• Astearte honetan, apirilak 7, amaitu da Eco Bling-Bling sarien lehen edizioa, Ecologistas en Acción taldeak, ModeOn, Cecu eta Unio de Consumidors de Catalunya kontsumitzaileen elkarteekin batera, deitu duen lehiaketa. Horren bidez, greenwashing delakoa adierazi eta enpresen garbiketa berdeak eragiten duen kalteaz sentsibilizatu nahi da.
• Ekintzaile ekologistak eta L ‘Agència pel Clima ekintzaileak Bartzelonako MSC Cruceros-en egoitzara joan dira enpresari bere saria jakinarazteko, metano-isuriak eta sufre oxidoak izan arren, GNLren erabilerarekin ingurumenaren alde egiten duen lanagatik.
• Eco Bling-Bling sariak herritarrek egiazko informazioa izateko duten eskubidearen defentsan agintariek izan duten gelditasuna salatzeko ere sortu dira. Ekintza satiriko horrekin, sari horiek pertsona guztiei dei egiten diete zero tolerantzia izan dezaten trantsizio ekosoziala kaltetzen duen engainuaren aurrean.

Dagoeneko badugu lehen enpresa irabazlea Eco Bling-Bling sarietan, Ecologistas en Acción taldeak eta Kataluniako ModeOn, Cecu eta Unio de Consumidors kontsumitzaileen elkarteek deituta. MSC Cruceros izan da hiru finalisten artean boto gehien jaso dituen erakundea (Zara eta ABANCA barne), epaimahaiak erabakitakoak publikoak egindako izendapenetatik abiatuta. Herri-bozketa erabakigarria izan da: “Ozeanoen aniztasuna sustatzea eta planeta babesten laguntzea” ez dira MSCren negozioaren funtsezko zutabeak, konpainiak bere webgunean aldarrikatzen duenaren kontra. Baieztapen hori “ekopostureo hutsa” da, lehiaketa sustatzen duten erakundeen hitzetan.

Si los responsables de comunicación de MSC se permiten afirmar en la web de su fundación que “nuestros programas a largo plazo logran un impacto sostenido en áreas clave” (traducido del inglés), mencionando entre dichas áreas la conservación del medioambiente, las organizaciones se dan el lujo de proclamarla la primera empresa en ganar el Premio Eco Bling-Bling al mejor lavado verde empresarial.

MSCko komunikazio-arduradunek beren fundazioaren webgunean baieztatzen badute “gure epe luzeko programek funtsezko eremuetan inpaktu iraunkorra lortzen dutela” (ingelesetik itzulia), arlo horien artean ingurumenaren kontserbazioa aipatuz, erakundeek enpresa garbiketa berde onenaren Eco Bling-Bling saria irabazi duen lehen enpresa izendatzeko luxua dute.

Itsas bidaietako batzuetan MSCk erabiltzen hasi den gas natural likidotua (GNL) ez da erregai garbia eta itsasoarekiko errespetuzkoa, zeren eta haren erabilerak metanoa askatzen baitu, berotegi-efektuko gas bat, CO₂ baino 80 aldiz indartsuagoa.

Metano gasaren isurketaren arriskuaz ohartarazten duten txosten zientifiko ugari daude, horien artean, Ecologistas en Acción taldeak egindako txostena,  Situación del Metano (CH4). ¿Por qué el metano importa? Bertan ohartarazten da gas hori, nahiz eta jendeak gutxi ezagutzen duen, berotegi-efektuko bigarren gas garrantzitsuena dela, KEOren ondoren (IPCC, 2021), eta berotze globalaren % 0,5en erantzule dela kalkulatzen da. GNLri buruzko iruzurrezko erreklamazioez gain, boto-emaileek kontuan hartu dute MSC Cruceros izan zela 2022an sufre oxidoen (SOx) emisio handiagoak zituzten ontzi-konpainien Europako rankingaren buru, eta oso kaltegarria zela osasun kardiobaskularrarentzat eta arnas osasunarentzat, euri azidoak sortzen laguntzeaz gain. MSCk “ingurumenean eragin iraunkorra” izango duela egia da: berotze globalari eta krisi ekologikoari lagunduz. Horregatik eman diote boto-emaileek lehen Eco Bling-Bling saria. Zorionak!

Zara, iraunkorragoa izateko asmoarekin, ingurumenean eragin handiak dituen fast-fashion eredua bultzatu arren, bigarren postuan geratu da, enpresa irabazleak baino zazpi boto eskasekin.

Hirugarren finalista ABANCA izan da, “Pay to Save” txartelarekin. Txartel horrek kopuru ekonomiko handiak eman nahi zituen ozeanoak garbitzeko, baina, egia esan, bere irabazien % 0,2 baino gutxiago ematen zuen.

Zuritze ekologikoa edo garbiketa berdea (greenwashing) publizitate engainagarri bat da, zeinaren bidez enpresa, produktu edo enpresa-praktika bat ingurumena errespetatzen duen enpresa faltsu edo gehiegikeriaz sustatzen den, Katherine Cruger ikertzailearen definizioaren arabera. Enpresa batek bere produktuak edo zerbitzuak benetan direna baino ekologikoagoak balira bezala aurkezten dituen marketin-praktika guztiak biltzen ditu greenwashing-ak, edo horien iraunkortasuna iradokitzen duten termino anbiguoak erabiltzen ditu, froga egiazkoak eta frogagarriak eman gabe.

Engainuzko praktika horiek trantsizio ekologikoa oztopatzen dute, kontsumitzaileei sinetsarazten dietelako produktu edo zerbitzu jasangarriak erosten ari direla ez direnak; azken batean, garbiketa berdeak eragina du herritarrek kontsumo jasangarriko erabakiak hartzeko duten gaitasunean.

Deigarria da kontsumitzaile espainiarrak teorian publizitate berde engainagarriaren aurka borrokatzeko ardura duten erakundeak baino zorrotzagoak izatea. Ecologistas en Acción taldeak denbora darama praktika horiek salatzen, baina administrazioak enpresak babestearen alde egiten du, kontsumitzaileak babestu beharrean, Agència Catalana de Consum (ACC) erakundearen aurrean MSCren aurka, greenwashing dela eta,  egindako salaketarekin gertatu zen bezala. ACC-ek uko egin zion MSCren web-orria baloratzeari, haren titulartasunari buruzko argudio formalistetan oinarrituta. Prentsa-oharren arabera, MSCk uste zuen bere Euribia gurutze-ontziaren inaugurazio-bidaia berotegi-efektuko gasen zero igorpen garbirekin egin zuela. Bilera horretan, MSCko zuzendaritzako kideak (salatua) bakarrik gonbidatu zituen, baina ez Ekologistak Martxan taldeko ordezkariak (salatzailea). Horri dagokionez, ACCek ebatzi zuen mezu horiek ezin zirela faltsutzat, zalantzazkotzat edo okerrik eragiteko gaitasuntzat jo. Bere ebazpenean, ACCek ez du eragozpenik ondorio hori bideratzeko, eta, beraz, ez da ezagutzen haren arrazoibide juridikoa, eta jarduketak artxibatzeko erabakia iragartzera mugatzen da. Aldiz, herrialde horietako erakundeek Holandan eta Britainia Handian aurkeztutako antzeko bi salaketaren aurrean, agintariek salatzaileen alde ebatzi zuten eta MSC iruzurrezko publizitatea egiten ari zela adierazi zuten.

Azaldutakoa ikusita, galdetu behar da ea Eco Bling-Bling sariak ez lukeen ACCra joan behar, administrazio publiko batera.