2012an ekin zieten anaiek oilategiko lanei, eta eraikina jasangarritasun irizpideen arabera diseinatu zuten. “Material naturalekin egindako eraikina da, lasto fardoekin altxatu genituen paretak, zura asko erabili genuen, lastoa babesteko buztina eta karea…”. Aire giroturik ere ez dute oilotegian, horren ordez leiho gurutzatuak dituzte, eta ipar haizea dagoenean irekita oxigenatzen dute gunea. Elektrizitatea eta ur beroa eguzki plaken bidez lortzen dituzte. “Ez gaude sarera konektatuta, eta ideia da ahalik eta autonomoen izaten saiatzea”, gaineratu du.

Ekoizpen moduaz, hasieratik zuten argi ekologikoan ariko zirela. “Ekoizpen proiektua familiatik jaso dutenek, agian, beste eredu bat ezagutu dute, eta horiek txipa aldatu behar dute, baina ez da gure kasua. Guretzat erraza izan da, gure buruan ez zen beste aukerarik sartzen”, dio. 2,6 hektareako lursaila dute Guneko proiektuan, 13 zatitan banatuta. “12 zati erabiltzen ditugu oiloentzat, errotazioa egiten dugu eta egunero parkez aldatzen ditugu”, dio. Izan ere, iparralderago belarra errazago hazten dela dio, baina klima mediterraneoan belarra izateko eta lurraren emankortasuna bermatzeko mugimendu gehiago egin behar dira.

Salmenta bertatik bertara

Nafarroan bertan, inguruko herrietako dendetan saltzen dituzte arrautzak Olite anaiek, 40 bat kilometroko eremuan: Lizarraldea, Zangotzaldea, Gares ingurua, Tafalla aldea, Iruñerria… “Batik bat dendetan saltzen dugu, baina azoka batzuetan ere bai”, dio. Banaketa haiek egiten dute.

Azken aldian, bisitak ere antolatzen ari dira anaiak, batez ere jendeari haien lan egiteko modua erakusteko: “Bezeroek eta herritarrek gustuko dute hona etorri eta zuzenean lan nola egiten dugun ikustea”. Gainera, arrautzak izan arren proiektuko ekoizpen nagusia, baratzea eta olibondoak ere badituzte, eta horri lotutako hainbat ikastaro antolatu dituzte azken hilabeteotan. “Baratzezain batekin harreman estua dugu. Guk tokia eskaintzen diogu, baratzea eta bazkaria, eta berak bere jakintza jartzen du”, adierazi du. EHKOlektiboko kide dira Olite anaiak, eta hain zuzen, azaroaren 22an bertan ospatuko dute Baserriko Uzta ekimena, Ines Osinagaren kontzertuarekin. Aukera bikaina proiektua bertatik bertara ezagutzeko.