Makroetxaldeak azken urteetan zabaldutako datuen arabera, gaur egun 8.000 bat behi ditu, gehien-gehienak esnetara bideratuak, hori baita bere ekoizpen nagusia. Horrez gain, biometanizazio planta bat ere badu.

Irailaren 2an hasi zen Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsonaren aurkako epaiketa. Akusazioek ziotenez, makroetxaldearen aktibitatearen ondorioz lur sail ugari kutsatu ziren 2021ean, seguruenik lursailak digestatoarekin ureztatzeagatik, txosten batek azaleratu zuenez. Hura zabaltzeko, baimenik gabeko ihinztadurazko ureztatze-sistema erabili bide zuten, zehazki Pivot izeneko sistema. Enpresaren esku dagoen HTN Biogás plantak sortua da digestato hori.

Ez da ohikoa halako enpresa handi bat kutsaduragatik akusatuta ikustea, eta are gutxiago zigor aretoan, ARGIAn epaiketaren berri eman zuen Xabier Letona kazetariak zioenez. Akusatuak honakoak ziren: Alberto Guerendiáin Azpíroz, Pedro José Guerendiáin Azpíroz, María Cilveti Oyarzun, Pedro María Cilveti Oyarzun eta Iñaki Guerendiain Azpiroz. Isurien garaian Valle de Odieta SLCko Administrazio Kontseiluko kideak ziren. Sustrai Erakuntza eta Greenpeace ingurumen elkarteek osatzen dute herri akusazioa, eta bostentzat hiru urteko kartzela zigorra eskatzen zuten. Fiskaltzak, aldiz, horietako biren aurkako salaketa egin zuen, eta lau hilabete eta erdiko kartzela zigorra, zortzi hilabeteko isuna (20 euro eguneko) eta abeltzaintzarekin lotutako ogibiderako desgaikuntza berezia eskatu ditu.

Esan bezala, Guerendiáin Azpíroz anaiak izan dira azkenean zigortuak. Urtebeteko kartzela zigorra ezarri diete, eta 4.200 euroko isuna ordaintzera behartu. Halaber, hamalau hilabeterako inhabilitatu dituzte.

Abeltzaintza industrialaren eredua, "kolokan"

Greenpeace talde ekologista eta Sustrai Erakuntza Fundazioa "pozik" agertu dira Caparrosoko makroetxaldearen jabe den Valle de Odieta enpresa ingurumen delituengatik zigortu dutelako, baina adierazi dute epai horrek Nafarroako Gobernuaren "goitik beherako birplanteamendua" ekarri beharko lukeela abeltzaintza eredu industrialaren aurrean: "Kolokan dagoena da Nafarroan zabaltzen ari den abeltzaintza industrialaren eredua, ingurumenari, lurraldean finkatutako familia abeltzaintzari, pertsonen osasunari eta animalien ongizateari eraso egiten diona. Nafarroako Gobernuarentzat arreta ukitua izan beharko luke. Ulertu behar du nekazaritza eta abeltzaintza eredu industriala sustatzen jarraitzeak kutsadura gehiago dakarrela eta Nafarroan lehen sektorearen etorkizuneko hipoteka".

Bestalde, Greenpeacek gogorarazi duenez, 2024ko urrian eta azaroan egindako epaiketa baten ondoren, Greenpeaceko zortzi ekintzaileri ia 30.000 euroko isuna ezarri zieten Valle de Odietaren aurkako ekintza batengatik. “Epai hau txalotu arren, Nafarroan eta oro har Espainiako Estatuan, ingurugiroa suntsitzea defendatzea baino merkeago ateratzen dela ere berresten digu. Ingurumenaren defentsan protesta egin genuen ekintzaileok ordaindu behar izan genituen isunak, Valle de Odietako zuzendariek ordaindu beharko dituztenak baino bost aldiz handiagoak dira. Honek horrela izaten jarraitzen duen bitartean, gure bioaniztasunak arriskuan jarraituko du", salatu du Lorea Flores Nafarroako Greenpeaceko koordinatzaileak.

Greenpeacek eta Sustrai Erakuntzak prentsaurrekoa deitu dute datorren ostiralean, epaiaren eta bere ondorioen "balorazio sakona" eskaintzeko.