Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuak Agindu bat eman zuen 2025eko abenduaren 2an, zeinaren bidez hasierako onarpena ematen baitzaio Euskal Autonomia Erkidegoko itsasertza babestu eta antolatzeko Lurralde Plan Sektorialari. Agindu hori 241. EHAAn argitaratu zen, 2025eko abenduaren 15ean. Dokumentua argitaratu eta 45 eguneko epea finkatzen da alegazioak aurkezteko, eta gure taldeak epe hori aprobetxatu du alegazioak aurkezteko.

Komeni da gogoraraztea indarrean dagoen LPSa (2007) berrikustea dela onarpen horren xedea. Izan ere, 2019an onartutako Antolamendu Gidalerroek eta klima-aldaketaren eta haren ondorio negatiboen aldagaia sartzeko beharrak behartzen dute berrikuspen hori egitea.

Gure taldeak aurkeztutako alegazioek (azterketa zorrotzago baten ondoren ziur asko ugariagoak izan zitezkeen) berrikuspen horren zehaztapenen irismenaren anbizio falta azpimarratzen dute. Azpimarratu behar da LPS horren eremua, beste batzuekin alderatuta, nahiko txikia dela; izan ere, EAEko azalera osoaren %3,18 baino ez du hartzen, eta horrek erraztu egiten du LPSa antolatzea eta babesteko helburuak eta neurriak hartzea.

Hain zuzen ere, LPSk klima-aldaketaren ondorioekin lotuta itsasertzean dauden arrisku garrantzitsuenak identifikatzen ditu: itsas mailaren igoera, olatuen inpaktua handitzea, eta euri-jasekin eta tenperatura-igoerarekin batera ondorio horiek eragingo duten uholdeak izateko arriskua.

Hala ere, eta klima-aldaketak eragindako arriskuak identifikatu eta, kasu batzuetan, kuantifikatu arren, LPSk proposatzen dituen neurriak babes eraginkorrik lortzetik urrun daude, eta tokiko administrazioen esku, hau da, egoera horri aurre egiteko ahalmen eta baliabide gutxiago dituzten erabaki- eta kudeaketa-organoen esku uzten ditu bere erantzukizunak.

PLANAREN GAI OROKORRAK

Planaren edukiari dagokionez, eta oro har, honako hauek nabarmendu behar dira:

– Ez dago indarrean dagoen planaren betetze-mailaren ebaluaziorik; izan ere, hori jakiteak erraztu egingo lituzke idazketa-lanak zein ezarri beharreko helburuen eta neurrien ezarpena.

– Planak ez ditu zehazten bere helburuak betetzea bermatuko duten neurriak, eta horrek eragotzi egiten du planaren eraginkortasuna eta konplimendua ziurtatzea.

– Indarrean dagoen planeko xedapenak aldatzeko erabiltzen den diskrezionalitatea, inolako motibaziorik gabe.

– Plan honek duen inbertsiorik eza nabarmena; izan ere, indarreko planak inbertsioak zehazten eta jarduketa zehatzetara esleitzen zituen.

– Gai batzuetan, planak egoera errealari dagokionez dituen gabezia puntualak, bere aplikaziotik kanpo geratzea dakartenak.

NEURRI ZEHATZAK

Amaitzeko, eta anbizio falta nabarmena den alderdi zehatzei dagokienez, eta aurkeztutako alegazioak bere hedaduragatik garatu ezin ditugula kontuan hartuta, honako hauek nabarmendu nahi ditugu:

– Itsas mailaren igoera eragingo duen itsaso eta lehorraren arteko jabari publikoaren (ILJP) mugaketa berrien mugaketaren arloko neurririk eza.

– LPSaren helburu nagusia diren babes-helburuen kontrako zenbait erabilera (turistikoak, kiroletakoak, basogintzakoak, ehizakoak, etab.) baimentzea/onartzea, baita babes bereziko lekutan ere.

– Padura-eremuaren galera handia, orain arte arrazoi antropikoengatik batez ere galdutakoari gehitzen zaiona eta partzialki baino konpentsatu nahi ez duena.

– Indarreko planak ezartzen dituen hondartza naturalak kentzea.

– ILJParen zortasun-eremuaren barruan, eraikuntzen arloan indarrean dagoen legedia leheneratzeko neurriak eta epeak ez zehaztea.

– Planak eta beste administrazio batzuek eremu honetan eragina duten planak egiteko eta eguneratzeko epe luzeak, kasuren batean definitu gabe daudenak.

EGUZKI, 2026ko martxoa