Asteroko buletina
Mundua gobernatu nahi duena baratze bat gobernatzetik has bedi.
Dani Blanco

Huntza geranioa edo geranio zintzilikaria

Pelargonium peltatum

[Jakoba Errekondo]

Hegoafrikan du jatorria. "Pelargonium" izena grekoko "pelargos" (zikoina) hitzetik dator, landarearen fruitua eta hegaztiaren mokoa antzekoak baitira. "Peltatum" izena latineko "pelta" hitzetik dator, eta ezkutu txikia esan nahi du, hostoen formagatik. Huntza geranioa esaten zaio, hostoek eta hazkundearen formak huntzarenak gogora ekartzen dituztelako. Geranio zintzilikaria, bere hazi eta luzatzeko eragatik, utziz gero beherantz zintzilikatzen baita. XVIII.mendearen hasieran ekarri omen zuten Herbehereetara; geroztik kolore ugaritako barietateak sortu dira. Bere hosto berriak jangarriak dira, dasta gazi indartsua dute eta eztarriko mina kentzeko ere erabil izan dira. Bere petaloekin koloratzaile urdin bat egiten da. 

Deskribapena

Landare bizikor eta iraunkor herrestaria da eta loreontzian zintzilidarioa, 1,5 metro ere luzatu daiteke. Hostoak urriak, bihotz formakoak eta bi lobulu sakonak dituenak, mamitsuak eta distiratsuak. Loreak 2-10eko multzotan 25 cm artekoak, kolore anitzekoak. Bakoitzak zikoina moko itxura duen fruitua ematen du. Fruituaren oinean daude haziak. Loraldi luzeko landarea da, udaberrian hasi eta udazkeneraino. 

Barietateak

Pelargonium peltatum espezieko barietate eta hibriko asko eta asko dago. Hona hemen kultibo ezagun batzuk:

Pelargonium peltatum "Ville de Paris" Nanoa da eta hostoetan nerbio argiak ditu.

Pelargonium peltatum "Dark Red" Lore gorri ilunak ditu.

Pelargonium peltatum "Salmon"  Izokin koloreko loreak ditu.

Pelargonium peltatum "Deep Pink" Arrosa kolore biziko loreak ditu.

 

Gaitzak eta izurriteak

Geranioaren taladro harra: Cacyreus marshalli tximeletaren harra da. Erasotutako adar zatiak ebaki eta erre. Intsektizidaz tratatu. 

Euli zuria: hostopean biltzen diren euli txiki txuri eta ugariak dira. Izerdia zurrupatzen dute. Intsektizidaz tratatu. 

Zorria: hostopean eta kimu berrietan izerdia zurrupatuz bizi ohi den intsektua da. Banaka kendu. 

Usteldura: onddoek hosto, zurtoin eta sustraiei eraso diezaiekete. Ingurune hezeegiaren adierazle da. Gutxiago ureztatu. 

Gorrina: hostoen arrasto biribil are ilunak garatzen dituen onddo bat da. Hezetasuna eta tenperatura epelak daudenean hedatzen da. Gutxiago ureztatu. Salda bordelesarekin tratatu. 

Trikimailuak

Eugzki-galdatan gustura bizi da.

Ongarrieta ez ahaztu, landare mardulak izateko nahitaezkoa da. 

Udaberrian, sasoi berriaren hasieran, luberritu. Ondo ongarritutako lurra jarri. Loraldi ikusgarria nahi baduzu, luberritu urtero.

Loreontzi estuan gehiago loratzen dira.

Maiz ureztatzeak ere loraldia sustatzen du.

Neguan, kanpoko aterpe batean edo estalita, hotz handienetatik babestu.

Inausketa udaberrian egin, gupidarik gabe moztu eta ihartutako zatiak kendu.

Aldaxkatik sortutako landare berriek hazkunde azkarra izaten dute eta landare ama zenak baino lore gehiago ematen dute. 

 

Kanpokoa
Argia

Argi asko behar du. Ahal den toki eguzkitsuenean jarri.

Tenperatura
termometroa 7-25℃ artean

Tenperatura beroak jasan ditzake nahikoa ur izanez gero, bestela 25ºC-tik gora kontuz. Izotz ahulak jasan ditzake, baina babestuz gero hurrengo udaberrian askoz indartsuago etorriko da. 

Ureztaketa

Uda partean erruz ureztatu, ia egunero, neguan bi astetik behin edo. 

Ongarriketa

Bi astetik behin, ureztaketa urari lorea duten landareentzat berezia den ongarri likidoa gehitu. 

Ugalketa

Udaberri eta uda osoan aldaxkak landatu. 10 bat zentimetroko aldaxkari oina zanpatuz eta kraskatuz gero, errazago sustraituko da. 

atzera
Asteroko buletina

EMAN HARTURAKO:

Zirkuitu ibilbidea 2, Industrialdea 15
20160 Lasarte-Oria. Gipuzkoa. Euskal Herria
bizibaratzea@bizibaratzea.eus
+34 943371545

OlatuKoop

Ekonomia sozial eraldatzailearen sareko kide da ARGIA (Bizi Baratzea). Informazio burujabetza helburu, egunerokoan gauzak egiteko beste modu batean sinesten dugu.

BIZI BARATZEAko edukiak kopiatu, moldatu, zabaldu eta argitaratzeko libre zara, beti ere, gure egiletza direla aitortzen baduzu eta baldintza beretan egiten baduzu.

gora