• Ekologistak Martxan-ek salatu duenez, euskal administrazioarekin komunikazio ugari izan arren, euskal administrazioak Europako Ingurumen Agentziarekin bat ez datorren airearen kalitatearen indizea erabiltzen jarraitzen du bere txostenetan

Erakunde ekologistak salatu duenez, Eusko Jaurlaritza eta IHOBE oker daude berriro, eta Euskadi 2025 Ingurumen Koiunturaren Txostenean airearen kalitatearen indize bat argitaratu dute, AEMAren (Europako Ingurumen Agentzia) indizearekin bat ez datorrena. Azken horrek erreferentzia gisa balio die. Ekologistek hilabeteak daramatzate ‘Europako indize faltsu’ baten erabilera salatzen eta erakunde eta enpresa publiko zein pribatu guztiei Airearen Kalitatearen Indizeari buruzko edukiak berrikusteko eskatzen, Europako Ingurumen Agentziari egindako aipamenean.

Txosten horretan adierazten denez, “Euskadiko airearen kalitateak hobera egiten jarraitzen du: egunen % 94k maila onak edo oso onak izan zituzten”. Erakunde ekologistaren ustez, “ez da posible, aurkezpen-oharrean adierazten denez, mailak onak edo oso onak izatea, ‘oso ona’ kategoria ez baita existitzen 2024an, eta Europako indizean ere ez baitago, ezarri zenetik”.

Aurkeztutako txostena Euskal Autonomia Erkidegoko Ingurumen Administrazioari buruzko 10/2021 Legearen 13. artikuluak zehazten du. Artikulu horren arabera, “Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak ingurumenaren egoerari buruzko koiuntura-txosten bat egin eta argitaratuko du urtero, eta lau urtean behin txosten oso bat”.

Ekologistek salatu dutenez, txostenak adierazleak erabiltzen ditu, airearen kalitateari dagokionez behintzat, “Europako Ingurumen Agentziak zehaztutako bektoreekin” bat ez datozenak, baina ez dakite “Euskadiko testuinguru sozioekonomikora” egokitzeak hori ahalbidetzen duen, Euskal Autonomia Erkidegoan 2019an egindako Europako Indizearen esparru berezi eta birformulazio-esparruan.

Gogorarazi dutenez, gainera, 2025eko uztailaz geroztik, Europako Ingurumen Agentziak eguneratu zuen Europako indizea, eta, orain, Munduko Osasun Erakundearen airearen kalitateari buruz 2021ean argitaratutako gidalerroak hartu dituzte kontuan.

Adibide gisa, eta oso modu adierazgarrian, azpimarratu behar da Europako indizean aintzat hartzen diren kutsatzaileetako bat, hala nola nitrogeno dioxidoa (NO2) atmosferan agentziako kategoriarik onenean eta 10 µg./m³ arte egotea, “ontzat” joko litzatekeela, eta EAEn erabilitakoan, berriz, “oso ontzat” joko litzatekeela.