• Erakunde ekologistak ohartarazi du kalte egin diezaiokeela kalteberatzat katalogatutako espezie bati, eta neurriak eskatu ditu hegazti harkaiztar mehatxatuen ugalketarekin bateraezinak diren jarduerak saihesteko

Duela gutxi, ornitologo batek salatu du parapente bat dagoela Gorbeiako Parke Naturalean sai zuriaren ohiko habiatik 15 metro eskasera. Behaketa joan den ekainaren 3an egin zen, 18:30ean. Aditu horren arabera, bikoteak ez du errutea denboraldi honetan egin, eta uste du horrelako jolas-jarduerek eragindako eragozpenek ugalketa-porrota ekar zezaketela.

Ekologistak Martxan-en ustez, gertakari horiek oso larriak dira; izan ere, ugalketarik ezarekin duten lotura berretsiz gero, “Euskadiko hegazti sarraskijale mehatxatuenetako baten asaldura izango litzateke, bere ziklo biologikoaren une kritiko batean”.

Gertakari horiek ez dira kasu isolatu bat. Duela aste gutxi batzuk, Ekologistak Martxan-eko kolaboratzaileek lau parapente ikusi zituzten Entziako Kontserbazio Bereziko Eremuaren (KBE) gainetik hegan egiten, harkaitz-mozketak dauden eremu batean, non sai zuriak eta kontserbatzeko interes handia duten beste hegazti harkaiztar batzuk ere habiak egiten dituzten.

Sai zuria bereziki sentikorra da gizakiek ugalketan sortzen dituzten eragozpenekiko. Pertsonak, aireontziak edo kirol-jarduerak habia egiten duten lekuetara hurbiltzeak estres-egoerak, lurraldea aldi baterako uztea eta ugalketaren porrota eragin ditzake.

Parapentea eta beste jolas-jarduera batzuk egitea bateragarria izan daiteke biodibertsitatearen kontserbazioarekin, baldin eta eremu sentikorretatik kanpo egiten bada eta fauna babesteko beharrezkoak diren mugak errespetatzen badira. Hala ere, habiak egiteko guneetatik hurbil hegan egiteak arriskua dakar, eta naturagune babestuen kudeaketaz arduratzen diren administrazioek ezin dute arrisku hori alde batera utzi.

Ekologistak Martxan-ek foru-aldundiei eskatzen die gertatutakoa ikertzeko eta zehazteko ea parapente-hegaldiek eragindako eragozpenek sai zuriaren bikote horren ugalketa-porrota eragin duten. Era berean, jarduera horien erregulazioa berrikustea eskatzen dugu faunarentzat sentikorrenak diren eremuetan, ugalketa-garaian aldi baterako baztertutako eremuak ezartzea eta zaintza handiagoa egitea kontserbazio-neurriak benetan betetzen direla bermatzeko.

“Espezie mehatxatuen babes eraginkorrak paperazko adierazpenak baino zerbait gehiago eskatzen du. Gune babestuak kudeatu behar dira jolas-jarduerek arriskuan jar ez dezaten balio ekologiko handiko gune izendatzea justifikatzen duten espezieen biziraupena”, adierazi du Ekologistak Martxan-ek.

Parapenteak hegan Entziako Kontserbazio Bereziko Eremuan.
A. Illanak utzitako argazkia.

Bereziki larria da horrelako egoerak “kaltebera” gisa katalogatutako espezie batean gertatzea, eta egoera hori kontserbatzea legezko betebeharra da administrazio publikoentzat. Europako, Estatuko eta Euskal Autonomia Erkidegoko araudiak neurri espezifikoak eskatzen ditu sai zuriaren ugalketa eta biziraupena bermatzeko eta hazkuntza-garaian edozein asaldura esanguratsu saihesteko. Gainera, Eusko Jaurlaritzak berak berariaz identifikatzen du ugalketa-eremuetako eragozpenak espeziearen mehatxu-faktore nagusietako bat direla, pozoien legez kanpoko erabilerarekin, elikadura-baliabideen galerarekin edo azpiegiturek eragindako heriotza-tasarekin batera.

Hori dela eta, Gorbeian eta Entzian habia egiten duten lurraldeetatik gertu parapenteak egotea ezin da gertakari isolatutzat edo anekdotikotzat jo, baizik eta egoera hori bateraezina da arriskuan dauden espezieen eta Natura 2000 Sareko espazioen kudeaketa gidatu behar duten kontserbazio-helburuekin. Administrazioek berek onartzen badute hazkuntza-eremuetako eragozpenak sai zuriarentzat mehatxu direla, justifikaezina da horrelako egoerak gune babestuetan gertatzen jarraitzea, beren ziklo biologikoko hilabete sentikorrenetan ugalketa-lurraldeen lasaitasuna bermatuko duen prebentzio-, zaintza- eta kontrol-neurri eraginkorrik egon gabe.