• Erandion jardunaldi publiko bat egingo da, herritarrei irekia, airearen kalitateari, ingurumen-osasunari eta herritarren eskubideei buruz, CSICek, Arartekoak, GISARTEk eta Herri Bideak Kate Barik Elkarteak eta Auzokoa Herrikoi Elkarteak parte hartuta.

• Jardunaldiak airearen kalitatea, osasun publikoa, ingurumen informaziorako sarbidea eta herritarren parte-hartzea aztertuko ditu.

• Jardunaldian “Erandion airearen kalitatea hobetzeko bitartekotza-proposamena eta ekintza-plana” ere jendaurrean aurkeztuko da.

• Jardunaldiak airearen kalitateari buruzko informazio, elkarrizketa eta hausnarketa kolektiborako gune ireki bat sortu nahi du, ebidentzia zientifikoan, osasun publikoan, herritarren parte-hartzean eta erakundeen erantzukizunean oinarrituta. 

Datorren ekainaren 3an, 18:30ean, Altzagako Merkatu Zaharrak jardunaldi irekia hartuko du herritarrentzat, Erandioko airearen kalitatea ikuspegi zientifiko, sanitario, sozial eta instituzionaletik aztertzeko.

Kutsadurarik EZ herritarren proiektuaren barruan antolatu da jardunaldia, eta CSIC Ikerketen Kontseilu Nagusiko ikertzaileak, gizarte-ordezkariak eta erakundeetako parte-hartzaileak bilduko ditu, PM2,5 partikulei buruz egindako azterketa zientifikoaren emaitzak aztertzeko, Erandioko hiri-industria ingurunean metalen presentzia aztertzeko, deposizio atmosferikoa eta NO2 eskola-inguruneetan uzteko, eta osasun publikoaren babesa eta herritarren parte-hartzea indartzeko hainbat proposamen aztertzeko.

Azterketa zientifikotik jarduera-proposamenetara

Erakunde antolatzaileek gogorarazi dute azterlanaren emaitza zientifikoak lehenago ere aurkeztu zirela Bilbon, eta orain bereziki garrantzitsutzat jotzen dute Erandion herritarren osasunean eta eguneroko bizitzan dituen ondorioei buruzko informazioa, analisia eta gogoeta egiteko espazio publiko bat irekitzea.

CSICek egindako azterketa zientifikoaren ondorioen artean, nabarmentzekoa da Erandioko industrialdean egindako neurketek gainditu egiten dutela gaur egun indarrean dagoen legezko muga urteko PM2,5 partikularako, eta, gainera, Europako araudi berriaren arabera 2030etik aurrera bete beharko diren balioen oso gainetik daudela.

Ikerketan adierazten da, halaber, kadmioa, nikela, zinka eta beruna bezalako metalak daudela, industria-fokuetatik datozenak, eta horien zati batzuk inguru hurbilean geratzen dira.

Era berean, Estatuan egindako ikerketa konparagarrietan metala gehien jalkitzen duten hirigintza- eta industria-inguruneetako bat da Erandio.

Airearen kalitatea eta eskola-inguruneak

Jardunaldian, gainera, Erandioko Tartanga LHko ikastetxeak parte hartu duen eskola-inguruneetan nitrogeno dioxidoari (NO2) buruzko herritarren zientzia-kanpainen emaitzak aurkeztuko dira. Aztertutako zentro bakar batek ere ez ditu betetzen OMEren gomendioak.

Atmosferaren kutsadurak haurrei eragiten die bereziki, eta arnasketa-arazoekin, biriketako afekzioekin eta osasunaren gaineko beste inpaktu batzuekin lotzen du NO2-arekiko esposizio jarraitua.

Arartekoaren parte-hartzea eta herritarren eskubideak

Jardunaldiak airearen kalitatea, osasun publikoa, ingurumen-informaziorako sarbidea eta herritarren parte-hartzea aztertuko ditu.

Carlos Barcina Arartekoaren ingurumen-teknikariaren parte-hartzea izango dugu. Herritarren ingurumen-eskubideetan, ingurumen-gaietan parte-hartze publikoan, informaziorako sarbidean eta Arartekoak eremu horietan duen zeregin instituzionalean oinarritutako esku-hartzea eskainiko du.

Bitartekotzarako eta baterako lanerako proposamen bat aurkeztea

Jardunaldian jendaurrean aurkeztuko da, halaber, “Erandion airearen kalitatea hobetzeko bitartekaritza-proposamena eta ekintza-plana”, Enrique Navarrok egina eta hainbat administraziori helarazia, erakundeek balora dezaten.

Proposamenak analisi teknikoa, egokitze juridiko-administratiboa eta kutsatzaile jakin batzuen jatorriari buruzko ezagutza hobetzeko eta, hala badagokio, osasun publikoa eta ingurumen-osasuna babesteko mekanismoak indartzeko neurriak hartzeko prozesu egituratu bat planteatzen du.

Elkarte antolatzaileek beharrezkotzat jotzen dute administrazioen, komunitate zientifikoaren eta herritarren artean partekatutako lan-espazioetarantz aurrera egitea, Erandion airearen kalitatearekin eta ingurumen-osasunarekin lotutako erronkei modu garden eta zorrotzean heltzeko.

Sarrera librea izango da lekua bete arte.

Merkatu Zaharra de Altzaga – Erandio
2026ko ekainaren 3an
18:30ean