Zurginarekin hartu dut kafea. Erretiratzeko dago, baina bere lana maite du. Lana ondo burutzeko ardura hartzen duen horietakoa da, atearen markoa eta paretaren arteko zirrikitua nola txukundu gaueko orduetako pentsamendua hartzen dion horietakoa. Kontatu dit garai batean nola eraikitzen zituen etxeetako pasozko haritzezko ateak, zein sistemarekin lotzen ziren alboetako paretetara. Hiru-lau eguneko lana hartzen zutela ate bat jartzeko. Gaurko ate zuri estandar eta arinek ordu pare batean muntatu eta eusten dira. Lan egiteko moduak, lanari eskatzen zaion arretak eta atearen kalitateak ez du zerikusirik. Ez du nostalgiarekin kontatzen, onartzen baitu gaur ez dela garai bateko zurgin lan hura ordaintzen ez eta apreziatzen ere, merkea, azkarra eta helburua betetzen duen alternatiba eskura dugunean. Ulertzen du beste garai batean gaudela eta garaiari egiten zaion egokitzapena beharrezkoa dela. Badaki bere arotza belaunaldiarekin, eraikitzeko modu batek hartuko duela erretiroa, beste hainbat “lanbide zaharretan” bezalaxe.

Garai bateko egurrezko leihoez jardun gara. Nostalgiko neu jarri naiz esan dudanean etxe zahar batean kualitate espaziala ematen duen elementu nagusienetarikoa leihoa dela. Leihoaren arotzeria proportzio eta zabalera finak eta moldura-marrazkiak galdu ez eta gaitasun termikoa irabazteko moduak eztabaidatu ditugu, leiho bikoitza edo beira gainjarriekin esaterako. Autoen adibidea ekarri du hizketaldira: auto zaharrak txukundu eta gidatzen dituztenen pareko egoera da leiho zaharberrien kasua. Zaharrak ez du sekula berriaren prestakuntza tekniko maila erdietsiko eta ez da sekula objektu bezala berdina izango, eta berriz, diru-inbestitzea antzerakoa izango da bi kasuetan. Bi gauzek ez dute zerikusirik, bi teknologia desberdin dira non industrializazioak bere onena eman duen bertsio berrituaren alde, leiho zein autoentzat. Material-kualitate jakin baten garaia joan da eta beste batean gaude.