Intxaur urte, arto urte

Ardi buru beltzen gasna sotoa Donibane Garaziko zitadelan

2010. urtean sortu zuen laborari talde batek Buru Beltza elkartea, ardi buru beltzaren desagertzea geldiarazteko, baita arraza babesteko eta indartzeko ere. Ehun artzain inguruk osatzen dute elkartea egun, eta guztira 70.000 bat buru beltz dituzte, baina arraza horretako ardiak bakarrik jezten dituzten pertsonak geroz eta gutxiago direla ere sumatu dute azken urteetan. “Buru beltzen esnea hobeki banatzeko beste balorizazio bat xerkatu nahi dugu, gasna desberdina egiteko eta laboraria biziarazteko”, adierazi du Irulegi Irratian Mikel Negueloua hazleak eta elkarteko presidenteak. Bide horretan, egitasmo berria du esku artean elkarteak: Donibane Garaziko zitadela azpian gasnak ontzeko gunea irekiko dute.

Garazi Zabaleta
Garazi Zabaleta

2016tik ARGIAn astero esperientzia baten berri ematen du.


2026ko maiatzaren 25a
Mundu bizigarriago bat eta bizitza gozagarriago bat egunero lantzen dugunon komunitateak eusten dugu Bizi Baratzea. Horregatik jartzen ditugu sarean eduki denak libre, Lurrari begiratzen eta entzuten diogunak gero eta gehiago izan gaitezen. Batu komunitatera. EGIN BIZI BARATZEAKOA.

Donibane Garaziko zitadela azpian tenperatura eta hezetasun aldetik gaztak ontzeko baldintza oso onak zeudela ikusi zuten proiektuaren bultzatzaileek, harrizko murru eta tunelez osatutako gunean. “2022an egin genituen neurketak. Uda oso beroa izan zen eta ikusi genuen gehieneko tenperatura 17º-koa izan zela bertan”, azaldu du Neguelouak. Baldintza oso egokiak dira gaztak ontzeko, baina, hala ere, hozteko, airea berritzeko eta hezetasuna mantentzeko sistemak ere jarriko dituzte tunelean. “Dena dela, lekua oso aproposa da, irudi du zitadelako gunea gasnak egiteko pentsatua dagoela”, dio erdi-barrez artzainak.

 Buru Beltza elkartea

Buru beltzen esnea aparte biltzea eta bereizita gasnatzea bultzatu nahi du elkarteak, baina horretarako beharrezkoa da esnea balorizatzea. Asmo horrekin, ardi buru beltzen gasna marka sortzeko elkarlanean ari dira azken urteetan hainbat gasnategirekin. “Bakoitzak bere gasna egiten du, baina gauza bateratu baten xerkan ari ginen gu, eta pentsatu genuen gasna ontzeko momentua aukera egokia izan zitekeela, horiek berdintzeko eta guziei ber itxura emateko”, dio Neguelouak. Horrela hasi ziren gasnak elkarrekin ontzeko soto baten bila, eta horrela lortu dute Donibane Garaziko Herriko Etxearekin zitadelako gunea urririk erabiltzeko hitzarmena. Hori bai, gunea babestuta dagoenez, ezingo dute egituran inolako aldaketarik egin.

2027an martxan jartzea helburu

Buru beltzen esnearekin ekoizten duten gasnategientzako proiektu bateratua da zitadelako ontze gunea, eta batik bat horiek erabiliko dute. “Gasnategientzako pentsatu genuen batez ere, produktua balorizatuz haiek esnea hobeki ordain dezaten. Hastapen batean haien gasnak sartuko dira ontzera, baina baliatu nahi duten etxe ekoizleentzat ere tokia egonen da”, gehitu du. 15-20 bat gasna tona ontzeko tokia dago, beraz, ez dira guztiak ontze prozesu osoan bertan egonen, baina denbora tarte bat behintzat han eginen dute denek. 2027an ontze-gunea martxan egotea espero dute bultzatzaileek.

Tokiko eta kalitatezko produktuen epizeria parte-hartzailea Baigorrin
2026-10-26 | Garazi Zabaleta
Duela urte eta erdi pasatxo hasi zen Baigorriko (Nafarroa Beherea) pertsona talde bat bertako produktuen denda fisiko bat martxan jartzeko ideia lantzen. Herriko AMAPean –laborari... (+)
Zuberoako artzainak 20 urtez kolektiboan lanean
2026-10-19 | Garazi Zabaleta
1999an Zuberoako artzain talde batek abiatutako hausnarketa prozesutik sortu zen Azkorria kooperatiba. "Garaian, industria bati saltzen zioten ardi esnea inguru honetako artzain guztiek, eta Ossau-Irati... (+)
Zuberoako artzainen Azkorria gasnategi kolektiboak urteurren festa egingo du urriaren 17an
2026-10-14 | Garazi Zabaleta
Aurten hogei urte betetzen ditu Azkorria kooperatibak. Hori ospatzeko, urriaren 17an Muskildin festa egingo dute. Hitzordua 09:00etan da, Azkorria dendaren atarian: ekoizleen merkatua egingo dute... (+)
“Hamar urteotan baratzean egindako lanak agendan idatzi dituenak sekulako altxorra du”
2026-10-12 | Garazi Zabaleta
Duela hamar urte argitaratu zuten lehen Ilargia eta Landareak agenda Jakoba Errekondok eta Antton Olariagak, ARGIAk bultzatuta. Hamar urte beranduago, eta ARGIAren Bizi Baratzea proiektuak... (+)
Frantses lorategi apaina eta lorategi basati askeagoa, elkarren lagun
2026-10-05 | Garazi Zabaleta
Kanbon (Lapurdi) kokatua den eraikin ederra da Belle Époque garaiko Arnagako jauregia, gaur egun Herriko Etxearena dena eta museo bihurtua dutena. Klima astearen seigarren edizioa... (+)
gora