Bizi-baratzea

Paleolitoko goi sukaldaritza

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena

Donostian 1973an jaioa. 1997tik 2005era ARGIAko erredakzioko kidea izan zen, eta egun Denboraren Makina atala egiten du astero.

2026ko martxoaren 18a

Argazkia: Yorkeko Unibertsitatea

Mundu bizigarriago bat eta bizitza gozagarriago bat egunero lantzen dugunon komunitateak eusten dugu Bizi Baratzea. Horregatik jartzen ditugu sarean eduki denak libre, Lurrari begiratzen eta entzuten diogunak gero eta gehiago izan gaitezen. Batu komunitatera. EGIN BIZI BARATZEAKOA.

Paleolitoko ehiztari-biltzaileek nagusiki haragia, zenbaitetan arraina, eta ahal zutenean bildutako fruituren bat jaten zutela uste izan dugu luzaroan. Zeramikazko ontziak aurkitzean, ondo garbitzeko ohitura zeukaten arkeologoek.

Baina azken urteotan, arrasto organikoak garbitu ordez, zehatz aztertzeari ekin diote, eta horrek asko aldatu du historiaurreko sukaldaritzaz ganeukan irudia. Yorkeko unibertsitateko ikerlariek, Lara González arkeologoa buru dutela, 81 ontziren arrastoak aztertu dituzte, eta Plos One aldizkarian ondorioztatu dute, besteak beste, landare asko erabiltzen zituztela janaria prestatzeko, gelatina moduko testurak lortzeko gai zirela, edo zapore gozoak gustuko zituztela.

Azken albisteak>>

Lehortea lagun, baina ez betiko

2026-09-27 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Anatolia, duela 8.200 urte inguru. Çatal Hüyuk kokaleku neolitikoan, hainbatek historiako lehen hiritzat jotzen duen horretan, aldaketa nabarmenak gertatu ziren; biztanleek hiriaren ekialdeko muinoa abandonatu... (+)

Kafe usnariak garagardoa sustatzeko

2026-02-15 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Prusia, 1777ko irailaren 13a, Frederiko II.a Handiak dekretu bat jarri zuen indarrean kafearen kotsumoa murriztu eta garagardoarena sustatzeko asmoz. Dekretuak zera esaten omen zuen, gutxi... (+)

Sumendi batek ekarri zuen izurria

2025-12-21 | Nagore Irazustabarrena Uranga

1345. urte inguruan sumendi batek eztanda egin eta tenperatura jaitsiera nabarmena, uzta txarrak eta gosea eragin zituen Europan hurrengo urteetan. Krisia arintzeko, garia Itsaso Beltzaren... (+)

Espezierik inbaditzaileena

2025-12-21 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Sobietar Batasuna, 1920ko hamarkada. Nikolai Vereshchagin errusiar zoologoa Kaspiar itsasoko Azerbaijaneko kostaleko fauna aztertzen hasi zen, eta gero Armenia eta Georgiako mendietan jarraitu zuen. Kaukaso... (+)

Lehen eta azken zianotipoak

2025-11-16 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Kent (Ingalaterra), 1843. Soilik irudi fotografikoz ilustratutako lehen liburua argitaratu zen. Photographs of British Algae: Cyanotype Impressions (Britainiar algen argazkiak: zianotipo inpresioak) izenburua zeukan eta... (+)