Inork pozoia badu, hori gizakia baita. Hitzek ere egin dezaketelako min, faltsukeriak zabaltzen direnean. Gezurrak egia baten modura, nahita, lau haizetara barreiatzen direnean. Lasai dagoena, lasai uzten ez denean. Sugegorriari ez dagokiona ere, bizkarraren gainean jartzen zaionean.

Bekain baten gisako ezkata du begi gainean. Itxura beldurgarria ematen diona. Eta pozoia. Bai. Pozoia du sugegorriak, hortz berezi batetik barrena sartzen duena. Baina aditu: ez da eraso egiteko. Ez gizakiari kalte egiteko. Sugegorriak pozoia du jaten dituen harrapakinak, ugaztun txikiak, hartzean, horiek akabatzeko edo inork eraso egiten badio, defendatzeko.  

“Sugegorria isatsean jota baino gaiztoagoa haiz” esan zigun Joxe Susperregik. Hala esaten omen dute bere inguruan, Ereñotzun (Gipuzkoa) eta badu zerbait egiatik esaldiak. Izan ere, sugegorria gaiztoa izan daiteke, “sugegorria isatsean jota”, bakean dagoena bakean uzten ez denean. Zirikatzen dugunean, erasotua sentitzen denean… Zer egingo zenuke zuk?

Eta noski, bere pozoiak ekarri dio halako fama txarra. Sortzen du beldurra, nahiz eta jakin sugegorriak alde egingo duela gizakia ikusi bezain pronto. Baina, istripuak beti daude. Lurrean dagoen zerbait hartzera joan, eta kasualitatea, sugegorria bertan badago eta hark zure eskua ikusten badu, edo jolasten hasten bagara, zirikatu nahian...

Sugegorri kantauriarra, ordea, ezagutzea komeni da. Gainontzeko sugeetatik bereiztea, prebentzio modura, sikiera. Eta zuk, bereizten al dituzu?

Sugegorri kantauriarrak kolore gorrizta duela dio jendeak, burua hiruki formakoa eta ez oso handia. Hala diote, eta izan daiteke, baina hori ez da nahikoa ezberdintzeko. Ezaugarri horiek edo antzekoak baititu suge biperakarak (Natrix maura). Sugegorriak begi-nini bertikala du eta buruko eta gorputzeko ezkatek antzeko tamaina dute, gainontzeko sugeek ez bezala. Besteek, burukoak handiagoak baitituzte, gorputzekoen aldean.

Eta ezagutza hori oinarrizkoa izan da belaunaldi askotan. Ereñotzun egindako ikerketa txiki batek erakutsi zigun bezala, bertan elkarrizketatutako 25 adineko pertsonek ezberdintzen zuten sugegorria besteekiko.

Esamesek diote, urte bakarrean berrogeitik gora txakur hil omen zituela sugegorriak Urumea partean. Inork ordea, ezin ziurtatu hori hala izan zen, edo kondaira hutsa den. Esanak esan, ordea, bada zabaldua dagoen kontu bat horri loturikoa. Sugegorriak txakurra edo ardia kokotz azpian helduz gero, elorri-arantzarekin zulatu behar omen zaio hozka egin dion gunea. Gizakiari pozoia sartuko balio, ordea, aditu guztiek gauza bera gomendatzen dute: ahal den heinean lasai egotea eta lasterka ez hastea, bihotzak ez dezan asko ponpatu, pozoia gorputzean ez zabaltzeko. Eta inguruko osasun-zentrorik gertukoenera joatea gomendatzen da, beste ezer egin gabe, bertan artatua izateko. Eta hala, oso zaila izaten da hozkada sustotik harago joatea.

Sasi eremuetan, baso ertzetan eta belardi eta zuhaixken arteko ekotonoetan, hor sentitzen du bere burua eroso sugegorriak, eta behin leku bat bilatuta, hori mantentzen saiatuko da, eremu txiki berean egotea gustatzen baitzaio. Eta behin ikasita non dagoen, ikusiko duzu, kiribilduta, lasai. Eta distantziatik begiratuta, sugegorriak bere bidea egingo du, eta gizakiak, berea. Eta hala, pozoi guztiak alferrikakoak izango dira. Sugeak ez duelako hozkarik egin beharko; ez gizakiak kondaira pozoitsurik lau haizetara zabalduko.