• Gas No Es Solución, Ecologistas en Acción taldeak parte hartzen duen sarea, “Anuario crítico del gas fosil en el Estado español” txostena argitaratu du.
• Txostenaren arabera, 2025ean gasaren kontsumoa % 6,2 igo zen 2024aren aldean, batez ere sistema elektrikoak kontsumitutako gasaren ondorioz; izan ere, aurreko urtean baino % 16 gas gehiago isuri zen.
• Handitu egin da Estatu Batuekiko mendekotasun energetikoa, eta gas fosilaren bigarren hornitzaile handiena bihurtu da Aljeriaren atzetik.

Zenbat eta gas gehiago kontsumitu, orduan eta emisio gehiago, orduan eta mendekotasun handiagoa fracking-arekiko Estatu Batuekiko, eta 1.500 milioi euro arte gainkostuetan, 2025eko apirilaren 28ko itzalaldiaren ondoren. Gas No Es Solución sareak argitaratzen duen ‘Anuario crítico del gas fósil en el Estado español’ delakoak bere mendekotasun fosila murriztu beharrean sakondu egin duen sistema energetikoa erretratatzen du, Errusia AEBengatik aldatuz eredua zalantzan jarri gabe.

Aurkikuntza nagusietako bat sistema elektrikoaren emisioen igoera da, “merkatu indartua” edo Eragiketa Indartua deiturikoaren ondoren, 2025eko apirilaren 28ko itzalaldiaren ondoren aktibatua. Neurri horrek ziklo konbinatuen erabilera handitu zuen, eta, ondorioz, elektrizitatea gasarekin sortzea % 39 handitu zen aurreko urtearen aldean, eta kontsumitzaileentzat 422 eta 1.500 milioi euro arteko gainkostuak aurreikusi ziren. Horregatik, sareak uste du gasa lehenbailehen ezabatu behar dela sistema elektrikotik.

Aldi berean, Estatu Batuetatik inportatutako gasarekiko mendekotasuna handitzen ari da, Espainiako Estatuko bigarren hornitzaile handiena baita, Aljeriaren atzetik. Txostenak ohartarazten du aldaketa hori ez dela trantsizio-estrategia baten ondorio, baizik eta interes geopolitiko eta korporatiboek bultzatutako eredu fosil bat indartzen duen dependentzien ordezkapen baten ondorio. AEBtik 2025ean inportatutako gasaren % 100 fracking-gasari lotutako Mexikoko Golkoko terminaletatik etorri zen. Teknika horrek ingurumen- eta gizarte-inpaktu larriak eragiten ditu tokiko komunitateetan, eta debekatuta dago Espainiako lurraldean. Naturgy, Endesa, Repsol edo Santander, BBVA eta La Caixa bezalako enpresak eredu horren konplize dira txostenean.

Txostenak Metanoaren Europako Erregelamenduaren (EUMR) transposizioaren arriskuez ere ohartarazten du. AEBetako eta Aljeriako hornitzaileei lotutako ihesak areagotu egin ziren 2024tik 2025era bitartean, erregulazioa erabat aplikatzeko eta erregistro publiko baten bidez inportazioetan trazabilitatea bermatzeko premia indartuz. Erregistro horrek kargamentu bakoitzaren jatorria, hornitzaile bakoitzaren metano-intentsitatea, erabilitako ziurtagiria eta egindako auditoretza independenteak dokumentatu behar ditu.

Planifikazio txarreko kasu enblematiko gisa, txostenak El Musel birgasifikatzailea aipatzen du (Xixonen), Europako segurtasunerako azpiegitura estrategiko gisa aurkeztua, baina gehienbat Estatuko sarean gasa injektatuz lan egin duena, eta ez nazioarteko “hub” logistiko gisa. Deskargatutako gasaren % 80 baino gehiago barne-merkatuan amaitu da. Gainera, jasotako 36 metaneroetatik 35 Estatu Batuetakoak ziren. Instalazioak 670 milioi euroko kostua izan lezake kontsumitzaileentzat, eta gas-sistemaren gaindimentsionamendua erakusten du: 2025eko lehen seihilekoan, zazpi birgasifikatzaileetatik bostek % 35etik beherako erabilera-mailekin jardun zuten.

Analisiak, halaber, gas fosilaren irteera gisa sustatutako azpiegitura berrien eta irtenbide faltsuen papera aztertzen du, kasu batzuetan biogasa eta biometanoa barne. Txostenak ohartarazten duenez, irizpide zorrotzik gabe, alternatiba horiek garbiketa berdeko mekanismo bihur daitezke, gas-sarearen bizitza erabilgarria luzatuko dutenak, benetako desgasifikazioan lagundu beharrean. Hori ez gertatzeko bideetako bat litzateke Gobernuak 7/2026 LEDan planteatutako Biometanoaren Bikaintasun Zigiluak balio erregulatzailea izatea, finantzaketa publikoa lortzeko nahitaezko baldintza izatea, makrogranjak, labore energetikoak eta bitarteko laboreak iturri organiko gisa kanpo uztea, biometanoaren erabilera elektrifikatzeko zailak diren sektoreetara mugatzea, gas-sektoreaz kanpoko auditoretza independenteak ziurtatzea eta inportatutako biometanoa estatu mailan ekoitzitakotik bereiztea.

Egoera horren aurrean, Gas No Es Solución sareko erakundeek honako hauek eskatzen dituzte: fracking gasaren inportazioak debekatzea, gas-azpiegituretan inbertsio berriak geldiaraztea, metanoaren erregulazioa blindatzea eta ibilbide-orri bat azkartzea, 2035ean gas fosila pixkanaka ezabatzeko