Natura Eskubideen Nazioarteko Auzitegia

Uraren Munduko Egunean, 2026ko martxoaren 22an, Naturaren Eskubideen Nazioarteko Auzitegiak nazioarteko bere 6. bilkuraren azken epaia argitaratu zuen, eta ondorioztatu zuen erregai fosilen eta  eskala handiko meatzaritzaren hedapena Naturaren Eskubideen urraketen eredu sistemikoa dela, eta ekozidioaren patroi globala osatzen duela.

Epaia 2024tik 2025era bitartean garatutako hainbat etapatako prozesu baten emaitza da, eta New Yorkeko 2024ko Klimaren Astean, Toronton eta Ekuadorren 2025eko hasierako esplorazio eta meatzaritza konbentzioan eta  eta Brasilgo Belém do Pará-n 2025eko amaieran egindako COP30aren aurretik egindako audientziekin.

New Yorkeko eta Torontoko audientzietan, Auzitegiak Amerika, Europa, Afrika eta Asiako 24 kasu aztertu zituen. Lehen lerroko komunitateen, zientzia-adituen eta Ama Lurraren defendatzaileen testigantzek ingurumen-degradazioaren, eragin sozialen eta kultura-galeraren patroi sendoak dokumentatu zituzten, erregai fosilen azpiegiturari eta meatzaritzako eskala handiko proiektuei lotuak, trantsizio energetiko globalerako funtsezko mineralen erauzketa barne. Auzitegiak arreta berezia jarri zuen Kanadako meatzaritza-enpresen rolean, eskualde askotan jarduten duten garrantzi handiko eragile global gisa.

Belengo azken saioak funtsezko elementuak ekarri zituen Auzitegiaren eztabaidetara, eta Ama Naturarekiko Konpromiso Berriarekin amaitu zen, Herrien Gailurrari eta COP30en inguruko eztabaida zabalagoei egindako ekarpen ofizialarekin. Adierazpenak ekosistemak babesteko eta Naturaren Eskubideak esparru juridiko eta etiko orientatzaile gisa aitortzeko konpromisoak berritzeko deia egiten du.

Bere ondorioetan, Auzitegiak erregai fosilak eta eskala handiko meatzaritzaren hedapena identifikatzen ditu, ingurumen-suntsiketaren eta krisi klimatikoaren eragile interkonektatu gisa. Era berean, gero eta kontraesan handiagoaz ohartarazten du: trantsizio energetikoaren izenean mineralen erauzketa areagotzen den bitartean, ekosistemen eta komunitateen gaineko presioak areagotzen dira, bereziki Hego Globalean, Auzitegiak "kolonialismo berde" gisa deskribatzen duen dinamika.

Epaiak, era berean, ekosistemak babesten jarraitzen duten komunitate eta defendatzaileen eginkizun nagusia nabarmentzen du, kriminalizazioari eta indarkeriari aurre egin arren. Testuinguru horretan, Auzitegiak Ama Lurraren eta Lurraldeen Defendatzaileak Babesteko Politika aurkeztu zuen.

(Jarraitu irakurtzen)