Webgune honetan behin baino gehiagotan aipatu dugu VUSA enpresak 2016an Belartzan egin zuen legez kanpoko betelana. Guztira, 120.000 metro kubiko, Mercadona eta McDonad’s eraikitzeko egin zituen indusketetatik sobratu zitzaizkion materialak. Donostiako Udalaren aurreko salaketak alferrikakoak zirela ikusirik, Haritzalde Naturzaleen Elkarteak eta Belartza2 Gelditu! auzo plataformak auzitara jo zuten, eta 2018an EAEko Epaitegi Gorenak betelana legez kanpokoa zela berretsi eta enpreari materialak handik ateratzeko eta ingurua leheneratzeko agindu zion.

2026an gaude, ordea, eta oraindik ez da epaia bete, baina, lasai, Hirigintza zinegotzi Nekane Arzallusek esan berri baitu enpresak hil honetan bertan erretiratuko duela oraindik erretiratu gabe dagoen betelanaren zatia, eta, horrela, epaia bete egingo dela. Haritzaldek gezur handitzat jo ditu Arzallusen hitzak. Benetan merezi duelakoan, Naturzaleen Elkarteak plazaratu duen idatzia irakurtzera animatu nahi ziatugu. Hona hemen…

Nekane Arzallus Donostiako Udaleko hirigintza zinegotziak Belartza Garaian dauden legez kanpoko isurketei buruz egindako adierazpenen aurrean, HARITZALDE NATURZALEEN ELKARTEAk honako hau adierazi nahi du:

Zazpi urte dira Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiaren 219/2019 epaiak legez kanpokotzat jo zuela ezkutuan eta Donostiako Udalaren babesean utzitako 120.000 metro kubiko lur eta arroka isurtzea, 2016an Mercadona eta McAutoren obretan. Epai judizial horretan, Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak udalari eta VUSAri isurketa guztiak kentzea ez ezik, parajea jatorrizko egoera naturalera lehengoratzea ere eskatu zien.

VUSAk eta Udalak epaia estrategia desberdinekin betearaztea saihestu dute zazpi urte hauetan, eta (gure harridurarako) egungo isurketak finkatu nahi zituzten plangintza-tresnak izapidetu eta onartzera iritsi dira, bolumen horiek eraikuntza-plataforma gisa erabiliz, kasualitatez, VUSA enpresak 2016az geroztik zuen helburuari jarraiki (udal-artxiboetan jasota dagoenez).

Larria, nabarmena eta justifikaezina da Donostiako Udalak Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiaren epaia ez betetzeko izan duen konplizitatea eta ekintza eza, eta Haritzaldek bost aldiz eskatu behar izan du epaia betearazteko laguntza judiziala, azkena 2025eko martxoan.

Betelana kenduta ere, sententziaren bigarren partea ere bete beharko litzateke, alegia, parajea leheneratzea. Iturria: Haritzalde

Ohar hau igorri beharrean gaude, Donostiako Udalari gezurtatzeko. Udalak adierazi du maiatzean 8.150 m3 kentzearekin epaia betearaziko dela. Faltsukeria oso larri baten aurrean gaude, gezur nabarmen baten aurrean, eta ez da Donostiako Udalak enpresa honen alde egiten duen lehen aldia.

2025eko uztailaren 7an, udalak antzeko baieztapen faltsua egin zuen, ordura arte 66.188 m3 kendu zirela jakinarazten zuen dokumentu bat epaitegira bidali zuenean, eta, horrekin batera, “lursail horretako lur guztiak atera zirela, lekuz aldatzeko konpromisoa zuten tonak betetzat emanez”.

Eginbide horrekin edo Donostiako Udala saiatzen ari zen epaileari akatsa eragiten, isurketa erretiratutzat jo nahian, edo gaitasun tekniko edo politiko gabezia oso larria dago, eta, horregatik, Belartza Garaiaren ardurapeko pertsona bakar batek ere ez zuen egiaztatu lehen begiratuan bertan ikusten dena.

Lotsagabekeria horren aurrean, HARITZALDEk peritu topografiko bat aurkeztu behar izan zuen epaitegira, edozein behatzailek bertan ikus dezakeena frogatzeko: 2025eko azaroan 40.000m3 isurketa baino gehiago geratzen zirela. Epaia betetzeko 7 urteko atzerapenen eta oztopoen ondoren, eta desobedientzia eta iruzur prozesala bezalako kutsu penala hartzen ari dela dirudienaren aurrean, udalen eskumenik ezari buruzko azken tesi horri eustea zaila da. Belartza Garaira mugitze hutsarekin, edonork egiazta dezake gaur egun 30.000m3-tik gorako isuri hondatzaile bat hainbat hektareatan zehar hedatzen dela, 6 metroko altuera eta hondatutako paisaia naturalarekin.

Begi-bistakoa denez, makroisuriaren erretiratzea betetzen dela behin eta berriz egindako saiakeren azalpenaren atzean gaitasun tekniko eza dela  esaten zaila da  Nekane Arzallus zinegotziaren azken adierazpen horien eta 2016az geroztik metatzen diren irregulartasun eta legez kanpoko egitekoen aurrekari guztien batura nahikoa zantzu dira udala VUSA enpresarekin hitzartutako jarduera batean legezkotasunaren mugan maniobrak egiten ari dela ulertzeko, epaia ez betetzeko.

HARITZALDE NATURZALEEN ELKARTEA, Donostia, 2026ko maiatzaren 20a

Haritzaldek 2025eko martxotik du epaitegira eskaera:

1. Alkateari egunero 200 euroko zehapena ezartzea epaiaren betearazpena atzeratzen den egun bakoitzeko.
2. Udalari trazabilitatearen kontrola exijitzea eta dagoeneko eginda dauden edo egiteko dauden isurketetarako beharrezko baimenak izatea.
3. Belartzako edozein obra bertan behera uztea, epaia betearazi eta lursaila jatorrizko egoerara itzuli arte.