Astelehenero 8:00etan zure epostan
Xi Jinping, Donald Trump eta Vladimir Putin presidenteek Txinako Shezhen hirian egindako gailurrean ateratako ondorio nagusietakoa da arma nuklearrei buruzko egindako aipamena. Txina, AEB eta Errusiako mandatariek egiten duten gisa honetako lehen gailurra da eta “munduan bakeari eusteko” horrelakoak egiten jarraitzeko konpromisoa hartu dute.
Txina anfitrioi, hiru mandatariak batera biltu diren lehen aldia da.
Arma nuklearrak, mundu mailako energia hornidura, Ukrainako gerra, Iran eta AEBn artekoa, eta Naziorteko Zigor Auzitegia izan dira gailurrean aztertu dituzten gai nagusiak. Bilkura APEC Asia eta Ozeano Bareko Ekonomia Elkarlanaren elkartearen urteko gailurrean egin dute, eta hiruko bilera hau zen guztietatik garrantzitsuena, hiru herrialdeek elkarrekin egindako lehena.
Hiru mandatarien esanetan, elkarlanean arituko dira “munduko bakea eta egonkortasunari eusteko”. Gerren testuinguruan, arma nuklearren errealitate mehatxagarria aztertu dute eta Xi Jinpingen esanetan, hori da munduak gaur egun duen “Damoklesen ezpata”. Alde horretatik, hiruak bat etorri dira: “Ezin da gerra nuklearrik irabazi, eta ezin da inoiz halakorik gertatu”.
Bileran, Txinak adierazi du munduan diren arma nuklear guztiak desagerrarazi beharko liratekeela. Arma nuklearrak gutxitzeko borondatea adierazi dute, baina egia esan, hori kontrolatzeko zegoen akordioa bakarra, START Berria, joan den otsailean utzi zuten bertan behera AEBek eta Errusiak. Errusiak 4.400 buru nuklear inguru ditu, AEBek 3.700 dituzte eta Txinak 600 bat. Washingtonek nahi du balizko akordio berri batean Txina ere sartzea.
Xi Jinping-ek gogorarazi die beste biei ezbeharrik egon ez dadin, oso garrantzitsua dela hiru herrialdeen arteko elkarrizketa egonkorra izatea, bestela edozein gaizki ulertze oso arriskutsua izan daitekeelako munduarentzat. Trumpen esanetan, “aztertuko dute arma nuklearren gutxitzea, baina behin badituzunean, oso gaitza da guztiz alboratzea”.
Ukraina eta Iran ere mintzagai
Ordu eta erdi inguru iraun du bilerak eta Ukrainara iritsi direnean, Trumpek azaldu du badirela aurrerapenak eta uste duela Putinek gerra amaitu nahi duela. Errusiarrak erantzun dio hiru herrialdeei dagokiela “nazioarteko bakea eta segurtasuna mantentzea”, beti ere “elkarlan eraikitzailea medio” eta “elkarrekiko begirunean, berdintasunean eta dituzten interesen orekan” oinarrituta. Bileraren ondoren, alabaina, Putinek adierazi die hedabideei Kiev eta Brusela oraindik ez daudela hainbat alorretan amore emateko prest”.
Gailurrarekin jarraituta, hiru mandatariak bat etorri dira esaten Ormuzeko pasabidea ireki egin behar dela, eta mundu mailako energia fluxu egonkorra bermatu behar dela. Petrolio ekoizpena eta hornidura handitzea ere adostu dute. Edozein modutan, Iranek arma nuklearrik izan ez dezan AEBek "lanean jarraitzen dutela" gogorarazi du Trumpek.
Nazioarteko Zigor Auzitegia
Nazioarteko justizia ere mintzagai izan dute hiru mandatariek eta Hagan egoitza duen NZA Nazioarteko Zigor Auzitegiari eskatu diote ez ditzala bere botereak neurriz kanpo erabili: “Estatuen adostasun printzipioa eta estatuetako funtzionarioen immunitatea oinarrizkoak dira”. NZAk, esaterako, Putinen aurkako atxilotze agindua du, ustez hark Ukrainan egindako gerra krimenengatik. Azken urte honetan, halaber, Trumpen Administrazioak gogor jo izan du auzitegi horren eta haren epaileen aurka.
Aurrerantzean ere biltzen jarraitzeko konpromisoa adierazi dute hiru agintariek.
EMAN HARTURAKO:
Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545