• Euskal Herrian ingurumen-inpaktu handiena duen enpresak, Petronorrek, irabazi du Atila saria, airea arnasezin bihurtzeko eta bizilagunen konfinamendua eragiteko egindako lan bikainagatik

• Atilako Zaldia Nafarroaraino doa, Nafarroako Gobernuak IBERIAN COOPER enpresari Lizarraldean eta Zangozan meatzeak ikertzeko emandako kontzesioak saritzeko

Ekainaren 5ean ospatuko den Ingurumenaren Munduko Eguna dela eta, Ekologistak Martxan-ek Atila Euskal Herria 2025 Saria emango dela jakinarazi du, Euskal Herriko ingurumena suntsitzen urtebetean zehar egindako ekarpenagatik nabarmendu direnak saritzeko.

Ingurumenaren Munduko Eguna Nazio Batuen Batzar Nagusiak ezarri zuen 1972an, ingurumenari buruzko munduko lehen gailurrarekin bat eginez: Giza Ingurumenari buruzko Stockholmeko Konferentziarekin. Urteroko ekitaldi honen helburuak ingurumenaren kontzientzia areagotzea eta ingurumena babesteko ekintza globala sustatzea dira.

Ekologistak Martxan-ek Atila Euskal Herria Sariak ematen ditu “ingurumena suntsitzen lagundu duten pertsonak, erakundeak edo proiektuak bereizteko eta salatzeko”. Sariak 1992an eman ziren lehen aldiz, duela 33 urte.

Izendapenak egiteko epea ireki zenetik, apirilaren 22tik, erakunde ekologistak hainbat proposamen jaso ditu, administrazio, enpresa edo kargu publiko ugari hautagai direla adieraziz. Asko eztabaidatu ondoren, hauek dira hautagai irabazleak.

Atila Euskal Herria 2026 Saria Petronorri, Euskal Herrian ingurumen-inpaktu handiena duen enpresa izateagatik eta azken urtean eragindako istiluengatik, inguruko bizilagunen osasunean eta ingurune naturalean eragina izateagatik. 2025eko abendutik, 3 gertakari izan dira: bi tangaren eta zirkuitulabur baten isuriengatik 2. Gertakari horiek konposatu-maila handiko emisioak eragin dituzte, hala nola bentzenoa, toluenoa eta xilenoa. 2026ko otsailaren 26an, populazioa konfinatu behar izan da. Eusko Jaurlaritzak gertakari horren aurrean Petronorren kudeaketa defendatzen duen arren, Atila Sarien epaimahaiak ez du Petronorren lan historikoki kaltegarria aintzatetsi gabe utzi nahi.

Atila Euskal Herria 2025 Saria Nafarroako Gobernuari, Industria eta Trantsizio Ekologikoko Departamentuari hain zuzen ere, eta GEOALCALI eta IBERIAN COOPER enpresei, Eslava 3603, Etayo 3604 eta Solana 3605 meatze-ikerketarako baimenak emateagatik Lizarraldeko eskualdean, eta Caseda 3606 ikerketa-baimena Zangozan. Baimenak IBERIAN COOPER enpresari eman zitzaizkion – GEOALCALIko bazkide ohiek osatutako pantaila-enpresa-, eskaerak 2024ko ekainean erregistratu baino egun bat lehenago. Izan ere, GEOALCALIk iruzurrezko zatikatzearen legez kanpoko teknika bera erabili zuen Mina Mugarako. Nafarroan meatze-baimena baliogabetuta dago gaur egun, Ekologistak Martxan taldeak eskatuta, Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiaren 2024ko iraileko epaiaren bidez.

Urtero, Atila Sarien epaimahaiak izendapen ugariri egin behar die aurre; izan ere, erakunde eta erakunde asko ari dira gure ingurune naturala suntsitzen. Hala ere, azken edizioetan izendapen etengabeak jasotzen dituzten ospetsuak daude. Horregatik, Atila saria karrera oso bati ematen diogu, ingurumena suntsitzeko eta biodibertsitatea galtzeko ekintzak abian jartzeko ibilbide luzea duten administrazio, enpresa edo kargu publikoak saritzea helburu duena. Aurtengo saritua Amaia Barredo da, gaur egun Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburua. Merezimendu hauek ditu, laburbilduta: Valogreene Paper (Bergara) enpresari ingurumen-baimena ematea, Ingurumen sailburuorde zenean, eta 2025eko maiatzean baliogabetu egin zuen EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak; otsoari etengabe egindako erasoak, argudio faltsuak eta alboratuak jendaurrean erabiliz, datu zientifikoetatik urrun, eta otsoak abeltzaintzari “kalte iraunkor eta konponezina” egiten diola ziurtatuz; eta, era berean, otsoa Babes Bereziko Araubideko Espezieen Zerrendatik (LESPRE) kanpo utzi izana ospatuz.

Akzesita: 

Bizkaiko Foru Aldundia. 450 milioi euro baino gehiagoko ibai-azpiko tunelaren proiektuagatik. Tunel horrek ibilgailu pribatuaren erabilera sustatuko du azkenean, eta ingurumenari eragingo dio tunela egin bitartean eta ondoren.

Eusko Jaurlaritza. Lemoizko zentral nuklear zaharrean (Basordako kalan) makropiszifaktoria egiteko proiektuagatik, modu maltzurrean planifikatuta eta inguruko biztanleen, gizarte-mugimenduaren eta, zehazki, ekologistaren iritziak kontsultatu eta kontuan hartu gabe. Akuikultura intentsiboko makroproiektu hau mehatxu larria da inguruko itsas ekosistementzat, urtean 3.000 tona mihi-arrain hazi nahi baitira. Akuikultura mota horrek arazo ugari ditu mantenugaien eta substantzia kimikoen (antibiotikoak, aguizidak, desinfektatzaileak eta intsektizidak) erabilera masiboaren ondorioz.