Kandelario elurra dario; San Josek lagunduko dio.

“Fruitu arbolekin zerbait egitea eskatu digu jendeak, eta agenda hurbilketa bat da”

Urte bukaera iristearekin batera, labetik atera berri dute 2026ko Ilargia eta Landareak urteko lanen agenda, eta eskuragarri duzue ohiko tokietan eta ARGIAko dendan. Jakoba Errekondoren testuekin eta Antton Olariagaren ilustrazioekin osatua, baratzezain, basozain nahiz fruitu arbolen zaintzaileentzako erreminta ezin hobea da agenda. Aurten, bereziki azken horiei izanen zaie baliagarri, izan ere, aurtengoak fruitu arbolak ditu protagonista. Errekondo elkarrizketatu dugu.

Garazi Zabaleta
Garazi Zabaleta

2016tik ARGIAn astero esperientzia baten berri ematen du.


2025eko azaroaren 16a
Mundu bizigarriago bat eta bizitza gozagarriago bat egunero lantzen dugunon komunitateak eusten dugu Bizi Baratzea. Horregatik jartzen ditugu sarean eduki denak libre, Lurrari begiratzen eta entzuten diogunak gero eta gehiago izan gaitezen. Batu komunitatera. EGIN BIZI BARATZEAKOA.

Urteak dira ilargi eta landareen agenda argitaratzen duzuela, baina, zer da zehazki agenda hau?

2018an argitaratu genuen lehenbiziko agenda, beraz, pentsa, bederatzigarren urtea da hau. Agenda sinplea da, baina bertan landareekin egin beharreko lanak daude lau ataletan banatuta: baratzea, lore baratzea, fruitu arbolak eta basoa. Hilabete bakoitzeko lanak ere azaltzen dira, baita ilargiaren zikloak eta horien eragina, baratzeko oinarrizko gaiak –nola hasi, txandakaketak, zer-zerekin doan ongi, urteko zikloak, hiztegia…–. Aurten, nobedadea da fruitu arbolei eskaini diegula agenda. Hilabete bakoitzaren hasieran fruitu arbola baten historia kontatzen da, izenak, erabilerak eta bestelako informazioak bildu ditugu.

Zergatik fruitu arbolak?

Jendea eske eta eske ari zen, fruitu arbolen inguruan libururen bat ateratzeko. Ez gara liburura iritsi, baina fruitu arboletara hurbiltzeko modu bat da. Azken urteetan, landareen inguruko gai guztiekin interesa pizten ari da, eta fruitu arbolen kasuan ere sumatu dugu hori. Uste dut jendea pixkanaka horrelako gauzetara bueltatzen ari dela. Gogo berri bat pizten ari da fruta arbolekin, baina tira, egia da hemen beti izan dela kultura hori. Hamabi fruitu arbola aukeratu ditugu, ohikoenak edo: pikua, irasagarra, mertxika, intxaurra, udarea, gerezia, arana, sagarra, gaztaina, kiwia, mizpira eta hurra.

Nori izanen zaio baliagarri agenda liburua?

Landareen zikloak ikasi nahi dituenarentzat oso baliagarri da, bai hasiberrientzat, baina baita gaian sakondu nahi duenarentzat ere. Azkenean, agendan apuntatuta, badakigu zikloek eta beste faktoreek zein eragin duten, noiz ongarritu genuen, lur horretan zein historial dagoen… dena dela, besterik gabe, agenda sinple gisa ere erabil daiteke, baratzearekin loturarik izan gabe.

Baratzeari lotuta, zer apuntatu behar genuke?

Nik uste dena apuntatu behar genukeela: lehenik, zein asmo ditugun, datorren urtean ilarra erein nahi badugu, noiz da ilarra ereiteko sasoia? Egutegian begiratu eta idatzi, horrela aurrez jakinaren gainean gaude. Bestetik, interesgarria da idaztea lur horretan zein lan egiten ditugun, aurretik zer zegoen bertan, baita zein ongarriketa egin dugun, lurrari buelta eman badiogu zein garaitan egin dugun, landarea nondik eskuratu dugun eta zein barietate den… eta, gerora, emaitzak apuntatu ditzakegu. Azkenean, ideia da historial osoa eskura izatea, emaitza onak baditugu hurrengo urtean errepikatzeko, eta bestela, aldatzeko. Ikasteko erarik onena horixe da!

Aurkezpen berezia Biriatuko Arbolaren Bestan

NOIZ: Azaroaren 29an, 13:30ean.

NON: Biriatun, Elkartea Gelan (plaza ondoan).

Ilargia eta Landareak 2026ko agendaren aurkezteko ekitaldi berezian, Jakoba Errekondok fruta arbolen azalpenak emango ditu, Antton Olariagak umorez aurkeztuko ditu agendarako egin dituen ilustrazioak eta Maialen Arzallusek bertso jarriak kantatuko ditu.

 

Haragi-zirkuitu propioa sortzeko proiektua martxan
2026-03-02 | Garazi Zabaleta
Oiartzun Burujabe prozesuaren baitan, herriko haragi-zirkuitu propioa martxan jartzeko lanean aritu dira azken urteetan Elikadura Mahaitik. Labore Oarsoko kideek, herriko ekoizleek eta udal eta landa... (+)
Garoa, jendartea eraldatzeko gune berria Mungia erdian
2026-02-23 | Garazi Zabaleta
2007an sortu zuen Butroi Bizirik elkartea ingurumenaz arduratuta zegoen Mungialdeko herritar talde batek, eta 2013an erantsi zioten "Trantsizioan" hitza izenari. “Rob Hopkins ekintzaile eta idazlea... (+)
Nekazarien iragarritako heriotzaren kronika
2026-02-22 | Garazi Zabaleta
Europa-Mercosur akordioa gauzatzeko arriskua mahai gainean den honetan, Europa berriz ere bidegurutzean da: tokiko elikadura sistemak indartzearen alde egin, edo elikagaiak mundu globalizatuko negozioetarako merkantzia... (+)
Baratzezain izatetik erlezain izatera
2026-02-16 | Garazi Zabaleta
Duela 26 bat urte iritsi ziren Ali Orue zeberioarra eta Edu Brugos laudioarra Zioarraga auzora, Zuiara (Araba). Bizitoki aldaketarekin batera bizitza eta ogibidea aldatzeko gogoz... (+)
Hiritik landa eremurako bizitza aldaketarako, ogia bide
2026-02-09 | Garazi Zabaleta
2012an iritsi ziren Maeztura (Araba) Natxo Beltran de Heredia eta Anna Minguella. “Bartzelonan bizi ginen eta multinazional batentzat egiten genuen lan, baina denbora generaman landa... (+)
gora