Asentxioko letaniak euritsu, urte bere ogitsu.

‘Gailurretan izan gaitun’ erakusketa, Mendi Federazioaren mendeurren-ekitaldien abiapuntua

Euskal Herriko Mendi Federazioa sortu zela 100 urte beteko dira maiatzaren 18an, eta urteurrenaren harira hainbat ekimen izango da datozen hilabeteetan. Gailurretan izan gaitun erakusketa ibiltaria da lehenbizikoa, Iruñeko Planetarioan ikusgai dagoena, zeinak biltzen dituen Euskal Herriko emakume alpinista aitzindarien 100 argazki baino gehiago.


2024ko urtarrilaren 18a
Erakusketako argazkietan ageri diren zenbait emakume eta beste batzuen senideak, Iruñeko Planetarioan / Argazkia: Aitor Karasatorre. Foku
Mundu bizigarriago bat eta bizitza gozagarriago bat egunero lantzen dugunon komunitateak eusten dugu Bizi Baratzea. Horregatik jartzen ditugu sarean eduki denak libre, Lurrari begiratzen eta entzuten diogunak gero eta gehiago izan gaitezen. Batu komunitatera. EGIN BIZI BARATZEAKOA.

Emakume horien artean daude, besteak beste, 97 urteak beteak dituen Maritxu Sorabilla (bera eta Maria Angeles Ciganda ageri dira erakusketaren kartelean), Paquita Bretos, Maritxu Sorabilla, Trini Cornellana (zazpimilakoa igo zuen Espainiako Estatuko bigarren emakumea), Pilar Ganuza (zortzimilako bat –Cho Oyu– igo zuen lehenbiziko emakume nafarra), Montse Lasterra eta Rosa González. Hogei eskalatzaile, alpinista, mendizale eta eskiatzaileren argazkiak eta haien inguruko informazioa biltzen duten panelak daude ikusgai erakusketan. "Nahi zutena egin ahal izateko oztopo ugari gainditu behar izan zituzten alpinismoaren erreferenteak ageri dira", azaldu du Nafarroako Mendi Federazioko ordezkari eta erakusketaren komisario Ana Diez de Urek: "Feminismoaren hirugarren olatuaren bultzadak eragin handia izan zuen 1980ko hamarkadan, eta hor hasi ziren Miriam Garcia Pascual, Monica Serentil eta beste hainbat. Iraultzailea izan zen belaunaldi hori".

Maria Angeles Ciganda eta Maritxu Sorabilla, Gran Facha mendiaren lepoan, 1950ean / Fermin Aldaz

Erakusketaren inguruko bideoa: Hamaika telebista.

Mendirik garaienetara txangoak

Erakusketa ibiltaria otsailaren 8ra arte izango da Iruñeko Planetarioan, eta ostean Leioan, Ugaon, Donostian eta Elgetan (Mendi Federazioa sortu zen herrian) paratuko dute. Federazioak jakinarazi du 2024ko egutegia beteta dagoela, baina 2025erako eskaerak egin daitezkeela.

Euskal Herriko Mendi Biltzarraren Mendiurrena-ren datozen hitzorduak izango dira Araba eta Bizkaiko mendizale federatuei otsailean eskainiko zaizkien omenaldiak. Martxoaren 16an, bestalde, zazpi lurraldeetako mendizaleen ordezkariek mendirik garaienak igoko dituzte: Gorbeia, Hiru Erregeen Mahaia, Aketegi, Artzamendi, Okabe eta Orhi.

Sortu zenean Mendi Federazioak EAE eta Nafarroa hartzen zituen. 1986an bereizi egin ziren (eskumenak transferitu zirenean autonomia erkidegoetara), baina elkarrekin ari dira urteurrenaren bueltakoak antolatzen.

Bero handiagoa eta elur gutxiago, eskiatzaileentzat arrisku berriak
2026-02-22 | Jon Torner Zabala
Elur-jausiek dozenaka eskiatzaile harrapatu dute negu honetan Pirinioetan eta Alpeetan, eta plazaratu dira izotz eta elur geruzen hauskortasunaz hamaika datu. Zientzialariek diote oraindik ez dagoela... (+)
Europako lurren %70 pestizidek kutsaturik daude, 'Nature'-k plazaratutako ikerlanaren arabera
2026-02-03 | Jon Torner Zabala
Orotara 26 herrialdetako ekosistemetan (baso, larre eta laborantza-lurretan) egindako 370 azterketaren emaitzak plazaratu ditu Nature aldizkariak. (+)
Sokamuturrak egin ahal izango dira inauterietan Gipuzkoan
2026-02-03 | Jon Torner Zabala
Bigantxak, sokamuturrak... Inauterietan zezen ikuskizunak antolatu ohi dituzten herrietan –Tolosan eta Azpeitian, kasu–, aurten ere egin ahal izango dituzte horrelakoak, Gipuzkoako Foru Aldundiak jakinarazi duenez.... (+)
A63 autobidea eta Baionako portua blokeatu dituzte, Araban blokeo bat Ertzaintzak eragotzi du
2026-01-12 | Jon Torner Zabala
A63 autobidearen lau eguneko blokeoa amaitutzat eman du A63ko ultrak taldeak, baina Ipar Euskal Herriko laborariek ez dituzte protestak eten. Astelehen goizean Baionako portua blokeatu... (+)
Abere azokak debekatu ditu Jaurlaritzak, dermatosi nodularra dela-eta
2025-12-23 | Jon Torner Zabala
Bi hilabetean, abenduaren 26tik otsailaren 26ra bitartean, abere azokarik ezin izango da egin Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, Eusko Jaurlaritzaren aginduz. Helburua da behiengan eragina duen... (+)
gora