Astebete igarota, olatu suntsigarriaren dozenaka kilometroko ibilbidean jasotako gorpuen baturak gora eta gora jarraitzen duen arren, milaka desagertuen (eta salbuespenak salbuespen, hiltzat eman beharko direnen) kopuruak ez du apenas behera egiten. Eta ez du egingo denbora igaro arren.

Fenomenoa gogoraraziko digun berezitasuna izango baita, zalantzarik gabe. Uholde “normalek” ere –zer esanik ez lurrikarek– horrenbeste biktima, edo gehiago, egin ohi dituzten arren, itsas-tsunamien edo sumendi-erupzioen emaitzekin bakarrik alderatu litezkeen ondorioak izango ditu Nepalgoak. Batetik, eginahalak eginda ere, hildako gehienen gorpuak ez direlako aurkituko, haien ingurukoentzat horrek erakartzen duenarekin.

Baina, bestetik, gaztigu orokorragoa uzten du etorkizunerako, eta gertakariaren gune fisikoa lehengoratzea oso-oso zaila, edo ezinezkoa, izango da. Eta horrek ere baditu ondorio latzak. Beharbada, ez horren txarrak guzti-guztiak.

Haren ekialdeko ibai-adar batetik etorri bada ere hondamendia, Trishuli ibaia, eta haren ibarra, da zorigaitz honen agertokia. Eta ondorioak nozituko dituena. Ez da ahuntzaren gauerdiko eztula Trishuli ibaiaren garrantzia: Nepalen sartzen denean hartzen badu ere izen hori, Tibeteko goi-lautadaren hego-ertzetik –4.000 metroko goieratik– abiatzen da Ganges ibaian amaituko den ibilaldian. Eta haren ibilguari erantsita –bientzat lekurik apenas dagoen haitzarteetan askotan– doan bidea izan da, milaka urtez, salerosgaientzat nahiz ideientzat. Tibet eta Nepal erdialdeko giza-korridorea. Himalaia erdialdea zeharkatzeko ataka nagusia. Bakarra kasik. Halaxe zen aurtengo abuztuaren 25ean ere.

Segundo gutxitan tsunamiak nola suntsitu zuen ikusi ahal izan dugun eraikin hori zen Txinako G216 errepidearen akabua, 1.850 metroko goieran. Antza denez, harainoko errepidea berregitea da oraintxe bertan txinatarren helburu nagusia. Badakite akabuan ez dela harritza bat besterik geratzen, eta handik aurrera, Nepalen, ez dagoela orain arte bidearen jarraipena zen NH42rik. Eta luze joango dela, inoiz lortzen bada, hura lehengoratzea.

Oso bestelakoak ziren, ordea, orain arteko planak. Himalaia errepidez zeharkatu ahal dadin egitasmo bat baino gehiago dago, zebilen, mahai gainean. Deigarriena da Txina-Nepal trenbidea eraikitzeko egitasmoa ere badela, bazela. Eta, hara nondik eta Trishuli ibaiaren ibilgu mehar horretatik joan beharko lukeela Tibetetik Katmandurantz.

Betirako lurperatuta geratuko diren milaka gorpuekin batera, halaxe geratuko zela egitasmo hori ere esango nuke. Baina batek daki.