• Hainbat gizarte-erakunde, ekologista eta giza eskubideen aldeko erakundek elkarretaratzea egin dute gaur Bilboko Hondurasko Kontsulatuaren aurrean, Berta Cáceresen hilketagatik egia, justizia eta erreparazioa eskatzeko. Berta Caceres lenca indigenen buru eta lurraldearen defendatzaile izan zen, eta gaur hamar urte bete dira hil zutela.
• Ekitaldia bere oroimena ohoratzeko eta lurraren, ibaien eta herri indigenen eskubideen aldeko borroka-ondarea aldarrikatzeko gunea ere izan da.
• Gainera, gaur goizean ere elkarretaratze bat egin da Hondurasek Madrilen duen enbaxadan, eta hainbat memoria-ekitaldi aurreikusi dira aste honetan zehar Palman, Bartzelonan edo Zaragozan, besteak beste.

“Bertarentzat justizia munduarentzat justizia da!” lelopean, deialdia egin duten erakundeek — besteak beste, Ekologsitak Martxan, Herriarte-Entrepueblos, Bizilur, Mugarik Gabe, Lumaltik Herriak, Paz con dignidad, Martin Etxea, Basoa, ISF-MGI, Gernikatik Mundura, Euskal Gune Ekosozialista, Mundu Bat eta Euskadi Kuba — salatu dute zigorgabetasun iraunkorra eta erantzukizuna falta dela hilketa posible egin zuten egile intelektual, politiko eta enpresarialen aurka, nahiz eta arduradun material batzuen aurka zigorrak ezarri.

Elkarretaratzean, erakundeek gutun bat eman diote Bilboko Hondurasko Kontsulatuari, Daniel Zepedari. Gutun horretan, egia, justizia, erreparazioa eta berriz ez gertatzeko bermeak eskatzen zaizkie Berta Cáceresen familiari eta Hondurasko Herri Erakundeen eta Indigenen Kontseilu Zibikoari (COPINH).

Erakundeek gogorarazi dutenez, gertakari horiek Berta Caceresen (GIEI Honduras) kasurako Aditu Independenteen Diziplinarteko Taldeak argitu dituen arren, Hondurasko sistema penaleko instantziak ez dira gai izan haren hilketaren erantzule nagusiak -egile intelektualak eta finantzatzaileak- identifikatzeko eta zigortzeko.

Kasu honek adibide bat ematen du: erauzketa-ereduen presioei aurre egiten dieten komunitateen eta erakundeen aurkako jazarpena eta errepresioa, eta horien aurka daudenek hiltzeko duten arriskua. Global Witness-en arabera, 2012tik 2024ra bitartean 2.250 pertsona baino gehiago hil dituzte, gehienak eskualde horretan. Errealitate horren aurrean, Berta Caceresentzat eta defendatzaile guztientzat justiziaren eskakizuna bizirik mantentzeko deia egin zuten.

Deialdia egin duten erakundeek elkartasuna adierazi diete Berta Caceresen familiari, COPIHNri eta lenca herriari, eta giza eskubideak eta ingurumena defendatzen dituztenen jazarpena eta kriminalizazioa amaitzeko eskatu dute.

“Bertaren aurkako krimena gertatu eta hamar urtera, hori posible egin zuten egiturazko kausek jarraitzen dute; horregatik, Cáceres familiarekin eta COPINHekin batera, Hondurasko Estatuak egia, justizia eta erreparazio betebeharrak bete ditzan beharrezkoak diren egiturazko aldaketak eskatzen jarraituko dugu”, adierazi dute erakundeek.

Astebete Bertaren omenez

Bilboko Hondurasko Kontsulatuaren aurrean egindako elkarretaratzea ez da gaurko eguneko bakarra izan. Madrilen, dozenaka pertsona bildu dira Hondurasko enbaxadaren aurrean, gizarte eta ingurumen erakundeek deituta, ingurumenaren defendatzailearen hilketaren 10. urteurrena ospatzeko.

Ekintza horiek Berta Cáceresi eta bere borrokei omenaldia egiteko aste bateko jarduera deszentralizatuen parte dira. Atzo, adibidez, landare usaintsuak eta mural kolektibo bat erein ziren Xixonen, “Despertar la Tierra, pintar la vida” lelopean. Bihar, martxoak 3, asteartea, beste mural bat egingo da Palmako Parc Ses Ventsen, M8ko markoan, “8M 2026 – Feminismos que sostienen la vida a 10 años de la siembra de Berta Cáceres” lelopean. Halaber, “Las semillas de Berta” dokumentala proiektatuko da Zaragozan, eta memoria ekitaldi bat egingo da Bartzelonan, hainbat lider indigenen eta ingurumenaren defendatzaileen parte-hartzearekin.

Esteka honetan deialdi guztiei buruzko informazio zehatza aurki daiteke.