Zortzi metro baino luzeago diren itsasontziek ezingo dute arrantzatu.

2016az geroztik, Bizkaiko golkoan lehorreratzen diren izurdeen kopurua biderkatu da, bereziki neguan. Heriotza horien arrazoi nagusia arrantza ontziek beren sareetan harrapatzen dituztela da. Alta, harrapatze horien areagotzea arrantza praktiken aldaketari baino, aldaketa klimatikoari lotzen zaio. Delmoges txostenak erakusten duenez, itsasoko uren berotzeak izurdeak kostetara erakartzen ditu, arrainak segitzen dituztelako eta beraz txalupen arrantza eremuetara. Bestalde, urean den kutsadurak izurdeak hiltzen ditu ere bai.

2024 eta 2025eko neguetan Frantziako estatu kontseiluak eta Europako kontseiluak neurriak hartu ditu nahi gabeko izurdeen harrapatzeak saihesteko. Hots, izurdeen heriotzak gorenean diren mementoan arrantzaren debekatzea erabaki du, zortzi metro baino luzeago diren ontziei. Aurten hirugarren aldiz berrituko dute hilabeteko etenaldi hau.

Pelagis behatokiak joan den bi urteetan izurdeen heriotzak aztertu eta, neurriak eraginkorrak izan direla argitaratu du bere txostenean. Hala nola, 2025eko neguan, urtarriletik otsailera bitarte 1900 izurde hil ziren harrapatzeengatik, aldiz, 2023an 4700 hil kontatzen ziren. Ehuneko hirurogei apaldu da beraz izurde hilen kopurua.

35 milioi euroko diru galtzeak

Hartutako neurriak eraginkorrak baldin badira espezien babeserako, ondorio ekonomiko latzak ditu arrantza sektoreko langileentzat. Mikel Arregi arrain erosleak azaltzen digu portuetan diren kridak astean behin edo bitan bakarrik irekitzen direla adibidez, eta beraz arrain erosleek ez dutela arrainik erosi eta saltzeko. Beren aktibitatearen ez gelditzeko beste tokitan bilatu behar dute arraina (Afrikan, Europa iparraldean) eta "ezin dugula arrain freskoa beti atzeman" azpimarratzen du. Horrez gain, "proposamen ttiki bat" dutela saltzeko eta arrain erosleen artean "menu berdina" proposatuko dutela dio.

Itsasoko ministeritzak 35 milioi euroko diru galtzeak kalkulatu ditu arrantza arloko aktibitateentzat. 2025 urtean 20 milioi kalte-ordainak eman zizkieten, 4320 arrain tonaren heinekoa. Aurtengo berdina iragarri dute.

Denen gustuko aterabideen bila

Espezien babesa eta interes sozioekonomikoak ahal bezainbat kontuan hartzeko, Delmoges proiektuko zientifikoek aterabide batzuk xerkatu dituzte. Proiektu honen helburua Bizkaiko golkoan gertatzen diren nahi gabeko harrapaketen arrazoiak aztertzeak eta kontrako aterabideak aurkitzea da. Mikel Arregik dioenez, "Jakin behar da arrantzaleak, zientifikoak eta gu elkarrekin lanean aritu garela hiru urte horietan, lehendabizi barkuen aldetik hobetu egin direla sistemak".

Delmoges-ek bere txostenean sistema eta aterabide proposamen ezberdinak aurkezten ditu, hiru ardatzetan. Lehena, gailu teknikoen instalatzea itsasontzietan : izurdeak lanjeraz abisatzeko eta haizatzeko soinu seinaleak. Bigarrena, arrantzaren kudeaketa : epe batzuetako itxierarekin eta itsasoan pasatako egunak mugatuz. Azkena, arrantza moldearen aldaketa : sareekin arrantzatu ordez kanaberarekin egitea adibidez.

Horrez gain, neurri sozioekonomikoen hartzea beharrezkoa dela azpimarratzen du txostenak.