La Habanako gasolindegi bat.

“Dagoeneko ez dugu ez fuelik, ez dieselik. Ez dugu erreserbarik”, iragarri du telebistaz egindako adierazpenetan Energia eta Mehatze ministroak, eta munduari dei egin dio, “Kuba zabalik dago, eta prest gaude erregaia erosteko saldu nahi digun edonori”.

Kanpotik sartzen den erregaia bukatuta, La Habana hiriburuan itzalaldiak egunero 22 ordutik gorakoak dira. Lurraldeko gainerako toki gehienetan egoera oker hori oso aspaldikoa da. Venezuelaren aurkako erasoaren ondoren, Donald Trump AEBetako lehendakariak Kubaren txanda zela iragarri zuen eta inoizko blokeorik zorrotzena ezarri zuen irlaren inguruan, herrialdeari petrolioa edo gasa saltzen dion edozeinen aurkako mehatxuak eginda.

Mehatxuak eraginkortasun handikoak izan dira eta ministroak ezagutzera eman duenez, urtarriletik aurrera itsasontzi bakar bat iritsi da erregaiarekin irlara, Errusiak apirilean bidalitakoa, 100.000 tona petroliorekin. “Maiatzaren hasiera arte eutsi diogu horrekin, baina kito, bukatu zaigu erregaia”, adierazi du ministroak.

Nazio Batuen Erakundeak nazioarteko zuzenbidearen aurkakotzat jotzen du AEBek Kubaren aurka daramaten blokeoa, baina herrialderik ez da ausartu Trumpi aurre egiten. Ondorioak oso larriak dira irlarentzat eta ekonomia ia geldirik dute: estatuko elektrizitate konpainiak iragarri zuen ostegunekoa izango zela 2022tik uhartean izandako itzalaldirik larriena eta herrialdearen %63 geldituko zela argindarrik gabe une berean.

De la O Levy ministroak adierazi du Kubak orain bere energia iturriak bakarrik dituela: baditu bere pretrolioa eta gas naturala, baita energia berriztagarria ere, bereziki fotovoltaikoa. Txinaren laguntzarekin eremu fotovoltaikoa izugarri handitu da irlan, baina iturri horiek guztiak batuta ere, guztiz eskasak dira herrialdearen beharrei aurre egiteko.

CIA La Habanan, negoziazioetan

Trumpen estrategia eta mezua da herritarrentzat bizi baldintzak ahalik eta gehien kaskartzea, haiek gobernuaren aurka altxa daitezen: “Ez dugu erasorik egin behar izango, bakarrik eroriko da”, iragarri izan du Trumpek sarri.

AEBak eta Kuba negoziazioetan ari dira, baina oraindik ez da emaitzarik izan: AEBek Kubak bere izaera komunista atzean utz dezala nahi du, eta Kubak oraingoz ez du horrelakorik onartzen. Ostegun honetan bertan AEBetako ordezkaritza bat –CIAko zuzendari John Ratcliffe buru– Kubako Barne Ministerioko agintariekin bildu da bi herrialdeen arteko harremanak aztertzeko.

Kubako Gobernuaren iturriek adierazi dutenez, AEBei argi utzi diete herrialdeak ez duela talde terroristarik laguntzen, ez duela atzerriko inongo herrialderen base militarrik irlan, eta, beraz, ez duela suposatzen inongo mehatxurik AEBentzat. AEBek, 100 milioi dolarreko dirulaguntza eskaini diote Kubako Gobernuari, baldin eta aldaketa politikoei ekiten badie.