Lezoko intermodala eraikiko duten eremua, Iturringo bidetik.

Gaitxurizketa gainean, Ipintza eta Iturrin industriaguneen artean gelditzen den landa gune zabal batean dira egitekoak Lezoko terminal intermodala: Pasaiako portua, trenbideak eta errepideak lotuko lituzkeen azpiegitura. Espainiako Garraio Ministerioa, Gipuzkoako Aldundia, Pasaiako Portuko Agintaritza, Lezoko Udala eta Eusko Jaurlaritza daude proiektuaren atzean eta, besteak beste, hamasei erraileko zabalera izango lukeen geltokia aurreikusten du.

Jaurlaritzak kontsultara atera du proiektuaren informazio azterketari buruzko ingurumen ebaluazioa, Typsa eta Teirlog ingeniaritza enpresei esleitua. Eguzkik dio azterlana “osatugabea” dela, albo batera uzten dituelako intermodalak bere eremutik kanpo izango lituzkeen ingurumen kalteak, baina eremu barruan ere “ondorio larriak” ekarriko dituela salatu du.

Talde ekologistak Ingurumen Administrazioaren Zuzendaritzara bidalitako idatzi batean azaldu duenez, 31 hektarea nekazaritza-lur artifizializatuko lituzke, hirigintzak erabat erasandako Oarsoaldea bezalako eskualde batean: “Horietako batzuk nekazaritza balio agrologiko handikoak dira. 51 futbol-zelaik hartzen duten azalera, gutxi gorabehera. Klima-aldaketaren ondorioetan, biodibertsitatearen galeran eta interes komunitarioa duten habitatetan ere eragina izango du”, dio.

XV. mendeko baserri historikoak

Eguzkik ohartarazi du proiektuak “ondare arkeologikoaren aurka” egiten duela zuzenean. Lezoko bi baserri historiko suntsituko baitituzte, “biak XV. mendekoak, eta kultura-ondasun izendatuak”, azaldu du.

Itzua Goikoa eta Itzua Behekoa baserriak dira, 1997an Eusko Jaurlaritzak Balizko Arkeologia Gune gisa katalogatuak. Eraldaketa sakonak izan badituzte ere, historia luzeko eraikinak dira biak; Itzua Behekoan 1936ko Gerrako trabajadoreek edo langile-esklaboek hartu zuten ostatu, Etxetxo memoria historikoaren taldeak garaiko testigantzen bidez jaso duenez.

Intermodalaren informazio azterketak dio beste hainbat eraikin ere kaltetuko dituela proiektuak –esaterako inguruan zegoen Santiago ermitako aurrien eremu arkeologikoa–, baina horien kasuan “beharrezko egokitzapen eta babes neurriak” hartuko direla.

Horrez gain, Eguzkiren esanetan, intermodala eraikitzeko enpresa batzuk tokiz aldatu eta etxebizitza-eraikin batzuk eraitsi eta hustuko dituzte. Talde ekologistak Jaurlaritzako Ingurumen Sailburuordetzari eskatu dio esku-hartze hori atzera botatzeko. Bere ustetan intermodala ez dago “behar bezala” justifikatuta eta egungo portua eta trenbide eremuak hobeto berrantolatzeak, ingurumen inpaktu txikiagoa eragingo luke.