Gaur iritsiko da «El laberinto de la corrupción» (Ustelkariaren labirintoa) liburua dendetara. Liburua Madrilgo Complutense Unibertsitateko David Garcia-García-Garcíak eta Guillermo Santander-Camposek  bultzatu dute SXXI argitaletxerako.  «Corruptos y corruptores» (Ustelak eta usteltzaileak) izeneko hirugarren kapituluan parte hartzeko ohorea izan dut. «Ustelkeria hidroelektrikoa pairatzen al dugu?» nire testua zor bat eta salaketa bat da, hainbat hamarkadatako sufrimendua pairatu zutenei ahotsa ematen diena, askotan ezertarako ez, gutizia eta zekenkeria hutsagatik. Bertan Joaquim Boschek hitzaurrea jarri digu.

Mendeetan zehar bere lurraldera egokitutako izaki bizidunen komunitateen aurkako erasoak, indarkeria eta txikizioak azpimarratzen ditu, baita gizakienak ere. Gehienak Estatua bera, administrazio ustelak eta enpresa publiko eta pribatuak partaide izango zituen sare zail batek egin zituen, lehen zatian azaldutakoagatik.

Tintontzian adibide odoltsu eta lotsagarriak geratu ziren, hala nola Itoitz, Riaño eta espazio falta mugatzen duten beste hainbat. Giza kuestoi edo kuestoi profesionalengatik hurbiletik ukitu nindutenengan jarri nuen arreta. Hasierako testua hemen argitaratzen dut, azkenean liburuan agertzen dena baino askoz zabalagoa, izan ere, dozenaka egilek parte hartu ondoren, azkenean gure testuak laburtu behar izan genituen. Nolanahi ere, baina xehetasun gehiagorekin, mezua bera da. Liburua liburutegian edo online eros daiteke, ohiko metodoen bidez.

USTELKERIA HIDROELEKTRIKORIK BA AL DUGU?

Espainian ustelkeriaz hitz egiten saiatzea, energia hidroelektrikoaren esparruan, etsipenera eraman dezakeen lana da, ustelkeria gertatzen den espazioa zehaztasunez mugatzeko ia ezintasuna dela eta. Baina, zentzu hertsian «ustelkeria hidroelektrikoa» zer den irmo definitzerik ez dugun arren, irregulartasun-unibertso oso bat dago, batzuk oso mingarriak, energia elektrikoa sortzeko modu horren inguruan, ziur aski garbiena eta jasangarriena. Azpiegitura-proiektuen, urtegien, banaketa-sareen, desjabetzeen edo erregulazioen plangintzatik hasi eta eraispen eta birnaturalizaziora arte, irregulartasun horiek kate-maila desberdinetan aurki ditzakegu, hainbat faktore direla eta.

(Jarraitu irakurtzen: Iberdrola, Esako urtegiaren handitzea, etab)