San Joan sua Urretxun.

Klima larrialdi betean sartu da planeta, eta egunotan Euskal Herria eta Europako zati handi bat bizitzen ari den beroaldia da horren erakusle. Asteartean eta asteazkenean alarma gorriak indarrean jarraituko du zazpi lurraldeetan, muturreko tenperaturengatik, eta ondorioz hainbat herritan ekainaren 23an ospatzekoak ziren San Joan suak bertan behera geratu dira.

Iruñea, Berango, Urretxu, Gernika, Barakaldo, Muxika, Sopela... Asko dira udako solstizioaren inguruan egiten den sua bertan behera utzi duten herriak, eta beste askotan sanjoanak egokitu behar izan dituzte. EAEren kasuan Eusko Jaurlaritzak ez du argibide bateraturik eman eta udalen esku utzi du erabakia; Nafarroaren kasuan foru gobernuak tokiko erakundeei aholkua eman die surik ez egiteko.

Haur eta adinekoak babesteko neurriak ere hartu dituzte erakundeek. Esaterako, Haurreskolak Partzuergoko zentroak itxita egongo dira ostegunera arte Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Baionan, Herriko Etxea da ikastetxe publikoen eraikuntzen arduradun, eta hamaika eskola ixteko agindu du; gainera, Jean-Dauger errugbi estadioko gela klimatizatuak baliatu ditu haurrentzako babesleku moduan.

Gau beroak eta "estres termikoa", gure artean jadanik

Ezohiko muturreko beroaldia klima aldaketari lotutako hainbat faktorek sortu dute, adituen esanetan. Jadanik iragarri zuten aurten El Niño izeneko fenomenoa inoiz baino indartsuago zetorrela. Horri gehitu behar zaizkio Atlantikoko iparraldean AMOC korrontearen balizko kolapsoaren eragina, edo Iberiar Penintsulako mendebaldean sorturiko goi-geruzetako depresio isolatua, antizikloi indartsu baten moduan. 

Klima aldaketa monitorizatzen duen ClimaMeter Europako elkarteak datutan jarri du beroaldia nola azkartu duen: Parisen, esaterako, orain bizi dituzten tenperaturak 2,4 gradu apalagoak lirateke klima aldaketarik ez balego, eta Europako beste zenbait tokitan 4 gradu apalagoa.

Ondorioz, egunotan beroak gauetan ere ez du meniarik eman. Ordizian, esaterako, astearte gauean tenperatura minimoa ez da 26,4 gradutik jatsi, eta horrek "estres termikoa" deiturikoa sortu du. Eldiario.es-en irakurri dugunez, Nature Climate Change aldizkariak publiko egin berri duen ikerketa baten arabera, 1970etik estres termikoa asko hazi da, eta batez ere gaueko tenperaturen gorakadagatik izan da hori. Hala, gau itogarriak 3,4 bider aldiz gehiago dira orain Europan; munduan, berriz, "estres termiko larria" bizi duten biztanleak %16tik %22ra igaro dira eta mila milioi lagun dira jadanik.

Klima aldaketak sorturiko beste hondamendietan bezala, beroaren kalteak batez ere herrialde behartsuek eta sektore zapaldu eta zaurgarrienek nozitzen dituzte. Aldaketa klimatikoa eta osasuna ikertzen duen Lancet Countdown txostenaren arabera, urtean 546.000 lagun hiltzen dira urtean beroaren ondorioz.