Bizi-baratzea

Sumendi batek ekarri zuen izurria

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena

Donostian 1973an jaioa. 1997tik 2005era ARGIAko erredakzioko kidea izan zen, eta egun Denboraren Makina atala egiten du astero.

2025eko abenduaren 17a

Mundu bizigarriago bat eta bizitza gozagarriago bat egunero lantzen dugunon komunitateak eusten dugu Bizi Baratzea. Horregatik jartzen ditugu sarean eduki denak libre, Lurrari begiratzen eta entzuten diogunak gero eta gehiago izan gaitezen. Batu komunitatera. EGIN BIZI BARATZEAKOA.

1345. urte inguruan sumendi batek eztanda egin eta tenperatura jaitsiera nabarmena, uzta txarrak eta gosea eragin zituen Europan hurrengo urteetan. Krisia arintzeko, garia Itsaso Beltzaren inguruko eremuetatik inportatzen hasi ziren eta, hala, Yersinia pestis bakterioari Europa ahulduan sartzeko ateak ireki zitzaizkion.

Kontinenteko populazioaren erdia hil zuen izurriak 1348 eta 1349 urteetan. Izurri Beltzaren jatorriari buruzko hipotesi berria Communications Earth & Environment aldizkarian argitaratu dute, eta sumendiaren ondorioak Pirinioetan aurkitutako zuhaitz batzuen eraztunetan irakurri dituzte.

Azken albisteak>>

Lehortea lagun, baina ez betiko

2026-09-27 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Anatolia, duela 8.200 urte inguru. Çatal Hüyuk kokaleku neolitikoan, hainbatek historiako lehen hiritzat jotzen duen horretan, aldaketa nabarmenak gertatu ziren; biztanleek hiriaren ekialdeko muinoa abandonatu... (+)

Paleolitoko goi sukaldaritza

2026-03-22 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Paleolitoko ehiztari-biltzaileek nagusiki haragia, zenbaitetan arraina, eta ahal zutenean bildutako fruituren bat jaten zutela uste izan dugu luzaroan. Zeramikazko ontziak aurkitzean, ondo garbitzeko ohitura zeukaten... (+)

Kafe usnariak garagardoa sustatzeko

2026-02-15 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Prusia, 1777ko irailaren 13a, Frederiko II.a Handiak dekretu bat jarri zuen indarrean kafearen kotsumoa murriztu eta garagardoarena sustatzeko asmoz. Dekretuak zera esaten omen zuen, gutxi... (+)

Espezierik inbaditzaileena

2025-12-21 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Sobietar Batasuna, 1920ko hamarkada. Nikolai Vereshchagin errusiar zoologoa Kaspiar itsasoko Azerbaijaneko kostaleko fauna aztertzen hasi zen, eta gero Armenia eta Georgiako mendietan jarraitu zuen. Kaukaso... (+)

Lehen eta azken zianotipoak

2025-11-16 | Nagore Irazustabarrena Uranga

Kent (Ingalaterra), 1843. Soilik irudi fotografikoz ilustratutako lehen liburua argitaratu zen. Photographs of British Algae: Cyanotype Impressions (Britainiar algen argazkiak: zianotipo inpresioak) izenburua zeukan eta... (+)