Seguruago aurkituko dituzu zure herriko azken kaleak eta industria poligonoak bat egiten duten paraje abandonatu horretan. AHT egiteko desjabetutako lur abandonatu horretan edo telefoniako antena ipintzeko gorritu zuten bidearen bueltan. Edozein herritaz ari naiz, zureaz ere bai.

Aste honetan betelana egiten ari diren lugorri batean izan naiz. Eremu mortua dirudien leku bat, gizakiak abandonatuta utzi duen alferrikako lur sail bat, “belar txarrez” beteriko toki bat. Gilles Clémentek hirugarren paisaia deitzen dion leku horietako batetaz ari naiz. Pasmo-belarra (Lysimachia arvensis), berbena (Verbena officinalis), malba (Malva sylvestris), asuna (Urtica dioica), mihilua (Foeniculum vulgare), azeri buztana (Equisetum arvense), oreganoa (Origanum vulgare), Santio-belarra (Hypericum perforatum), plantainak (Plantago lanceolata eta major) eta intsusa (Sambucus nigra) zeuden bertan. Udaberri hasierako lehen bilketa eta lehen ukenduak egiteko adina lehengai. Itzultzeko moduko leku bat.

Botaniko eta paisaialari frantsesak 2024an argitaratu zuen Hirugarren Paisaiaren Manifestua. Gizakiak atenditu gabeko espazio naturalen eboluzioaz aritu zen bertan, ez erreserba edo parke naturalez, baizik gure bizitzetan periferiko diren lur eremu ikusezin eta ulertu gabeko horietaz. Oroz gain behin behineko egoera arraroan bizitzen gelditu den landare jendeaz ari da, tartean asko sendabelarrak.

Irabaziari bakarrik begiratzen dion gizarte diruzaleak sortua, higiezinen espekulazioak eta garapen basatiak eragindakoa da lugorria. Pertsonen eta haien bizi bideak suntsitzen dituen heinean, bertan landaredia anarkikoa sortzen zaigu. Existentzia laburrekoa da askotan baina ekosistema oso bat da, Carterpillar hondeamakina hori batek utzitako arrastoetan jaiotako landareak hurrengo Komatsu hondeamakina horiak eramango baititu.

Hiriko trafiko, zarata, kutsadura eta abiadura zoroaren artean hantxe daude lugorriak, udaberrian berdetu eta loratuko direnak. Lore hauetara tximeletak, erleak eta bestelako intsektu asko inguratzen dira, baita txoriak ere. Bizitzaz gainezka dago.

Ekosistema hau gizakiak sortu du baina oharkabean bezala. Inolako estimaziorik ez dio, hori argi dago. Naturgune babestuetako pagadiek ez duten basatitasuna dauka. Aukerarik ia batere gabe, lekurik esker txarrenekoenean biziak lehertzea erabaki izan balu bezala. Baldintzarik zeken eta eskasenetan loratzeko gaitasuna nork duen erakutsiz. Jakinik epe oso motzean lugorri horretan hormigoizko bloke bat egin dezaketela, fatxada aireztatua duten horietakoa, edo coworkingeko leku ezin zuriago eta argiztatuago bat edo aparkaleku bat.

Bukatzeko, gugan ere lugorri asko dago. Jar gaitezen barrura begira arren. Bizitza laburreko landaredia hori bezala indarrean jaio zena eta bere existentzia laburraren memoria barruan utzi diguna, aparkalekuaren azpian.