Ugaztun begi handia dugu muxar grisa, katagorriaren lehengusua. Baina katagorria ez bezala, gautarra da, eta eguna zuhaitz zuloetan edo habiatan ematen du. Ilunabarrean ateratzen da janari bila, horregatik ditu halako begi handiak eta baita ukimen funtzioa betetzen duten biboteak ere. Zuhaitzetan gora eta behera ibiltzen oso trebea da, horretarako egindako gorputza du: hatzapar zorrotz eta labangaitzak eta oreka mantentzeko isats luzea.

“Pagoen oinetan negu hotzean lo” egiten duela dio Leitzarango muxarrari egindako abestiak, eta ez doa bide txarretik. Alabaina, lotan baino, lozorroan egoten da muxar grisa, azarotik maiatzera bitartean. Basoko elikagaia agortzen hasten denean, muxarra hibernatzeko prestatzen da. Horretarako lurrazpiko galeriak prestatzen ditu normalean, pago edo haritzen sustraien artean. Garaia iristean, beraz, bertan sartu eta neguko loaldian sartzen da.

Hibernazioan zehar, muxarraren metabolismoa balio minimotara jaisten da. Gorputzeko tenperatura 0 ºC-tara asko gerturatu daiteke, bihotz taupaden maiztasuna ere ikaragarri txikitzen zaio, eta orduko behin hartzen du arnasa. Egoera horretan egoten da muxarra 6-8 hilabete bitartean.
Behin neguko hibernazioa amaituta, udaberri aldera, muxarrak oraindik nahikoa gantz erreserba baditu, hibernatzen jarraitu dezake, eta ia urte oso bat egon daiteke lozorroan. Ez dira lozorro jarraituak izaten ordea, noizbehinka pixka bat aktibatzen da, eta berriz sartzen dira lozorroan. Udako lozorroaren zergatia jada ez da neguko elikagai faltari aurre egitea. Kasu honetan, uste da harrapakariei ihes egiteko estrategia bat izan daitekeela. Lozorroan dagoela, muxar grisak ez du usainik botatzen, eta hontzek edota lepahoriek zailtasun handiagoak dituzte hura topatzeko. Hala, muxar grisak bere bizitzaren hiru laurden lozorroan pasa ditzake, hibernazio eta estibazio artean.

“Aspaldi ez dela, bailara honetan muxarrak bizi ginen…”. Ugaztun txiki honen habitat egokienak pagadi eta harizti helduak dira, zuhaitz zaharretan habiak egiteko aproposak direnak. Fruituak ematen dituzten basoko espezieak ere behar ditu muxarrak, udazken hasieran elikatzeko erabiltzen baititu. Halako zuhaitzak eta habitatak, ordea, geroz eta eskasagoak dira gure inguruko mendietan. Hala ere, gaur egun debekatuta dago muxar grisaren ehiza, eta bizileku aproposak bermatzen badizkiogu, biziraungo du baso hezeetako begi handiak.