. Horregatik, garrantzitsua da oxigeno mailak ziurtatzea; gutxieneko mailatik behera jaisten badira, usain erreduktoreak sor daitezke –arrautza ustela, baratxuria, hartzitutako aza (Brassica oleracea var. capitata)–, eta maila horiek gaindituz gero, oxidazioa dator bere usain kaskarrekin: sagar mailatua eta umeldua, kartoi bustia, fruitu pasa usain zakarra, ezko edo argizari zaharra, orbela eta abar.

Hori da kortxo honek saihesten duena. Oxigenazioa tamainakoa da: “Reserva” izenekoan 0’6 mg O2 urteko igarotzen uzten du, “Select” izenekoan 1’1 mg O2, “Classic”-en 2’2 mg O2 eta “Smart”-en 3’5 mg O2. Atzekoz aurrera, ardo gazteentzakoetatik hasi eta zahartu nahi direnetara erabiliko dira; oxigeno gutxiagorekin hobeto iraungo du.

Eta azukre-kanaberatik ekarria da, baina ez gara, ez, ardo gozoez ari. Azalduko ote da sagardo, txakolin eta abarretan?